inscapes [ 14 ]

landschappen achter mijn ogen

Immanuel Kant heeft met zijn kritische onderzoek vastgesteld dat onze geest zich niet naar de dingen (de verfvlekken) richt, maar dat de dingen (de verfvlekken) zich richten naar onze geest. In onze geest wordt het beeld gevormd. Leonardo da Vinci raadde kunstenaars bijvoorbeeld aan te kijken naar een muur vol vochtplekken. Met een losse blik vormen zich in onze geest dan fantastische landschappelijke beelden. De kleinste details werken vaak mee in de spontane beeldvorming. Mijn zogenaamde inscapes zijn een soort fenomenologisch onderzoek naar de oorsprong van de schilderkunstige illusie.

inscapes
olieverf op canvasboard eerste stadium

Door met complementaire pigmenten (rauwe sienna en kobaltviolet) transparant op een getinte imprimatura over elkaar heen te werken, ontstaat het zogenaamde “optische grijs” met een grote ruimtelijke suggestie.

Se avrai a invenzionare qualche sito, potrai la vedere similitudini di diversi paesi, ornati di montagne, fiumi, sassi, alberi, pianure grandi, valli e colli in diversi modi

Leonardo da Vinci
Il Trattato della Pittura

Kijk naar een muur die vol vochtplekken zit, of naar stenen die onregelmatig van kleur zijn. Indien ge een achtergrond zoekt, zult ge hierin goddelijke landschappen zien, bezaaid met bergen, bouwvallen, rotsen, bossen, grote vlakten, heuvels en valleien in grote verscheidenheid; dan weer ziet ge er hele veldslagen in en vreemde figuren in hevige actie, gelaatsuitdrukkingen en kleren en een oneindigheid van dingen waarvan ge de volledige en eigen vorm zult kunnen herkennen. Bij deze muren doet zich hetzelfde als bij klokken voor: in hun kleppen kunt ge alle mogelijke woorden horen.
 
Bron: Leonardo da Vinci, Il Trattato della Pittura

meer inscapes | schilderen als empirisch onderzoek [ PDF ]

sociaal realisme

vannacht werd Novecento (1976) uitgezonden op Nederland 2

Guy VerhofstadtDe keuzefilm bij Zomergasten van de ex-premier van Belgiëhad die van mij kunnen zijn. Samen met La Meglio Gioventú (2003) en Heimat (1984) behoort Novecento tot de beste kronieken die ik ken tegen het decor van de twintigste eeuw. Geschiedenis wordt het beste van binnenuit begrepen. “Van binnenuit” wil zeggen: vanuit de beleving van de hoofdpersonages. In La Meglio Gioventú en Heimat zijn dat broers met totaal verschillende karakters. In Novecento kijken we naar de Italiaanse geschiedenis van 1900 tot 1945 vanuit het perspectief van Alfredo, de zoon van een grootgrondbezitter en Olmo, de onwettige zoon van een boer. De twee jongens worden dikke vrienden, maar in hun sociale positie worden ze als jongvolwassenen door de klassenstrijd uit elkaar gedreven.

Achter de botsende ideologieën woedde een eeuwenoude klassenstrijd.
novecento
Il quarto stato (Giuseppe da Volpedo) 1901
Novecento is een voortzetting van het negentiende eeuwse naturalisme en sociaal realisme met cinematografische middelen

Bertolucci filmt in de traditie van het Italiaans realisme. Net als De Sica en Passolini heeft hij zijn figuranten uit het gewone volk gekozen. De Italiaanse couleur local spat in Novecento van het doek en daarom is het nogal bizar dat er in de film Engels gesproken wordt. Wat de geschiedenis van het fascisme en communisme in Italiëbetreft, wordt mij één ding duidelijk: achter deze botsende ideologieën woedde een eeuwenoude klassenstrijd. Terwijl in de godsdienstoorlogen van de zestiende en zeventiende eeuw het protestantisme en katholicisme elkaar bevochten, stonden in de eerste helft van de twintigste eeuw politieke ideologieën tegenover elkaar. Fascisme en communisme waren een vlak geloof in het binnenwereldlijke, in een beter leven hier op aarde, een zaak om voor te sterven desnoods.

schilderachtige klassenstrijd [ woest & vredig ] | over Bernardo Bertolucci

eenzelvig & onbereikbaar

gezien met Michaela: La solitudine dei numeri primi (2010)

Op de omslag van het droomdebuut van de jonge Italiaanse schrijver Paolo Giordano (*1982) staat een intrigerend zelfportret van de Nederlandse fotografe Mirjam Rooze. Het meisje met de priemende blik deed mij onmiddellijk denken aan Giorgia, het psychisch gestoorde meisje uit La Meglio Gioventú gespeeld door Jasmine Trinca (*1981). Zo was er in mijn hoofd een connectie ontstaan tussen het Italiaanse familie epos van Marco Tullio Giordana en het boek van Paolo Giordano. Misschien had ik daarom ook hoge verwachtingen van de verfilming van La solitudine dei numeri primi… Michaela bracht dit weekend de DVD mee naar huis en we keken er gelijk naar. De eenzaamheid van de Priemgetallen is een erg rommelige film geworden, die door de vele timelaps zeer moeilijk te volgen is. Er wordt rap heen en weer gesprongen tussen 1984, 1991, 2001 en 2008 waardoor the coming of age story hopeloos ten onder gaat. Regisseur Saverio Costanzo lijkt een flitsende partyscene vol hypnotiserende trance en lichteffecten te hebben ingelast om de vele trage scenes te compenseren. De finale is uitgesproken langdradig. Lees het boek!

Het boek maakte een paar jaar terug grote indruk door de prachtige schrijfstijl van Giordano die op treffende wijze de onmogelijke liefde van twee beschadigde adolescenten tot uiting bracht. Regisseur Saverio Costanzo besloot zich daar echter niets van aan te trekken en de structuur van het boek helemaal om te gooien. Dat is de slechtste beslissing die de filmmakers hadden kunnen nemen, juist omdat het verhaal van Giordano zo zorgvuldig is opgebouwd. Waar het boek begint met een proloog die laat zien waarom Alice en Mattia zich gedragen zoals ze doen, husselt de film met de chronologie waardoor de kijker zich voortdurend afvraagt waarom die twee hoofdpersonages toch zo vreemd zijn. De identificatie met Alice en Mattia, die in het boek zo sterk aanwezig was, verdwijnt dan ook volledig in de verfilming en dat is natuurlijk een doodsteek voor elke speelfilm.
 
Bron: filmtotaal.nl

recensie in het Parool | recensie in Trouw | trailer