In het nieuwste nummer van het tijdschrift Speling las ik een wetenschappelijke analyse van Peter Nissen van het veranderende godsbeeld in Nederland. Het artikel maakt dus niet wijzer (en heeft die pretentie ook niet) maar informeert wéll uitstekend over het religieuze landschap in Nederland. Nissen geeft in zijn objectiverende, wetenschappelijke taalgebruik eigenlijk al antwoord op de vraag waarom het godsbeeld in Nederland zo veranderd is. God is tot een object gemaakt. De volgende zin van de wetenschappelijk onderzoeker Nissen krijgt een andere betekenis als je deze als volgt corrigeert: “In 1966 was 47% van de Nederlanders ervan overtuigd dat er een God is die zich dat God Zich met ieder mens persoonlijk bezighoudt, in 2006 was nog slechts 24% daarvan overtuigd.” De titel zou evengoed kunnen luiden: Wat is er met óns gebeurd in Nederland?

Vermoeden van het goddelijke
Onze cultuur is bezig de speelruimte van de spiritualiteit opnieuw te verkennen. Daarbij staan de eigen traditie en bepaalde voorgegeven leerstellingen niet meer voorop. Het is een open ruimte, waar ervaring en beleving vrij spel hebben.
Maar als alles draait om de menselijke beleving, is er dan nog ruimte voor God? Minder voor God als massieve zekerheid, denken wij, misschien wel meer voor het goddelijke in de toonaard van het vermoeden. Vermoeden zoekt voorzichtig, is tastend, meer gissend dan zeker. Een hachelijk waagstuk voor iemand die zekerheid zoekt en garanties wil. Maar voor wie het waagt, ontstaat er speelruimte en beweging. Dit is vooral van belang waar het gaat om God, waarschijnlijk het meest vermoedelijke dat vermoed wordt.
Bron: speling.nl

Tijdschrift Speling | peternissen.nl

Immanuel Kant heeft met zijn kritische onderzoek vastgesteld dat onze geest zich niet naar de dingen (de verfvlekken) richt, maar dat de dingen (de verfvlekken) zich richten naar onze geest. In onze geest wordt het beeld gevormd. Leonardo da Vinci raadde kunstenaars bijvoorbeeld aan te kijken naar een muur vol vochtplekken. Met een losse blik vormen zich in onze geest dan fantastische landschappelijke beelden. De kleinste details werken vaak mee in de spontane beeldvorming. Mijn zogenaamde inscapes zijn een soort fenomenologisch onderzoek naar de oorsprong van de schilderkunstige illusie.

meer inscapes | schilderen als empirisch onderzoek [ PDF ]

De zomer der zomers was voor mij die van 1975. Dat was een legendarisch hete zomer. Net als de zomer van 1947, de zomer der zomers van mijn vader. Het zal ongetwijfeld ook met mijn leeftijd te maken hebben gehad dat deze zomer mij zo goed is bijgebleven. In mei was ik twaalf geworden en er stond een grote verandering voor de deur: in juni zou ik de lagere school verlaten om deze in augustus te verwisselen voor de brugklas. De zomer van 1975 was dus een soort pauze tussen twee belangrijke fasen in mijn leven.

Terwijl de zomermaanden mij zo goed zijn bijgebleven, kan ik mij van de eerste dag op de middelbare school in augustus helemaal niets meer herinneren. Eigenlijk is dat vreemd omdat ik mij nog wel wat kan herinneren van mijn eerste dag op de kleuterschool (augustus 1967), de lagere school (augustus 1969) en de kunstacademie (augustus 1983). Douwe Draaisma schrijft ergens in een van zijn boeken dat we ons nooit de gebeurtenis zélf herinneren, maar altijd de laatste herinnering aan deze gebeurtenis die we in ‘ons systeem’ hebben opgeslagen. Vergeten begint dus bij het moment dat je vergeet een ‘backup’ te maken. Wanneer was dat? Kon ik mij een jaar later mijn eerste dag op de middelbare school nog herinneren? Of is deze dag zo vreselijk geweest dat ik ‘s avonds al besloten heb er geen herinneringen aan te bewaren?

In ieder geval was de zomer van 1975 mooi genoeg om er telkens weer op terug te kijken. Dat gebeurt bij mij vaak aan het einde van het jaar wanneer de radio met de top 2000 op de nostalgische toer gaat. Bij het horen van een zomerhit uit 1975 wordt dan het deel van mijn geheugen waar ik herinneringen aan de zomer van 1975 bewaar, even onder stroom gezet.

twintig hitsingles uit de zomer (en nazomer) van 1975

mei: House for Sale – Lucifer, Love is All – Roger Glover & Guests, Foxie Foxtrot – Nico Haak, The Guitar King – Hank the Knife and the Jets
juni: Girls – Moments and Whatnauts, Swing your daddy – Jimmy Gilstrap,
I´m not in love – 10 CC, Roll over lay down – Status Quo
juli: S.O.S. – Abba, Autobahn – Kraftwerk, Stand by your Man – Tammy Wynette, One of these nights – The Eagles
augustus: The Elephant Song – Kamahl, Ramaya – Afric Simone, Tu t’en vas – Alain Barrière & Noëlle Cordier, Slow Down – Shabby Tiger
september: Sailing – Rod Stewart, Moviestar – Harpo , The Hustle – Van Mc Coy, Rhinestone Cowboy – Glen Campbell

Nostalgie is een zoete verbintenis tussen bepaalde beelden, geluiden en geuren en gekoesterde herinneringen. De ‘Marcel Proust’ in mij verzamelt soms allerlei beelden, geluiden en geuren in de zoektocht naar de verloren tijd. Ik luister bijvoorbeeld naar platen uit 1975 en pak er wat beelden bij die ik toen voor het eerst moet hebben gezien. De jaargang PEP uit 1975 staat nog steeds in de kast, dus dat maakt het gemakkelijk. Het lastigste is om er een geur bij te vinden. Met de inmiddels bedompte lucht van een PEPje wil het niet goed meer lukken. Welke geur moet er in de tijdmachine om in de zomer van 1975 te belanden? Nivea? Suikerspinnen? Gemaaid gras? Met een Autan muggenstift moet het wel gaan, maar de kans is groot dat ik dan in de zomer van 1976 (ook warm met veel muggen) terecht kom. Gelukkig zijn de zintuigsferen met elkaar verbonden, dus door te luisteren naar bijvoorbeeld One of these Nights van The Eagles moet het mogelijk zijn in mijn herinnering een luchtje te ruiken. En zo gaat mijn zoektocht door. Terug naar de zomer die ik nooit voorbij wil laten gaan.

weerverleden.nl | top40jaarlijsten.nl