Categorie archief: 19e eeuw

“ook ik in de campagne”

woensdag gekocht: Goethe over de Campagne in Frankrijk 1792

Campagne in FrankrijkIn 2013 verscheen bij Uitgeverij Hoogland & Van Klaveren een prachtig uitgevoerde vertaling (van Wilfred Oranje) van Goethe’s Campagne in Frankreich 1792 en Belagerung von Mainz. Goethe was getuige van beide historische gebeurtenissen in het najaar van 1792 en het voorjaar van 1793. Een van de leidende figuren achter de Mainzer Republik was Johann Georg Adam Forster. Van hem werd in 2010 zijn verslag van een reis door de Lage Landen in 1790 uitgegeven. Als wetenschapper stond Forster in hoog aanzien. Goethe schrijft aan het begin van zijn dagboek op 23 augustus 1792 dat hij de Forstertjes in Mainz bezocht had voordat hij met het leger van de hertog van Saksen-Weimar verder trok richting Trier.

Met Forster liep het overigens minder goed af. Toen in de zomer van 1793 de Mainzer Republik viel, was Forster voor de meeste Duitsers een landverrader geworden. Hij leefde sinds maart 1793 als banneling in Parijs en overleed daar op 39-jarige leeftijd aan een longontsteking. Forster stierf in relatieve anonimiteit. Niemand weet waar hij begraven is.

Het is fantastisch dat kleine uitgeverijen als Hoogland & Van Klaveren en Cossee de vertaling van Goethe‘s en Forster‘s verslagen hebben aangedurfd en bovendien nog eens in een zeer verzorgde uitgave. Hopelijk wordt Forster‘s essay Revolutionen und Gegenrevolutionen aus dem Jahre 1790 ook nog eens in het Nederlands vertaald. Maar nu eerst met Goethe op veldtocht in Noord-Frankrijk. “Ook ik in de campagne” begint hij zijn verslag. Dat hij in Frankrijk geen Arcadië vond, mag duidelijk zijn:

Op de plaatsen waar de kanonnade haar werk had gedaan, ontwaarde men grote ellende: de mensen lagen onbegraven op de grond en de zwaargewonde dieren konden niet sterven. Ik zag een paard dat met zijn voorbenen in zijn eigen, uit zijn gekwetste buik gevallen ingewanden verstrikt was geraakt en op die manier ellendig voortstrompelde.
 
Bron: Goethe: Campagne in Frankrijk 1792

Onder de indruk van de gebeurtenissen in Frankrijk schreef Goethe een paar satirische komedies: Der Groß-Cophta (1791), Der Bürgergeneral (1793) en een fragment Die Aufgeregten (1793). Deze toneelstukken zijn anti-revolutionair maar spreken zich tegelijkertijd ook uit tegen het absolutisme.

Campagne in Frankrijk (1792)

Victorian 3D

Crinoline: Fashion’s Most Magnificent Disaster

Halverwege de negentiende eeuw bereikte de hoepelrok of crinoline haar hoogtepunt. In het Tweede Franse Keizerrijk (1852-1870) herleefde de barok en het rococo en de crinoline paste daar perfect in. Ook de Victorianen waren er dol op. Voor de vrouwen was het vaak minder leuk om een crinoline te dragen.

Winterhalter
Franz Xaver Winterhalter schilderde in 1855 keizerin Eugénie van Frankrijk omringd door haar hofdames
crinoline
Victoriaanse stereo photo
Crinoline: Fashion’s Most Magnificent Disaster is a 3-D exploration of one of fashion’s most disastrous yet most celebrated garments, the Crinoline. Featuring contributions from Vivienne Westwood and Zandra Rhodes, this book is published to coincide with the V&A’s highly anticipated exhibition, Undressed: 350 Years of Underwear Fashion. Brian May as well as being a rock legend, is also an expert on stereo photography.
 
Bron: bathinfashion.co.uk
crinoline
Victoriaanse stereo photo

Crinoline: Fashion’s Most Magnificent Disaster [ vam.ac.uk ]
the hidden world of the crinoline — in magnificent Victorian 3D [ theartnewspaper.com ]

Londen 1839

de oudste foto van Londen: een daguerreotype uit 1839

Op de website van het Victoria & Albert Museum vond ik de oudste foto uit de collectie en tegelijkertijd de oudste foto van London. Het is een opname van Parliament Street uit 1839 van de Fransman M. de St.Croix. Net als op de beroemde foto van Louis Daguerre van de Boulevard du Temple uit 1838 lijkt het uitgestorven op straat. Schijn bedriegt: door de lange sluitertijd (enkele minuten) zijn de meeste voorbijgangers vervluchtigd al zijn er van sommigen sporen waar te nemen.

Parliament Street 1839
Parliament Street from Trafalgar Square (1839)
This is the oldest photograph in the Museum’s collection. It is a daguerreotype, a unique image formed on a silvered copper plate. The daguerreotype was the first photographic process, publicised in January 1839. It was named after its inventor, Louis Daguerre. Just a few weeks after the French Government revealed the secrets of daguerreotypy in Paris in August 1839, Monsieur de St Croix organized the first public demonstration of the process in London. This is therefore among the very first photographs taken in London. The scene is reversed – as is characteristic of the process – and the image on the shiny surface is difficult to read. However, once caught at the correct angle, amazing detail emerges. In the foreground there is a statue of Charles I and in the distance the royal Banqueting House. There are also traces of the people who stayed still long enough to register on the exposure, which probably lasted some minutes.
 
Bron: collections.vam.ac.uk