Categorie archief: Italië

Kunstroof in Verona

Vijftien schilderijen gestolen uit Museo Castelvecchio

Gisterenavond werden in het Museo Castelvecchio in Verona 15 schilderijen gestolen, waaronder werk van Mantegna, Rubens en Pisanello. Ook het wereldberoemde schilderijtje van Giovanni Francesco Caroto bevindt zich onder de gestolen kunstwerken. Een reproductie van de “jongen met tekening” hangt al jaren bij ons in de woonkamer.

Caroto
Giovanni Francesco Caroto jongen met tekening
Drie gewapende overvallers vielen gisteravond kort na sluitingstijd het museum binnen en overmeesterden de bewaker en een ander personeelslid dat nog in het museum was. De gestolen schilderen zijn volgens het museum bij elkaar tussen de 10 en de 15 miljoen euro waard.
 
Bron: nos.nl

hemel op aarde

Giambattista Tiepolo in Scuola Grande dei Carmini

De virtuoze frescoschilder Giambattista Tiepolo (1696-1770) wordt vaak gezien als de laatste grote Venetiaanse schilder. In zijn grootse en kleurrijke uitbundigheid is hij de erfgenaam van de grote Venetianen uit de 16e eeuw. In de theatrale mis en scene van Tiepolo echoot vooral het werk van Paolo Veronese na. Voordat Tiepolo in 1750 naar Würzburg vertrok om daar voor een fortuin het paleis van de prins-bisschop te decoreren, was hij in zijn vaderstad al een beroemdheid. Een van de hoogtepunten in zijn Venetiaanse werk zijn de plafondschilderingen in de Scuola Grande dei Carmini uit de jaren 1740–1747.

Tiepolo
Tiepolo in Scuola Grande dei Carmini

Het rococo hield van theatrale effecten waarbij het plafond met een lichte en kleurrijke schildering “opengebroken” werd, zodat het leek alsof je rechtstreeks de hemel in kon kijken. De hemel was een verlengstuk van de aarde geworden. De Moeder Gods is bij Tiepolo een ongenaakbare Grand Dame, de engelen zijn beeldschoon, de kleuren helder en opgewekt. Het is om de vingers bij af te likken. De geestelijke beleving van de hemel wordt hier geblokkeerd door het oogstrelende en spectaculaire.

Dergelijke voorstellingen ontsprongen aan de fantasie van de eerste en tweede stand en stonden veraf van de realiteit van de rest van het volk. Het is niet verwonderlijk dat de hemel van het rococo na de Franse Revolutie in scherven op aarde zou liggen. Men liet zich niet meer bedwelmen door de eye candy van een aardse hemel. In de negentiende eeuw zou de seculiere utopie de opvolger worden van het hemelse perspectief, dat zich bij Tiepolo nog één keer theatraal openbaart.

Tiepolo
Tiepolo in Scuola Grande dei Carmini
In de negentiende eeuw zou de seculiere utopie de opvolger worden van het hemelse perspectief, dat zich bij Tiepolo nog één keer theatraal openbaart.

Scuola Grande dei Carmini [ scuolagrandecarmini.it ]

Goethe & Co [ 1 ]

Goethe en zijn tijdgenoten: Johann Joachim Winckelmann (1717-1768)

In zijn autobiografie Dichtung und Wahrheit schrijft Goethe in de eerste twee delen (Boek I-X) over zijn jonge jaren in Frankfurt, Leipzig en Straatsburg, de jaren zestig van de achttiende eeuw. Daarin passeren een aantal beroemde tijdgenoten de revue. In Goethe. Kunstwerk van het leven weeft Rüdiger Safranski door zijn biografie verschillende minibiografieën van tijdgenoten die invloed hadden op Goethe, zoals Johann Joachim Winckelmann

Tussen 1765 en 1768 studeerde de jonge Goethe in Leipzig. Via Adam Friedrich Oeser, een schilder bij wie hij lessen volgde aan de kunstacademie in Leipzig, leerde hij het werk kennen van Johann Winckelmann. Zijn leraar kende Winckelmann persoonlijk. Zij waren even oud, hadden elkaar destijds in Dresden leren kennen en waren beiden geïnteresseerd in de antieken. Winckelmann was de theoreticus en werd in 1756 op slag beroemd met zijn Gedanken über die Nachahmung der griechischen Werke in der Malerey und Bildhauerkunst.

De 18-jarige Goethe kwam in de gelegenheid om de beroemde Winckelmann via zijn leraar te ontmoeten. In de zomer van 1768 werd zijn terugkeer uit Italië verwacht en zou hij in Leipzig bij zijn oude vriend Oeser te gast zijn. De schok was groot toen hen het verschrikkelijke nieuws bereikte dat Winckelmann onderweg in Triëst vermoord was.

Wie ein Donnerschlag
bei klarem Himmel
fiel die Nachricht
von Winckelmanns Tode
zwischen uns nieder.

Dichtung und Wahrheit, Buch VIII

Goethe zou Winckelmann dus nooit ontmoeten. De invloed van Winckelmann was groot, in het bijzonder op het neoclassicisme. In 1805 bezorgde Goethe een uitgave van Winckelmann‘s brieven onder de titel Winckelmann und sein Jahrhundert. In Dichtung und Wahrheit (Boek VIII uit 1812) schrijft Goethe:

Winckelmann genoß einer solchen allgemeinen, unangetasteten Verehrung, und man weiß, wie empfindlich er war gegen irgend etwas Öffentliches, das seiner wohl gefühlten Würde nicht gemäß schien. Alle Zeitschriften stimmten zu seinem Ruhme überein, die besseren Reisenden kamen belehrt und entzückt von ihm zurück, und die neuen Ansichten, die er gab, verbreiteten sich über Wissenschaft und Leben.
 
Bron: zeno.org
Johann Joachim Winckelmann
Johann Joachim Winckelmann (1717-1768)
Anton Raphael Mengs schilderde meerdere portretten van zijn vriend Winckelmann, hier als een gevierd kunsttheoreticus.
Winckelmann heeft veel invloed gehad en hij heeft ons dan ook zijn ‘grondige, rationele en systematische chronologisch opgezette aanpak van de antieke kunstgeschiedenis’ nagelaten. Hij dacht dat de geschiedenis een proces was wat bestond uit opgang en neergang. Zijn visie op kunst kwam hiermee overeen. Ook in de kunst kon je namelijk opgang en neergang herkennen. Winckelmann vond dat er na de Griekse beschaving alleen nog maar verval was geweest.
 
Bron: nl.wikipedia.org
Leo von Klenze
de Duitse architect Leo von Klenze (1784-1864) bouwde in het eerste kwart van de 19e eeuw München om tot het “Athene aan de Isar.” Op een foto van Franz Hanfstaengl, genomen rond 1860, wijst Von Klenze via een brokstuk op de Griekse beschaving die Winckelmann boven de Romeinse beschaving had gesteld. De Duitsers voelden zich, mede door Winckelmann’s theorieën, de culturele erfgenamen van de Grieken.

Johann Joachim Winckelmann [ de.wikipedia.org ]
Winckelmann und sein Jahrhundert [ digi.ub.uni-heidelberg.de ]