neonazi’s kapen herdenking

Woensdag schreef ik over het drama van Dresden. Vandaag staat er in Trouw een artikel over de herdenking aanstaande zondag. Dan is het precies zestig jaar geleden dat het Florence aan de Elbe door geallieerde bommenwerpers in de as werd gelegd. De herdenking zou misbruikt worden door de extreme NPD die aandacht wil voor de bommenholocaust .

Veel overlevenden van het bombardement winden zich op over het politiek misbruik van de herdenking. ,,Unbelehrbare Nazis” – onverbeterlijke nazi’s, noemt Helmut Meier (87) de NPD’ers. Meier maakte de bombardementen in een gespaarde buitenwijk van Dresden mee. De aanblik van de stad op 14 februari zal hij nooit vergeten. ,,Stapels lijken, mensen waren gekrompen, tot het formaat van varkens. In de stad hing de stank van verrotting.”
De lijken werden verbrand – snel, om epidemieën te voorkomen, en ongeïdentificeerd. Net als veel overlevenden is Meier overtuigd dat er veel meer mensen zijn omgekomen dan het algemeen gehanteerde aantal van 35000. ,,Een vriend van mij die werkte bij het Wehrmacht-commando van Dresden, moest aan het hoofdkwartier van de Führer melden dat er 120000 doden waren.”
Anders dan de ‘anti-fascisten’ schrikt Meier er niet voor terug om de bombardementen een ‘misdaad’ te noemen. Maar anders dan de NPD’ers heeft hij geen behoefte om verontschuldigingen te eisen. ,,Wij hebben geen recht om ons te beklagen. Wij zijn met dit soort krijgsmethoden begonnen. Dat de Britse koningin Elizabeth vorig jaar een bezoek bracht aan de Frauenkirche, was genoeg.”

neonazi’s kapen herdenking Dresden [ Trouw online ]

fout!

Wat niet goed is wordt niet langer kwaad genoemd, want dat klinkt te abstract, te moralistisch, het riekt naar metafysica. ‘Wat dat betreft zijn we allemaal enorme relativisten, ervan doordrongen dat dit subjectieve waarden zijn, voor jou weer anders dan voor mij. Dat erken ik ook wel, maar ik denk alleen dat onze morele begrippen afglijden. Wat niet goed is, wordt tegenwoordig ‘fout’ genoemd. Dat is een devaluatie van het begrip goedheid. ‘Fout’ klinkt zoveel milder dan ‘kwaad’ of ‘slecht’. Het woord is ook verbonden met het uiterlijk: we hebben het over ‘een fout pak’. De term wekt de suggestie dat een morele categorie te maken heeft met imago, dat er iets te herstellen valt met een jasje dat beter afkleedt. Die vervlakking van begrippen komt ook door de snelheid waarmee we oordelen.
Schrijfster Désanne van Brederode in Filosofie Magazine

Met het wegvallen van de christelijke religie als bindend normen en waardensysteem zijn in onze postmoderne tijd de begrippen ‘goed’ en ‘kwaad’ problematisch geworden. Vaak wordt het denken in de tegenstelling goed en kwaad gelijkgeschakeld met denken in zwart en wit. Dat is een al te gemakzuchtige visie. Denken in termen van goed en kwaad kan ongenuanceerd zijn, maar niet denken in termen van goed en kwaad kan ook ongenuanceerd zijn. Je komt de grijzen pas tegen als je licht en donker wilt waarnemen.

De visie die denken in termen van goed en kwaad verwerpt, wordt voortgebracht door een verkrampt relativisme waarin ‘goed’ en ‘kwaad’ per definitie inwisselbaar moeten zijn. Het enige absolute kwaad dat dit verkrampte relativisme nog toelaat, is het gezicht van fascisme en rascisme. Decennialang kon je alleen door deze woorden te gebruiken een (politieke) tegenstander demoniseren en elk serieus debat lamleggen.

Relativisme is een (beschermings)mechanisme om ons te behoeden voor totalitair denken. We moeten ons geestelijke onderscheidingsvermogen ontwikkelen door het waarnemen van de grijzen om ons heen. Maar het clair-obscur van goed en kwaad hebben we uiteindelijk wel nodig om die grijzen te kunnen waarnemen. Vanuit onszelf zijn we niet in staat een ethiek te ontwikkelen, want ons bestaan wordt ons geopenbaard in een morele dimensie, in een clair-obscur van goed en kwaad denken en handelen.

