Het wereldberoemde schilderij De Schreeuw van de Noorse kunstenaar Edvard Munch is gisteren op een veiling in New York verkocht voor een recordbedrag van 119,9 miljoen dollar (ruim 91 miljoen euro).

Ik herinner me de gekte 25 jaar geleden met de schilderijen van Vincent van Gogh. In 1987 werden de Zonnebloemen geveild voor ruim 40 miljoen dollar en later dat jaar de Irissen voor 53 miljoen dollar. Dat was ook het eerste schilderij dat de 100 miljoen gulden grens doorbrak. Twee jaar later volgden vier Picasso´s die tussen de 40 en 50 miljoen dollar per stuk deden. In het Van Gogh jaar 1990 werd het nog gekker. Vincent´s portret van Dokter Cachet werd geveild voor 82,5 miljoen dollar. Het zou het duurste schilderij van de twintigste eeuw blijven, want na 1990 leek het even voorbij met de hysterische prijzen bij de gerenormeerde veilinghuizen.

Maar in 2004 begon het circus opnieuw te draaien. In dat jaar werd een Picasso geveild voor 104 miljoen dollar. Voor het eerst was nu de 100 miljoen dollar grens overschreden. Deze astronomische bedragen voor vroegmoderne kunst zijn een gevolg van het wilde kapitalisme en de gekte op de beurzen vanaf het midden van de jaren tachtig. Kijk vanavond weer naar Het Snelle Geld over 25 jaar neo-liberalisme in de polder.

De Schreeuw van Munch brengt recordbedrag op [ nu.nl ]

In 1985 las ik voor het eerst een boek van Hermann Hesse. Zijn roman Demian uit 1919 maakte enorme indruk op mij. De ontreddering maar ook de loutering van de Eerste Wereldoorlog klonken er in door. Ik vertelde mijn docente psychologie enthousiast over het boek en of ze wel eens iets van Hermann Hesse gelezen had. “Ja, toen ik jong was!” was haar antwoord. Later begreep ik dat Hermann Hesse een schrijver voor adolescenten is en dat er in de literaire wereld een beetje meewarig over hem gedaan wordt. Maar in 1985 hoorde ik als 22-jarige helemaal bij de doelgroep. Demian had een een elektriserende werking op mij. Nog ieder jaar worden er bij uitgeverij Suhrkamp 300.000 exemplaren van zijn romans gedrukt. Zolang er nog adolescenten blijven komen, zal Hermann Hesse een arm om hen heen slaan.

Hermann Hesse liest man nicht einfach so: Hermann Hesse ist eher eine Erfahrung als eine Lektüre. Udo Lindenberg hat seinem Idol einen Song gewidmet und exklusiv für die ARD-Hesse-Verfilmung “Die Heimkehr” aufgenommen. Er erinnert sich: “Ich dachte: Wie kann der über mein Leben schreiben? – Ja, das war genau meine Story. Ich mein, der kennt mich ja gar nicht. Aber ich sah diese Parallelitäten, hab mich darin total wiedergefunden.” So wie Udo ging es auch anderen Künstlern und Prominenten, die in der Dokumentation zu Wort kommen. Der Hesse-Darsteller August Zirner, der ARD-Literaturkritiker Denis Scheck, Konstantin Wecker, Peter Härtling. Und noch vielen Millionen Menschen überall auf dem Planeten.
 
Hermann Hesse, Nobelpreisträger von 1946, ist mit über 100 Millionen Gesamtauflage nicht nur weltweit der meist gelesene deutschsprachige Autor aller Zeiten, sondern mit Karl Marx vielleicht auch der folgenreichste. Ein New Yorker Beatnik der ersten Stunde verfilmte seinen Roman “Siddharta“, der für eine Generation zum Reisebegleiter für jeden Indien-Trip wurde. Die amerikanischen Hippies in San Francisco entdeckten Hesse für sich und machten aus dem entlegenen deutschen Dichter einen Popstar und Guru. Sie benannten Bands nach ihm (“Steppenwolf“) und beschlossen, ihr Leben und das Schicksal des Planeten Erde zu ändern. Bis heute verbinden viele Millionen Menschen mit Hermann Hesse eine erste oder prägende Leseerfahrung. Die Dokumentation begibt sich auf die Hesse-Spur dieser Menschen und zugleich auf die Spur des Autors, der es wie kein anderer geschafft hat, zum Vorbild zu werden.
 
