landschappen achter mijn ogen
olieverf op geprepareerd papier
inscapes [ 20 ]
400 jaar grachtengordel
volgend jaar bestaat de Amsterdamse grachtengordel 400 jaar
2013 wordt een druk herdenkingsjaar: Utrecht viert 300 jaar Vrede van Utrecht Nederland 200 jaar Koninkrijk en het is 400 jaar geleden dat de aanleg van de Amsterdamse grachtengordel begon. Twee jaar geleden kwam deze eindelijk op de Werelderfgoedlijst van UNESCO te staan. Zo is er in 2013 genoeg aanleiding om extra buitenlandse toeristen naar Amsterdam te lokken.
Gouden Bocht in de Herengracht
door Gerrit Berckheyde, 1672
door Gerrit Berckheyde, 1672
De herdenking vestigt ook de aandacht op onze nationale identiteit, want de grachtengordel is net zo Hollands als de Avenue des Champs-Élysées Frans is. De geest van de Gouden Eeuw is misschien nergens zo mooi belichaamd als op de Amsterdamse grachten. De panden zijn smal en vrij sober, typische Hollandse zuinigheid. Tegelijkertijd wordt de rijkdom getoond in de weelderige ornamenten die veel gevels bekronen. Vooral in de eerste deel van de zeventiende eeuw, toen de Franse chique zich nog niet was doorgedrongen, heerste er overvloed en onbehagen in de Republiek. Een van de mooiste schilderijen van de grachtengordel is het schilderij van de zogenaamde “Gouden Bocht” is de Herengracht door Gerrit Berkenheijde.
De grachtengordel is het onderdeel van de Amsterdamse binnenstad dat langs de vier hoofdgrachten: Singel, de Herengracht, de Keizersgracht en de Prinsengracht ligt. Vanaf de Brouwersgracht buigen deze grachten zich evenwijdig aan elkaar geleidelijk naar het zuidoosten, maken een drietal flauwe bochten en monden uit in de Amstel. De verlengingen van de hoofdgrachten: de Nieuwe Herengracht, Nieuwe Keizersgracht en Nieuwe Prinsengracht lopen vanaf de Amstel geleidelijk westnoordwestelijk tot aan de Muidergracht, waarna de Plantage begint.
De grachtengordel is een systeem van straten, kades, bruggen en woonhuizen op tamelijk identieke kavels van gelijke lengte en breedte met gesloten binnentuinen, de zogenoemde keurblokken. Veel grachtenpanden getuigen vanaf de gracht of de straatkant van de welvaart in de Gouden Eeuw, maar in de meeste gevallen van de 18e eeuw. Omdat de panden in de loop der eeuwen diverse malen zijn verbouwd, komen naast elkaar veel verschillende architectuurstijlen en gevels voor. Ondanks doorbraken in de 19e eeuw en in een aantal gevallen lelijke of te kolossale nieuwbouw is de schilderachtige grachtengordel een van de belangrijkste toeristische attracties van Amsterdam en staat sinds 1 augustus 2010 op de Werelderfgoedlijst. De grachtengordel, met een helder, ijzersterk stedenbouwkundig concept, is venster nummer 12 van de Canon van Amsterdam.
Bron: nl.wikipedia.org
De grachtengordel is een systeem van straten, kades, bruggen en woonhuizen op tamelijk identieke kavels van gelijke lengte en breedte met gesloten binnentuinen, de zogenoemde keurblokken. Veel grachtenpanden getuigen vanaf de gracht of de straatkant van de welvaart in de Gouden Eeuw, maar in de meeste gevallen van de 18e eeuw. Omdat de panden in de loop der eeuwen diverse malen zijn verbouwd, komen naast elkaar veel verschillende architectuurstijlen en gevels voor. Ondanks doorbraken in de 19e eeuw en in een aantal gevallen lelijke of te kolossale nieuwbouw is de schilderachtige grachtengordel een van de belangrijkste toeristische attracties van Amsterdam en staat sinds 1 augustus 2010 op de Werelderfgoedlijst. De grachtengordel, met een helder, ijzersterk stedenbouwkundig concept, is venster nummer 12 van de Canon van Amsterdam.
Bron: nl.wikipedia.org
Amsterdam 1544
Voordat de grachtengordel in de zeventiende eeuw werd aangelegd, waren er al grachten in Amsterdam.
Voordat de grachtengordel in de zeventiende eeuw werd aangelegd, waren er al grachten in Amsterdam.
Amsterdam 1613
grachtengordel en uitbreiding tot 1662
grachtengordel en uitbreiding tot 1662
chez vous, de vous, sans vous
volgend jaar wordt 300 jaar Vrede van Utrecht gevierd
wordt Utrecht European Capital of Culture 2018?
wordt Utrecht European Capital of Culture 2018?
Dat over een jaar het 200-jarige jubileum van het Koninkrijk der Nederlanden gevierd wordt, mag iedereen bekend zijn. Veel minder bekend is dat in het voorjaar het 300-jarige jubileum van de Vrede van Utrecht gevierd wordt.
Vrede van Utrecht?
In het buitenland is deze grote historische gebeurtenis bekender dan bij ons. De afgezant van de Franse koning Lodewijk XIV sprak er de gevleugelde woorden dat de onderhandelingen in Utrecht plaats vonden “chez vous, de vous, sans vous.” De rol van de eens zo machtige Republiek was in 1713 uitgespeeld en misschien zijn we de Vrede van Utrecht daarom maar “vergeten”. De lange onderhandelingen tussen de Europese grootmachten vonden plaats op het stadhuis van Utrecht, maar de Republiek had zelf niets in te brengen.