Een relativisme dat zich hiervoor afsluit, brengt ons helemaal niet bij de nuance, maar maakt ons juist geestelijk blind. Vergelijk het met een virus dat het verdedigingssysteem van het lichaam aanvalt. Wanneer dit eenmaal gesaboteerd is, kan een verkoudheid al fataal worden. Wanneer we onszelf door een krampachtig relativisme laten opleggen dat denken in termen van goed en kwaad verkeerd is, dan verdedigen we onze ziel niet goed en kunnen er vervolgens allerlei gedachten binnendringen die onze ziel schaden. Bovendien hebben we dan geen geestelijk kompas meer in huis om richting te kiezen in de morele dimensie van ons bestaan.

het drama van dresden

gezien: Das drama von Dresden
ZDF, dinsdagavond 8 februari 20.15 – 21.45

In de nacht van 13 op 14 februari 1945 maakten geallieerde bombardementen een einde aan het Florence aan de Elbe en de levens van tienduizenden onschuldige burgers. De ZDF schonk gisterenavond in een anderhalf uur durende documentaire aandacht aan deze geallieerde bommenterreur. Mijn vader was 13 jaar en herinnert zich nog precies dat de Engelsen en Amerikanen in het voorjaar van 1945 ongehinderd af en aan vlogen naar Duitsland. Met schaamte weet hij dat er toen in Nederland overal geroepen werd dat ze Duitsland ‘maar helemaal plat’ moesten gooien.

De geschiedenis is onze blik op de Tweede Wereldoorlog aan het veranderen. Na zich meer dan een halve eeuw in het stof gewenteld te hebben, komen de Duitsers nu pas toe aan het verwerken van het eigen oorlogstrauma. Dresden is het symbool geworden van een oorlog waarin de bondgenoot ook oorlogsmisdadiger kon zijn en de vijand ook slachtoffer. Mahatma Ghandi zei vlak voor zijn dood al dat men in Dresden en Hiroshima Hitler met Hitler bestreden heeft.

In zijn besteller In Europa schrijft Geert Mak dat er nog steeds geen betrouwbare cijfers zijn over het bombardement op Dresden:

Met weinig cijfers is de laatste halve eeuw zo gemanipuleerd als met het dodental van het bombardement op Dresden. In 1945 en 1946 sprak het lokale dagblad Die Sächsische Zeitung nog over ongeveer 25.000 slachtoffers, maar na het uitbreken van de koude oorlog – Dresden lag inmiddels in de DDR – begonnen getallen van 100.000 of meer de ronde te doen. Al in 1950 sprak een resolutie van kameraden-arbeiders uit Freiburg over de moord op 320.000 burgers van Dresden, onder wie 150.000 vluchtelingen, een ‘misdaad’ tegen de menselijkheid, begaan jegens weerloze vrouwen en kinderen, die wij de Amerikanen niet zullen vergeven.’ Het motto van de toenmalige DDR-herdenking luidde: “Amerikaanse bommenwerpers verwoestten Dresden – met hulp van de Sovjet-Unie bouwen wij de stad weer op!’
Vanaf 1960 werd de schuld van het bombardement vooral bij e fascisten gelegd, die, in de visie van de DDR, hun thuishaven hadden gevonden in het nieuwe West-Duitsland. Het dodental werd vier jaar later door de historicus David Irving en anderen ‘wetenschappelijk’ vastgesteld op 135.000, waarmee het aantal slachtoffers in Dresden min of meer gelijkgesteld kon worden aan dat van Hiroshima of Nagasaki.

Op de MDR website wordt in een special over de herbouw van de Frauenkirche in Dresden, gesproken over 35.000 slachtoffers. In oktober dit jaar verwacht men dat de Frauenkirche weer gewijd zal worden. Bovenop de koepel staat inmiddels een kruis dat in Engeland is ingezameld en door de zoon van een RAF-piloot is vervaardigd.

Die britische Förderinitiative hatte seit 1994 rund 750.000 Euro für den Wiederaufbau der “Steinernen Kuppel” gesammelt. Mit dem Geld finanzierte sie auch die originalgetreue Nachbildung des Kuppelkreuzes. Angefertigt wurde das 7,60 Meter hohe Strahlenkreuz unter Leitung eines britischen Silberschmiedes. Sein Vater hatte als Pilot am 13. Februar 1945 den verheerenden anglo-amerikanischen Luftangriff auf die Elbestadt mitgeflogen. Rund 35.000 Dresdner und Flüchtlinge kamen ums Leben. Die Frauenkirche wurde schwer beschädigt und stürzte ein.

Wiederaufbau der Frauenkirche zu Dresden