De Groene Amsterdammer, het oudste opinieblad van ons land (sinds 1877) kijkt terug op tien jaar populisme in Nederland. Pim Fortuyn, de ‘goddelijke kale’ zoals Theo van Gogh hem noemde, was er de vader van. De eerste politieke moord in Nederland sinds de moord op de gebroeders De Wit in 1672, heeft een aardverschuiving veroorzaakt in de Haagse politiek. De puinhopen van Pim staat er op de cover van het nieuwste nummer bij een wat akelige tekening van Pim Fortuyn. In het binnenwerk staat een nog veel akeliger tekening van Pim’s ontzielde schedel op het asfalt. De Groene Amsterdammer beziet het martelaarschap van Pim Fortuyn met bijzonder veel scepsis. In 2002 leidde de cultus rond Fortuyn tot de stormachtige opkomst (en even later weer tot de stormachtige neergang) van de LPF. Bovendien is de populistische PVV een erfgenaam van Fortuyn. Terwijl de gevestigde partijen sinds 6 mei 2002 rekening moeten houden met het populisme als machtsfactor binnen de Nederlandse politiek, durft De Groene openlijk te spreken over De puinhopen van Pim.

H.J.A.Hofland over tien jaar populisme in Nederland | De verweesde erfenis

In de dagen voor dodenherdenking stond er op de televisie weer veel oorlogsdrama geprogrammeerd. Atonement van regisseur Joe Wright werd dinsdagavond met veel reclame ertussen uitgesmeerd van half negen tot elf uur op RTL8. Wright had al eerder met superster Keira Knightly het bekendste boek van Jane Austen verfilmd. Atonement naar het boek van Ian McEwan uit 2001 is ook weer een onvervalst Brits zedendrama in de upperclass. Het toneel is alleen verplaatst van 1815 naar 1935 waardoor het wat minder om de kostuums draait en de zeden meer naar voren kunnen komen. (zie trailer hieronder) Het eerste gedeelte van de film dat zich afspeelt op een enorm Engels landgoed, riep bij mij Brideshead Revisited in de herinnering.

Atonement is een volbloed esthetische film. De personages zijn erg goed gecast en Saoirse Ronan die de 13-jarige Briony Tallin speelt, ziet er met haar bleke gezichtje en haar grote blauwe ogen uit alsof ze zo uit een laat-Victoriaanse schilderij van John William Waterhouse is weggelopen. Art director Ian Bailie die zeer terecht genomineerd werd voor een oscar, heeft zijn inspiratie duidelijk uit de Pre-Raffaelitische en Victoriaanse schilderkunst. We zien een variatie op Ophelia en talloze zonovergoten Victoriaanse prenten. Het indrukwekkendste cinematografische kunstje in Atonement is zonder meer het ´bravoure shot´ op het strand van Dunkerque. In één enkele shot van vijfenhalve minuut, laat Seamus McGarvey (director of photography) hoofdrolspeler James McAvoy volgen die tussen de duizenden Engelse soldaten op het strand en de boulevard door zwalkt. Het is een knap staaltje van crowd managing. Terwijl de camera overal tussendoor zwenkt, gebeurt er van alles op het strand. De belichting en de fotografie zijn steeds om je vingers bij af te likken en Atonement is voor mij in de eerste plaats een betoverende kijkervaring.

Ik ben trouwens erg benieuwd naar de nieuwste verfilming van Anna Karenina waarin regisseur Joe Wright opnieuw samenwerkt met Keira Knightly en zijn cinematograaf Seamus McGarvey. Op 12 oktober wordt de film in Nederland uitgebracht. Zou Keira Knightly de legendarische Greta Garbo als Anna Karenina gaan overtreffen? Ik betwijfel het. Garbo was mooi én ongelukkig en was daardoor van nature al Tolstoi‘s tragische hoofdpersoon. Knightly is alleen maar mooi en mist de droevige uitstraling van Garbo. Het hangt er van af hoe subtiel ze de gekwelde Anna kan spelen.

Atonement [ nl.wikipedia.org ]

Met Koninginnedag leek het prozaïsche Veenendaal even veranderd in Rio toen de koninklijke familie er afgelopen maandag op bezoek was. De horeca in de Sandenbrinkstraat had er wellicht op aangedrongen om het stijfburgerlijke imago dat aan Veenendaal kleeft aan de kant te schuiven met een samba. En zo schalde op deze zonnige voorjaarsdag Mas que Nada door de straat om de koninklijke benen wat losser te maken. “Mas que nada, Sai da minha frente, Eu quero passar , Pois o samba está animado, O que eu quero é sambar.” Je hoeft er geen Portugees voor te kennen om de boodschap te verstaan.

De samba deed Michaela stralen. “Signor Rossi!” riep ze heel blij, “Signor Rossi!”. “Het is Sergio Mendes” verbeterde ik haar en toen begon ik te twijfelen. Had ze ooit met een Italiaan op de samba van Sergio Mendes gedanst? Het bleek onschuldiger. Signor Rossi was een figuurtje uit een tekenfilmserie die in het begin van de jaren zeventig op de Duitse televisie werd uitgezonden. Het was getekend in een wat achteloze cartoon modern stijl en net als de Pink Panther had het een swingende intro. Op youtube liet Michaela mij het beginfilmpje van Signor Rossi zien met de samba Viva La Felicita van de Italiaanse componist Franco Godi. Het was mij ineens duidelijk waarom Mas que Nada haar bij Signor Rossi had gebracht.

De volgende dag las ik in De Gids de Kousbroeklezing van Ian Buruma: Hoe vroeger voelde. In de nostalgie gaan we terug naar het gevoel dat we vroeger hadden. Toen Michaela via Mas que nada het gevoel van Viva La Felicita kreeg, was ze weer terug bij dat gevoel van veertig jaar geleden. Ze was zélf weer even terug, dat blije meisje dat van binnenuit straalt.

Rudy Kousbroek was een onvermoeibare promotor van het redelijke verstand. Nochtans werd hij om het op zijn Kousbroekiaans te zeggen, opvallend vaak overmand door zijn gevoelens, met name het gevoel van weemoed. Het geluid van een oude Franse auto, een foto van een dier, een geur die hem herinnerde aan Indië, en hij was weer even terug, als het ware. Nostalgie is een verlangen, niet zozeer om daadwerkelijk terug te zijn in de verleden tijd, want dat zou absurd zijn, maar om een gevoel uit het verleden terug te vinden; niet hoe het werkelijk was, maar hoe het voelde.
 
Bron: Hoe vroeger voelde door Ian Buruma in De Gids