Categorie archief: Italië

sociaal realisme

vannacht werd Novecento (1976) uitgezonden op Nederland 2

Guy VerhofstadtDe keuzefilm bij Zomergasten van de ex-premier van Belgiëhad die van mij kunnen zijn. Samen met La Meglio Gioventú (2003) en Heimat (1984) behoort Novecento tot de beste kronieken die ik ken tegen het decor van de twintigste eeuw. Geschiedenis wordt het beste van binnenuit begrepen. “Van binnenuit” wil zeggen: vanuit de beleving van de hoofdpersonages. In La Meglio Gioventú en Heimat zijn dat broers met totaal verschillende karakters. In Novecento kijken we naar de Italiaanse geschiedenis van 1900 tot 1945 vanuit het perspectief van Alfredo, de zoon van een grootgrondbezitter en Olmo, de onwettige zoon van een boer. De twee jongens worden dikke vrienden, maar in hun sociale positie worden ze als jongvolwassenen door de klassenstrijd uit elkaar gedreven.

Achter de botsende ideologieën woedde een eeuwenoude klassenstrijd.
novecento
Il quarto stato (Giuseppe da Volpedo) 1901
Novecento is een voortzetting van het negentiende eeuwse naturalisme en sociaal realisme met cinematografische middelen

Bertolucci filmt in de traditie van het Italiaans realisme. Net als De Sica en Passolini heeft hij zijn figuranten uit het gewone volk gekozen. De Italiaanse couleur local spat in Novecento van het doek en daarom is het nogal bizar dat er in de film Engels gesproken wordt. Wat de geschiedenis van het fascisme en communisme in Italiëbetreft, wordt mij één ding duidelijk: achter deze botsende ideologieën woedde een eeuwenoude klassenstrijd. Terwijl in de godsdienstoorlogen van de zestiende en zeventiende eeuw het protestantisme en katholicisme elkaar bevochten, stonden in de eerste helft van de twintigste eeuw politieke ideologieën tegenover elkaar. Fascisme en communisme waren een vlak geloof in het binnenwereldlijke, in een beter leven hier op aarde, een zaak om voor te sterven desnoods.

schilderachtige klassenstrijd [ woest & vredig ] | over Bernardo Bertolucci

eenzelvig & onbereikbaar

gezien met Michaela: La solitudine dei numeri primi (2010)

Op de omslag van het droomdebuut van de jonge Italiaanse schrijver Paolo Giordano (*1982) staat een intrigerend zelfportret van de Nederlandse fotografe Mirjam Rooze. Het meisje met de priemende blik deed mij onmiddellijk denken aan Giorgia, het psychisch gestoorde meisje uit La Meglio Gioventú gespeeld door Jasmine Trinca (*1981). Zo was er in mijn hoofd een connectie ontstaan tussen het Italiaanse familie epos van Marco Tullio Giordana en het boek van Paolo Giordano. Misschien had ik daarom ook hoge verwachtingen van de verfilming van La solitudine dei numeri primi… Michaela bracht dit weekend de DVD mee naar huis en we keken er gelijk naar. De eenzaamheid van de Priemgetallen is een erg rommelige film geworden, die door de vele timelaps zeer moeilijk te volgen is. Er wordt rap heen en weer gesprongen tussen 1984, 1991, 2001 en 2008 waardoor the coming of age story hopeloos ten onder gaat. Regisseur Saverio Costanzo lijkt een flitsende partyscene vol hypnotiserende trance en lichteffecten te hebben ingelast om de vele trage scenes te compenseren. De finale is uitgesproken langdradig. Lees het boek!

Het boek maakte een paar jaar terug grote indruk door de prachtige schrijfstijl van Giordano die op treffende wijze de onmogelijke liefde van twee beschadigde adolescenten tot uiting bracht. Regisseur Saverio Costanzo besloot zich daar echter niets van aan te trekken en de structuur van het boek helemaal om te gooien. Dat is de slechtste beslissing die de filmmakers hadden kunnen nemen, juist omdat het verhaal van Giordano zo zorgvuldig is opgebouwd. Waar het boek begint met een proloog die laat zien waarom Alice en Mattia zich gedragen zoals ze doen, husselt de film met de chronologie waardoor de kijker zich voortdurend afvraagt waarom die twee hoofdpersonages toch zo vreemd zijn. De identificatie met Alice en Mattia, die in het boek zo sterk aanwezig was, verdwijnt dan ook volledig in de verfilming en dat is natuurlijk een doodsteek voor elke speelfilm.
 
Bron: filmtotaal.nl

recensie in het Parool | recensie in Trouw | trailer

Italiëgangers [ 15 ]

Thomas Worthington Whittredge (1820-1910)

Thomas Worthington WhittredgeDe Amerikaanse landschapsschilder Thomas Worthington Whittredge verbleef van zijn negenentwintigste tot aan zijn negenendertigste in Europa (1849-1859) en maakte er vele reizen. Een daarvan bracht hem in Rome waar hij zoals ontelbare kunstenaars vóór hem het Italiaanse landschap en de ruïnes uit de Oudheid schilderde. Een daarvan was Tusculum (nabij het huidige Tuscolo) even ten zuiden van Rome. In 1839 had de architect en archeoloog Luigi Canina in opdracht van het koningshuis van Sardinië het antieke Tusculum opgegraven. Toen Whittredge de plek in de jaren vijftig bezocht, was de ruïne van het amphitheater dus niet zo lang geleden uit zijn duizendjarige slaap ontwaakt en lag weer open en bloot onder de hemel van Latium in een kurkdroog landschap. Dat heeft hij treffend geschilderd nadat hij zich eerst flink had laten bijscholen aan de prestigieuze kunstacademie in Düsseldorf. Het schilderij hangt tegenwoordig in het Smithsonian American Art Museum.

Whittredge
uit de autobiografie van Worthington Whittredge (Ayer Publishing 1969)
Tusculum"
The Amphitheatre of Tusculum and Albano Mountains Rome 1860 ( 24 x 40 inch )
A thatched hut and meager yard appear in the shadow of a cloud, signifying the poverty that struck American travelers as powerfully as the magnificent ruins.
Tusculum"
details
Worthington Whittredge was among many American artists who traveled to Europe in the nineteenth century. The ancient culture of Italy offered a poignant tale of faded glory that contrasted sharply with America’s rise to economic and political power. Whittredge showed the ruins of the amphitheatre at Tusculum in the harsh light of day. Indolent shepherds nod off and goats graze where Rome’s actors and playwrights once took their bows. A thatched hut and meager yard appear in the shadow of a cloud, signifying the poverty that struck American travelers as powerfully as the magnificent ruins. The United States stood on the threshold of the Gilded Age, when public art and architecture would follow the model of ancient Rome and Greece.
 
Bron: americanart.si.edu
Tusculum"
amphitheater van Tusculum

Thomas Worthington Whittredge [ en.wikipedia.org ]