Bron: daserste.de

hermann-hesse.com | Hermann Hesse [ nl.wikipedia.org ]

Patriottischer had de titel niet gekund. Flags of our Fathers gaat ook over patriottisme. Maar er zit een wereld van verschil tussen de visie op patriottisme uit deze film uit 2006 en The Sands of Iwo Jima uit 1949. Doordat de afstand in de tijd veel groter is geworden, durft Flags of our Fathers met een veel bredere blik te kijken naar de hel van Iwo Jima in februari en maart 1945. De landing op het piepkleine maar door de Japanners hysterisch verdedigde eilandje was een van de vele landingen in de strijd om de Pacific maar had een symbolische betekenis. Iwo Jima was namelijk het eerste stukje grondgebied van het Japanse Keizerrijk waar de Amerikanen een zeer bloedige overwinning behaalden. De publieke opinie in de Verenigde Staten nam in het vroege voorjaar van 1945 al een voorschot op de eindzege over Japan. Dat bleek te voorbarig. De vernietigende aanvallen van kamikaze piloten tijdens de lange Slag om Okinawa in april, mei en juni maakten het Amerikaanse volk op verpletterende wijze duidelijk dat een overwinning op Japan onmogelijk was, tenzij er honderdduizenden wellicht miljoenen Amerikaanse soldaten zouden worden opgeofferd. De Japanners toonden zich bereid zich dood te vechten en vooral kamikaze piloten bleken een vernietigend wapen waar de Amerikanen (nog) geen antwoord op hadden. Maar eind juli 1945 zou er een Amerikaans antwoord komen, waarmee Japan definitief verslagen zou kunnen worden.

In de maanden voordat de eerste atoombom er was, had Amerika in de strijd tegen Japan vooral de publieke opinie nodig en het belangrijkste wapen om de oorlog mee te winnen werd ingezet op eigen grondgebied: oorlogspropaganda. Er werd dus reclame gemaakt voor oorlog en dat is het eigenlijke thema van Flags of our Fathers. Op 23 februari had de oorlogsfotograaf Joe Rosenthal bovenop de Suribachi op Iwo Jima een foto gemaakt van zes soldaten die de Amerikaanse vlag planten, gefilmd door Bill Genaust . De foto werd dé icoon van de oorlog in de Pacific. Drie van de soldaten op de foto zouden kort daarop omkomen in de strijd om het eiland die nog tot eind maart zou duren. De drie overgebleven soldaten werden bliksemsnel uit de hel van Iwo Jima naar huis gehaald, want in het propagandacircus aan het thuisfront waren ze goud waard.

Door de flash backs is Flags of our Fathers een wat rommelige film geworden. Toch laat de film goed zien hoe vals het heroïsche beeld kan zijn. The Sands of Iwo Jima uit 1949 is een opgeklopt heldenepos zoals men dat kort na de oorlog graag wilde zien. Maar de jongens die in Flags of our Fathers de oorlog moeten verkopen (lees: het Amerikaanse volk moeten verleiden oorlogsobligaties te kopen) wélten dat er niets van klopt. Ze hebben Iwo Jima overleefd en worden nu door het volk als helden vereerd. Zelf weten ze wel beter. Ze hebben gewoon geluk gehad. De echte helden, dat zijn hun kameraden die op het strand van Iwo Jima aan gort geschoten zijn. Maar een gesneuvelde soldaat is natuurlijk niet het plaatje waarmee de reclamejongens de oorlog kunnen verkopen.

Flag of our Fathers vormt overigens een tweeluik met Letters from Iwo Jima