overvloed & onbehagen

iedere dinsdagavond op Nederland 2: De Gouden Eeuw
vanavond aflevering 1: Land in zicht

Wordt de nieuwe dertiendelige tv-serie over de Gouden Eeuw die de VPRO/NTR vanaf vanavond gaat uitzenden een nationale geschiedenisles of een verkapte inburgeringscursus? De programmamakers willen in deze serie de vaderlandse geschiedenis van de zeventiende eeuw als een spiegel voor het huidige Nederland houden. De kans is dus groot dat er in verleden en heden gespeurd gaat worden naar onze identiteit.

Had Maxima gelijk? En als hij/zij dan toch blijkt te bestaan, waar mag de Nederlander dan trots op zijn en waar moet hij/zij zich voor schamen? Staan de Hollandse tolerantie en de VOC-mentaliteit zwart-wit tegenover elkaar of zijn ze juist met elkaar vervlochten? En waar is eigenlijk de Hollandse domineesgeest gebleven in het post-christelijke Nederland?

gouden eeuw
goudeneeuw.ntr.nl
Hoe ziet de Nederlandse identiteit eruit? Die vraag komt voor het eerst op tijdens de Tachtigjarige oorlog tegen Spanje (1568-1648), tegenwoordig de Opstand genoemd. De Nederlanden zijn in die tijd een lappendeken van gewesten zonder gemeenschappelijke taal of leiding. Ze willen juist hun autonomie behouden, maar de strijd tegen de Spanjaarden vraagt dat ze zich te verenigen.
 
Ze weten zich daarbij gesteund door het Wilhelmus, dat over een „vaderland„ spreekt en de troepen aanvuurt. Als auteur van het lied wordt Philips van Marnix van Sint Aldegonde genoemd, de rechterhand van opperbevelhebber Willem van Oranje. Dezelfde Marnix is in 1585 burgemeester van de hoofdstad van het opstandige gebied, Antwerpen, als die moet capituleren voor de Spanjaarden. Antwerpen verloren, Willem van Oranje kort daarvoor vermoord – de Opstand staat er beroerd voor. Wie kan vermoeden dat de noordelijke Nederlanden voor een Gouden Eeuw staan?
 
Bron: goudeneeuw.ntr.nl