De stad Utrecht doet aan de collectieve verdringing niet mee. Begrijpelijk, want het 300-jarig jubileum is ook bedoeld als opmaat naar Utrecht, Culturele Hoofdstad van Europa 2018. Samen met Maastricht en Den Haag heeft de stad Utrecht zich voor 2018 kandidaat gesteld. Om zich extra te profileren ten opzichte van haar concurrenten, wordt de Vrede van Utrecht dankbaar aangegrepen om volgend jaar alvast internationaal de aandacht op zich te vestigen. Want zoals gezegd is de Vrede van Utrecht vooral in het buitenland bekend. Utrecht hoopt met haar imago als peaceful city Maastricht en Den Haag voorbij te streven in de race naar Culturele hoofdstad van Europa. In mei 2014 wordt bekend wie het in 2018 gaat worden en daar economisch van mag profiteren. Want de titelwinnaar wint mag zich verheugen op honderdduizenden extra toeristen uit het buitenland.
De plaats van de onderhandelingen werd vooral door Lodewijk XIV bepaald. Op wikipedia lezen we waarom Utrecht in zijn ogen geschikt was.
De onderhandelingen over de vrede begonnen op vrijdag 29 januari 1712, en wel in Utrecht. Waarom ze juist daar plaatsvonden is niet helemaal duidelijk, maar het moest wel in een land zijn dat behoorde tot de coalitie. Het Britse Koninkrijk viel af, want onderhandelingen in deze machtige staat zouden voor Lodewijk XIV te vernederend zijn. De Republiek was een acceptabele locatie waar al twee eerdere vredesverdragen geregeld waren tussen dezelfde partijen, namelijk de Vrede van Nijmegen (1678) en de Vrede van Rijswijk (1697). Het is waarschijnlijk dat Lodewijk XIV zich Utrecht nog herinnerde als hem welgezind. De elite van de stad stond bekend als nogal pro-Frans.
Men was er tamelijk anti-Oranje en in 1672 waren de regenten zeer bereid zich over te geven toen Lodewijk met zijn legers voor de poorten stond. De vroedschap van Utrecht stond bij de Fransen bekend als “ces messieurs qui portaient les clés de la ville”. De keuze voor deze plaats van onderhandeling was daarom wellicht een signaal van respect en van bereidheid tot compromis met Lodewijk XIV. Ook het feit dat de Staten van Utrecht wel op een uitnodiging van het Hof van Versailles aan de Nederlandse republiek wilden ingaan om vredesonderhandelingen te beginnen en de Staten van Holland niet – eenheid van beleid van de Staten-Generaal was ook nu ver te zoeken – maakte Utrecht geschikt in Franse ogen.
Bron: Vrede van Utrecht [ nl.wikipedia.org ]
Men was er tamelijk anti-Oranje en in 1672 waren de regenten zeer bereid zich over te geven toen Lodewijk met zijn legers voor de poorten stond. De vroedschap van Utrecht stond bij de Fransen bekend als “ces messieurs qui portaient les clés de la ville”. De keuze voor deze plaats van onderhandeling was daarom wellicht een signaal van respect en van bereidheid tot compromis met Lodewijk XIV. Ook het feit dat de Staten van Utrecht wel op een uitnodiging van het Hof van Versailles aan de Nederlandse republiek wilden ingaan om vredesonderhandelingen te beginnen en de Staten van Holland niet – eenheid van beleid van de Staten-Generaal was ook nu ver te zoeken – maakte Utrecht geschikt in Franse ogen.
Bron: Vrede van Utrecht [ nl.wikipedia.org ]
Vrede van Utrecht 1713
gravure van Abraham Allard, Amsterdam (52 x 59,5 cm) Bibliothèque Nationale, Paris
gravure van Abraham Allard, Amsterdam (52 x 59,5 cm) Bibliothèque Nationale, Paris
Dat de katholieke Staten van Utrecht in tegenstelling tot het protestantse Staten van Holland niet erg oranjegezind waren, is eigenlijk niet verwonderlijk. En het verbaast mij evenmin dat deze informatie op de website van vredevanutrecht2013.nl niet gegeven wordt. Utrecht heeft het waarschijnlijk aan zijn anti-Oranje en pro-Franse mentaliteit te danken dat het driehonderd jaar geleden door de grootmachten gekozen werd als onderhandelingsplaats om een einde te maken aan de Spaanse Successieoorlog (1701-1713).
Het 200-jarige jubileum van het Koninkrijk der Nederlanden zal volgend jaar groots gevierd worden en voor de Vrede van Utrecht zal veel minder aandacht zijn. Zoals gezegd was de rol van de Republiek in 1713 uitgespeeld. In de achttiende eeuw raakte de economie in het slop. Aan het eind van de eeuw werd het onder de naam Bataafse Republiek zelfs een vazalstaat van Frankrijk. De Franse bezetting zou achttien jaar duren. Dat de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in 1813 als koninkrijk een doorstart kon maken en tijdens het Congres van Wenen samen met de Oostenrijkse Nederlanden en Luxemburg in een koninkrijk werd verenigd, is te danken aan de “genade” van de grootmachten. Maar eigenlijk was het gewoon afgunst want ze gunden elkaar de Nederlanden niet. En Engeland had aan de overzijde behoefte aan een bufferstaat om het machtige Frankrijk voortaan in toom te houden.
vredevanutrecht2013.nl | Peace of Utrecht [ peaceofutrecht.hum.uu.nl ]
