Samen met de families Corleone en Soprano is de familie Borgia geknipt voor een kroniek van een corrupte en criminele familie. Na een paar speelfilms over de Borgia’s is het vorig jaar tot een tv-serie gekomen. Tot twee onafhankelijke producties zelfs, en bijna onder dezelfde titel. Borgia van Tom Fontana heeft net als The Borgias van Neil Jordan twee seizoenen achter de rug. Vorige maand begon de AVRO op Nederland 2 op zaterdagavond met het uitzenden van het eerste seizoen van The Borgias. Op UPC on demand is het eerste seizoen van Borgia te zien. Van beide series bekeek ik inmiddels drie afleveringen.

Mijn eerste indruk is dat beide series historisch tamelijk nauwkeurig willen zijn. Het verhaal begint in 1492. In Rome stond toen nog niet de Sint Pieter die we nu kennen, maar na ruim duizend jaar nog altijd de oude basiliek die keizer Constantijn op het graf van Petrus had laten bouwen. De Sixtijnse Kapel, genoemd naar paus Sixtus IV, stond er in 1492 al wel. Paus Sixtus IV had tijdens zijn pontificaat (1471-1484) de wanden van de kapel in 1481 en 1482 laten beschilderen door de beste schilders van zijn tijd. Michelangelo moest in 1492 het gewelf nog beschilderen. De tv-serie Borgia lijkt hier historisch juist. Wanneer de kardinalen in conclaaf zijn om na de dood van paus Innocentius VIII een nieuwe paus te kiezen, zien we het interieur van de Sixtijnse Kapel zoals dat er in 1492 moet hebben uitgezien, met splinternieuwe muurschilderingen maar zonder de beroemde fresco’s van Michelangelo .

Een eerste mogelijke historische onjuistheid die ik ben tegengekomen, is in de tweede aflevering van The Borgias. Een van de maîtresses van paus Alexander VI (Rodrigo Borgia) was de Romeinse schoonheid Giuilia Farnese. De paus laat haar schilderen door Pinturicchio met een jonge geit op schoot. Op het schilderij moet dat een baby eenhoorn worden. Dit portret verwijst niet naar een werk van Pinturicchio, maar naar een bekend portret dat Raphael omstreeks 1506 geschilderd heeft. Aangezien kunsthistorici aannemen dat het meisje op Raphael‘s portret Giuilia Farnese is maar dit niet met zekerheid kunnen zeggen, hoeft hier dus geen sprake te zijn van een historische onjuistheid. Ook Lucrezia laat zich door Pinturicchio schilderen. Het staat vast dat hij haar rond 1495 geschilderd heeft.

Rond 1500 kwam een einde aan de relatie tussen Giuilia Farnese en de paus, een periode waarin Giulia ook haar echtgenoot verloor. Na zich aanvankelijk teruggetrokken te hebben in Carbognano, trad zij na enkele jaren opnieuw in het huwelijk, ditmaal met Giovanni Capece van Bozzuto, een Napolitaans edelman. In de periode 1506-1522 werd Giulia aangesteld als gouverneur van Carbognano. In 1523 verhuisde Giulia naar Rome, waar ze introk bij haar broer kardinaal Alessandro. Daar overleed zij op 23 maart 1524.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Borgia [ imdb.com ] | The Borgias [ imdb.com ]

Vandaag is het de naamdag van Saint Germain van Auxerre (378-448), niet te verwarren met Saint Germain van Parijs, die een eeuw later leefde. Saint Germain stierf in 448 in Ravenna waar hij op bezoek was bij keizer Valentinianus III om te pleiten voor ordeherstel en vrede in Armorica. Tijdens dit bezoek heeft hij ook de keizerin-moeder, Galla Placidia (388-450) ontmoet. Deze stierf twee jaar na hem in 450. Toen we een maand geleden in Ravenna waren, bezochten we haar kleine mausoleum dat ze in 425 had laten bouwen.

Saint Germain zou dit mausoleum in 448 dus ook gezien kunnen hebben. Na zijn dood werd zijn stoffelijk overschot vanuit Ravenna overgebracht naar Auxerre waarvan hij bisschop was geweest. Koningin Clothilde (480-545) liet boven zijn graf een kerk bouwen.

Saint Germain van Auxerre [ nl.wikipedia.org ]

In 1982 zag ik Koyaanisqatsi en maakte ik voor het eerst kennis met de muziek van Philip Glass. Zelden heb ik een filmbeelden en filmmuziek zo prachtig in elkaar zien schuiven. De geest van Koyaanisqatsi (in de taal van de Hopi-indianenleven betekent dit woord “leven uit evenwicht, leven in gekte”) sluit naadloos aan bij de muziek.

Exemplarisch voor Koyaanisqatsi zijn voor mij de gierende arpeggio’s die je hoort bij versneld afgespeelde beelden van stadsverkeer in het donker. De koplampen en rode achterlampen zie je in tegengestelde richtingen pijlsnel langs elkaar heen schieten als stromen rode en witte bloedlichaampjes. De muziek van Philip Glass maakt voor de een transformaties in de microkosmos hoorbaar, voor de ander de harmonie der sferen in de macrokosmos. In het verschijnen van deze verre en onafzienbare werelden, word je geconfronteerd met het ontzagwekkende. Muss es sein? Es muss sein! Koyaanisqatsi lijkt zich te verzoenen met de ongemakkelijke waarheid dat we onze planeet op den duur onleefbaar zullen hebben gemaakt, maar dat het leven hoe dan ook altijd door zal gaan.

philipglass.com | Glass [ imdb.com ]