Maandelijks archief: oktober 2013

Waregem 1918

vanavond om 20.15 op Canvas:
De canvasconnectie met Marcel Van Eeden

In 1918 stuit een jongetje in Waregem op een niet-ontplofte granaat. Als hij zijn vondst wil tonen aan zijn vriendjes gaat het ding af. Marcel Van Eeden maakte een reeks tekeningen geïnspireerd door dit waargebeurde verhaal.

Marcel Van Eeden in de canvasconnectie
Marcel van Eeden werkt al meer dan twintig jaar aan een continu uitdijend oeuvre van tekeningen en schilderijen die zijn gebaseerd op foto’s genomen voor zijn geboortejaar. Een groot deel van zijn werk bestaat uit beeldverhalen waarin Van Eeden historische feiten vermengt met fictie. Dezelfde personages keren vaak terug in wisselende omstandigheden. De beeldverhalen zijn daardoor zowel op zichzelf te ‘lezen’ als als onderdeel van zijn totale oeuvre. Doordat Marcel van Eeden bij elke nieuwe serie tekeningen vooraf grondig veldwerk verricht, is voor de kijker niet duidelijk waar de feiten ophouden en waar de fictie begint.
 
Bron: bepartlive.org

de canvasconnectie [ canvas.be ] | marcelvaneeden.nl

Heimat in Goes

gezien bij VPRO Boeken: Wim Brands in gesprek met Oek de Jong
over Pier en Oceaan (2012)

Pier en Oceaan deel 1Oek de Jong heeft met zijn magnum opus Pier en Oceaan naar eigen zeggen aan de traditie van de coming of age roman iets nieuws willen toevoegen. De nadruk is gelegd op het weefsel van de generaties. Sinds Verborgen dynamiek van familiebanden (2001) en de Familieopstelling van Bert Hellinger groeit het bewustzijn dat we de denkbeelden en het gedrag van onze voorouders in ons leven onbewust voortzetten en uitwerken. De Jong begon in het najaar van 2004 met zijn familiegeschiedenis. In een herhaling van VPRO Boeken (21.10. 2012) vertelt De Jong iets over de ontstaansgeschiedenis van Pier en Oceaan. Het middendeel van de 800 pagina’s lange kroniek speelt zich af aan het Goese Sas, iets ten noorden van Goes waar Oek in het begin van de jaren zestig met zijn vriendjes veel rondhing.

Pier en Oceaan deel 2Naast het universeel maken van een jeugd, is De Jong ook bezig als chroniqueur van het naoorlogse Nederland (1944-1971). Zorgvuldig vermijdt hij daarbij de clichés. Hij wil bij de lezer niet het beeld oproepen van: de Koude Oorlog, o ja, dé jaren vijftig. Via een achterdeur is hij de jaren vijftig en zestig ingeslopen en probeert hij de tijdgeest op heterdaad te betrappen. Zo ontdekte hij door beeldresearch langs het Geheugen van Nederland en andere historische beeldbanken, dat na 1960 de hoed en de pet plotseling uit het straatbeeld verdwijnen. Sinds de negentiende eeuw was het hoofddeksel in de publieke ruimte een uitdrukking van standsverschil geweest. De boer en de arbeider droegen een pet en de burger droeg een hoed. Uiteraard waren er met name onder de hoeden gradaties die het verschil nog preciezer benoemden. Dit soort details blijken zeer bepalend voor een tijdsbeeld te zijn zodat de gebruikelijke beelden die we bij de jaren vijftig en zestig hebben niet benadrukt hoeven te worden.

In Pier en oceaan beschrijft Oek de Jong de geschiedenis van Abel Roorda, zijn ouders en grootouders én de grote verandering die Nederland onderging in de periode tussen de Hongerwinter van 1944 en de komst van de grote welvaart in de jaren zestig. De roman speelt zich af in Amsterdam en op het Friese en Zeeuwse platteland, destijds nog de ‘diepe provincie’. De aangrijpende huwelijksscènes van Abels vader en moeder tonen de liefde in een verdwenen tijd. Pier en oceaan is de roman van het Hollandse water: van roerloze veenplassen tot de zee die door de paalhoofden op de Zeeuwse stranden stuift. Abel Roorda zoekt het water, net als zijn vader en grootvader. Pier en oceaan is de roman van het grote verlangen.
 
