Maandelijks archief: maart 2015

de oude kleren van de keizer

vandaag gezien in het Rijkmuseum Twenthe Enschedé :
Alexander Roslin. Portrettist van de aristocratie

Vandaag zag ik in Enschedé de tentoonstelling over Alexander Roslin (1718-1793). De meeste mensen zegt deze naam niets en dat komt waarschijnlijk door een combinatie van marketing, beeldvorming en kuddegedrag. Zo haalde de tentoonstelling van Rothko in Den Haag mede dankzij de aan hysterie grenzende aandacht in de media de afgelopen maanden een record aantal van 265 duizend bezoekers binnen. De tentoonstelling in het Rijksmuseum Twenthe zal daar wel ver onder blijven. Meer naamsbekendheid zal Alexander Roslin door deze tentoonstelling ook al niet krijgen.

Alexander Roslin
de vrouw met de waaier (detail) 1768

Een schilder uit de pruikentijd is nu eenmaal niet hip. Bovendien kunnen de portretten van Alexander Roslin niet met chique intellectueel gebabbel omlijst worden, wat bij het werk van beeldenstormers als Malevich of Rothko juist wél zo goed gaat. Abstracte en minimalistische schilderkunst heeft door haar transcendentale karakter een voorsprong op figuratieve schilderkunst. Het beeld wordt overstegen en alleen al daardoor lijkt abstracte kunst van een hoger niveau.

De portretten van Roslin kunnen niet met chique intellectueel gebabbel omlijst worden, wat bij het werk van beeldenstormers als Malevich of Rothko juist wél zo goed gaat.

Als portretschilder van de aristocratie schilderde Roslin “de oude kleren van de keizer”. Wanneer je van de technische en ambachtelijke aspecten van schilderkunst houdt, van 18e eeuwse kostuums of van geschiedenis, dan heeft Alexander Roslin. Portrettist van de aristocratie veel te bieden. Voor wie liever eigentijds of hip wil zijn, passen de nieuwe kleren van de keizer wellicht beter.

De leden van de Parijse beau monde die gretig voor Roslin poseerden bleken echter in een gigantische zeepbel van weelde en decadentie te leven die op het punt stond op dramatische wijze uit elkaar te spatten. Hoewel het een monografische tentoonstelling betreft, is het daarom eigenlijk niet Roslin de societyschilder die centraal staat. De geschiedenis en het verval van de monarchie worden tot leven gebracht door de focus te verleggen naar de geportretteerden. Aan de hand van hun persoonlijke lotgevallen in verhalende teksten krijgt de bezoeker een blik in het achttiende-eeuwse werkelijkheid van deze decadente elite.
 
Roslin en zijn tijdgenoten wisten natuurlijk niet dat er spoedig een gewelddadig einde zou worden gemaakt aan het ogenschijnlijk zorgeloze leven zoals zij dat kenden. Tijdens de Franse Revolutie in 1789 verloren enkelen van hen letterlijk hun hoofd, of maakten dat ze wegkwamen uit Parijs. Roslin zelf en zijn familie overleefden de situatie.
 
Bron: digitalekunstkrant.nl

Zweedse aristocraat [ W&V ] | Alexander Roslin [ rijksmuseumtwenthe.nl ]

vaderlandsliefde [ 1 ]

begonnen aan het hoorcollege van Joep Leerssen
over nationalisme en nationaal gevoel

VaderlandsliefdeJoep Leerssen, hoogleraar Moderne Europese Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam won in 2008 de Spinozapremie voor zijn vernieuwende bijdragen aan de Europese Studies, cultuurnationalisme en de ‘imagologie’. Uit datzelfde jaar dateert zijn hoorcollege over nationalisme en nationaal gevoel in Europa, dat verscheen bij NRC Academie. Het duurt acht uur en bestaat uit 24 hoofdstukken.

In de inleiding maakt Leerssen onderscheid tussen nationalisme en nationaal gevoel. Nationalisme is een ideologie die vooral vorm kreeg in de negentiende eeuw en dat in een politiek programma gegoten kan worden. Nationaal gevoel is een sentiment. Het ene gaat meestal top down het andere bottom up. Waar ze elkaar ontmoeten kan een giftige reactie ontstaan. Na 1945 dachten we het nationalisme in Europa achter ons gelaten te hebben, maar in de jaren negentig borrelde het in het voormalige Yoegoslavië weer op. Sinds het begin van de 21e eeuw staat nationalisme weer op de politieke agenda en is het een telkens terugkerend onderwerp van debat.

Joep Leerssen waor d’r väörzitter van de Erkenningscommissie va Veldeke die d’r väör gezörgd haat dat ‘t Limburgs erkaant waoërd binne de kaders van ‘t Europees Haandvest vör regionaal tale en tale van minderhede.

uit: li.wikipedia.org in ‘t Norbiks

Vaderlandsliefde
hoorcollege over nationalisme en nationaal gevoel in Europa
 
1. Inleiding: volk en vrijheid
2. Nationalisme: één natie per staat, één staat per natie
3. Grenzen tussen samenlevingen, verschillen tussen culturen
4. Middeleeuwse rijken en hun gebieden
5. De koningsmacht als centraliserend element
6. Van rijk naar staat: Lodewijk XIV en de grenzen van Frankrijk
7. De staat als contract: de ontwikkeling van het…
8. De burgerij als “natie” en de Franse Revolutie
9. Weg met de tradities? Verzet tegen de eenheidsmoderniteit
10. Voorgeschiedenis: karakter, volksaard en cultuur
11. Herder en de cultivering van de eigen nationaliteit
12. Fichte: de natie als historisch continu feit en moreel imperatief
13. Volkssoevereiniteit en centralisme
14. De staat en zijn cultuurpolitiek
15. “Eenheid, recht en vrijheid”: Duitsland en Italië
16. Nationalisme als separatisme
17. Etnicisme: taal en taalgebied, natie en staatsgrenzen
18. Irredentisme: Italië en Griekenland
19. Rassendenken en de invloed van Gobineau
20. Degeneratie, regeneratie
21. Een sterke man voor een sterk volk: eugenetica en totalitarisme
22. Renan en de natie als solidariteitsgemeenschap
23. De staat aan banden: van Volkenbond tot Europese Unie
24 “Identity politics” en de natiestaat