Bron: goudenboekenuil.be

Met de titel Pier en Oceaan geeft Oek de Jong voor mij aan dat hij net als Edgar Reitz in zijn magnum opus Heimat het universele wil beschrijven vanuit het eigen nest. Het minuscule snijdt hoe dan ook in het kosmische, zoals de pier in de oceaan. Van Schabach en Goes naar Anywhere.

recensies van Pier en Oceaan [ rankingthebooks.nl ]
VPRO Boeken [ uitzendinggemist.nl ]

paus Franciscus in Assisi

Paus Franciscus in Assisi over het Kruis van San Damiano

AssisiVanmorgen was er op het plein voor de Basilica San Francesco in Assisi een bijzondere Mis waarbij paus Franciscus celebreerde. De RKK zond de Mis vanmorgen live uit op Nederland 2. Hieronder een fragment uit de homilie bij de apostellezing (Galaten 6 : 14-15) en de Evangelielezing (Mattheus 11 : 25-30).

Tijdens Franciscus’ leven waren de liefde voor de naaste en de navolging van Christus onafscheidelijk met elkaar verbonden. Wat leren we vandaag van Franciscus’ getuigenis? Het eerste en misschien wel meest fundamentele van deze getuigenis is: dat Christen zijn betekent dat je een levende relatie hebt met de persoon van Christus, is je bekleden met Hem, is lijken op Hem.
 
Waar begon Franciscus’ ontmoeting met Christus? In het moment dat Christus naar ons kijkt op het moment dat Hij Zijn Leven aan ons geeft. Franciscus ervaart dit moment op een bijzondere manier bij het kruis van Damiaan. Op dat kruis is Christus niet afgebeeld als een dode, maar als een volop levende. Christus’ ogen zijn niet gesloten maar wijd open. Hij kijkt naar ons op een manier die ons hart raakt. Het kruis spreekt niet over nederlaag, ook niet over falen. Paradoxaal genoeg spreekt het over een dood die leven geeft. Want deze dood gaat over liefde, de liefde van Christus die sterker is dan de dood.Als we in de ogen kijken van de gekruisigde Jezus dan worden we opnieuw geboren, worden we een nieuwe schepping. Alles begint hiermee: de ervaring van de genade, de genade die alles kan veranderen, de ervaring dat Iemand ons lief heeft, niet om wat we doen, maar om wie we zijn. Ondanks onze zonden heeft Hij ons lief. Daarom kan Franciscus de apostel Paulus nazeggen, die zegt: “Ik wil me op niets anders laten voorstaan dan op het kruis van onze Heer Jezus Christus”.We wenden ons tot u, Sint Franciscus en vragen u: Leer ons om het oog gericht te laten houden op het kruis. Laat de gekruisigde Christus ons onophoudelijk blijven aanstaren opdat we worden vergeven en worden herschapen in Zijn liefde.
Damiaan kruis
Een onbekende kunstenaar uit Umbriëheeft de ikoon van het kruis geschilderd in de 12-de eeuw. Er is een sterke Syrische invloed. Uit de kunstgeschiedenis is ons inderdaad bekend dat er toen enkele Syrische monikken in die streek verbleven
Christus kijkt naar ons op een manier die ons hart raakt. Het kruis spreekt niet over een nederlaag en ook niet over falen. Paradoxaal genoeg spreekt het over een dood die leven geeft.

uit de homilie van paus Franciscus

In het Evangelie van vandaag lezen we: “Neem Mijn juk op u en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart; en u zult rust vinden voor uw ziel” (Matteüs 11:29) Hier gaat het om de tweede getuigenis die Franciscus ons geeft: dat iedereen die Christus volgt, ware vrede ontvangt. De vrede die alleen Christus ons geven kan. De wereld kent die vrede niet. Het is de grootste vrede die er is, de vrede van het kruis.
 
Laten wij elk menselijk wezen respecteren: staak de gewapende conflicten die zoveel bloed op de aarde vergieten, laat de wapens zwijgen en laat overal de haat plaatsmaken voor de liefde, belediging voor vergeving en tweedracht voor eensgezindheid. Luisteren we naar het geschreeuw van hen die wenen, lijden en sterven vanwege geweld, terrorisme en oorlog, in het Heilige Land – zo geliefd door Sint Franciscus – in Syrië, in het hele Midden-Oosten, in de wereld.
 
met dank aan de ondertiteling voor doven- en slechthorenden RKK
Michaela in Assisi
Michaela in Assisi 19 juni 2013

Kruis van San Damiano [ franciscaans.nl ]