Categorie archief: Orthodoxie

boetekanon van Arvo Pärt

geluisterd naar Канон покаянный¹ van Arvo Pärt

Arvo PärtAl eerder schreef ik iets over de Kanon Pokajanen van Arvo Pärt. Deze boetekanon die aan de heilige Andreas van Kreta wordt toegeschreven, wordt in de eerste week van de Grote Vasten verdeeld over vier stases van maandag tot en met donderdag gelezen en daarna nog eens in zijn geheel op de woensdag van de vierde week vóór de Zondag van Maria van Egypte. De compositie van Arvo Pärt uit 1997 volgt de negen oden en eindigt met een gebed.

Achter de kunst om twee, drie tonen met elkaar te verbinden ligt een kosmisch mysterie verborgen.

Arvo Pärt

Arvo Pärt Kanon Pokajanen Ode VII
The Kanon pokajanen by Arvo pärt is based on the canon of repentance, which already appears in the earliest Church Slavynic manuscripts. St. Andrew of Crete (c.660-740n AD), whose main composition is the well-known Great Canon, is also credited with having written this work. In the Greek-Russian Orthodox Church, the canon is part of the morning office, whose message is the appearance of Christ in the world. One rises to meet the coming of Light, which will later shine in full glory in the liturgy. In monasteries, the canon is still sung at the break of day; in parish churches, however, it is now sung the preceding evening.
 
Bron: musicolog.com

1. Exodus 15:1-19 Het Lied van Mozes en Miriam na het oversteken van de Schelfzee.
2. Deuteronomium 32:1-43 Het Lied van Mozes.
3. 1 Samuel 2:1-10 (1 Koningen 2:1-10, LXX) Het lied van Hannah.
4. Habakkuk 3:2-19 Het visioen van Habakkuk.
5. Jesaja 26:9-20 Het gebed van de Profeet Jesaja.
6. Jona 2:3-10 Het gebed van de Profeet Jona.
7. Het gebed van Azariah 2-21 (Daniel 3:26-45) Het gebed van Hananiah, Mishael en Azariah.
8. Daniël 3:52-90 Het Lied van de jongelingen in de vuuroven.
9. Lukas 1:46-55 Het Magnificat.

de kanon in het Kerkslavisch | Engelse vertaling van de kanon

het / de Allerhoogste

20 jaar geleden was Swami Chidananda (1916-2008) in Nederland

Twintig jaar geleden was ik via mijn (onvergetelijke!) yogalerares Stien Nowack in contact gekomen met Purnima Zweers die toen bezig was om swami Chidananda uit India naar Nederland te halen. Omdat ik een busje had, werd mijn hulp gevraagd bij de organisatie. De swami zou naar de jeugdherberg in Arnhem komen waar een kleine honderdtal volgelingen en belangstellenden met hem een weekend lang zou doorbrengen met spiritueel onderricht, meditatie, satsang en mantra’s zingen. In Amsterdam pikte ik een vrachtlading spullen op die we nodig hadden om de ruimte in te richten waar swami Chidananda ontvangen werd.

Chidananda 1992
swami Chidananda omringd door foto’s van “wereldleraren” waaronder Jezus van Nazareth (linksonder)

Ik schilderde een welkomstbord en verzorgde het kleine podium voor de geestelijk leraar. Een portret van Chidananda‘s persoonlijke leraar, swami Sivananda omkranst met een mala, hing in het midden. Aan weerszijden werden afbeeldingen opgehangen van zogenaamde “wereldleraren” waaronder Vivekananda, Sri Ramakrishna, Sai Baba en Paramhansa. Maar er hing ook een afbeelding van Jezus, aan de rechterhand van swami Chidananda.

Chidananda 1992
swami Chidananda en zijn toehoorders

Toen ik swami Chidananda op vrijdagavond 18 september 1992 voor de eerste maal zag, was ik erg onder de indruk. Ik volgde al een paar jaar een oosterse weg van zelfrealisatie maar een echte goeroe uit India had ik nog nooit ontmoet. Nu stond ik oog in oog met een verlicht mens en verlichting zag ik toen als mijn/onze eindbestemming. Ik was ontroerd door de blik van de swami, die goedheid en nederigheid uitstraalden. We wisten allemaal dat we iets heel kostbaars in ons midden hadden.

ChidanandaSwami Chidananda Saraswati, geboren als Sridhar Rao (1916-2008) was de voorzitter van de Divine Life Society in Rishikesh, India. Hij was een student van Swami Sivananda sinds 1943 en hij volgde hem op als voorzitter bij zijn dood in 1963, waar hij sinds 1948 al voorzitter van was. Hij werd geïnitieerd in de Sannyas orde door Sivananda op de dag van Guru Purnima, 10 juli 1949, waarbij hij zijn spirituele bijnaam Chidananda Saraswati ontving, dat de herbenoemde in het hoogste bewustzijn en gelukzaligheid betekent. (Bron: nl.wikipedia.org)

Swami Chidananda leerde ons over de zogenaamde bhakti yoga, de yoga van de toewijding tot het Allerhoogste. Verrassend genoeg was de swami ook toegewijd aan de westerse heilige Franciscus van Assissi. Het eenvoudige gebed van Fransiscus sloten we met de swami in ons hart: “Heer, maak mij tot een instrument van Uw vrede! Waar haat is, laat mij liefde brengen. Waar belediging is, laat mij vergeving brengen…” Voor mij was de oosterse weg altijd een weg geweest die zich van het westen en van het christendom afkeerde. Nu had ik een leraar uit India ontmoet, die ons naar de liefde en toewijding van het christendom liet kijken.

Chidananda 1992
gebed van Franciscus van Assissi

Als herinnering aan het weekend bewaar ik nog altijd een foto met iedereen erop en de swami in het midden. Apetrots was ik toen ik een vaas met bloemen kreeg met het verzoek deze achter swami Chidananda vast te houden.

Chidananda 1992
detail van groepsfoto
Een kind vraagt aan Swami Chidananda:”Wat is het doel van mijn leven? Welke taak moet ik volbrengen?”
 
Swami Chidananda antwoordde terwijl hij naar een bos bloemen wees: “Zie je die bloemen? Aan sommige takken zitten kleine knoppen en aan andere takken bloemen die in volle bloei staan. De bloemen die in volle bloei staan, hebben prachtige bloembladeren, een mooie kleur, een aangename geur en een fraai uiterlijk. Aan de knoppen kun je al die schoonheid nog niet zien. Het doel van de knoppen is om de schoonheid die in hen opgeslagen ligt, naar buiten te brengen en een volmaakte bloem te worden. Geleidelijk aan zullen ze groeien en vanuit zichzelf al die schoonheid naar buiten brengen.
Chidananda 1992
swami Chidananda had voor ons cadeau’s meegebracht
Het doel van jou leven is om de slapende schoonheid die in jezelf zit naar buiten te brengen. Je taak is om uit te groeien tot een volmaakt en voorbeeldig mens. In jou zijn alle nobele menselijke eigenschappen aanwezig zoals vriendelijkheid, mededogen, onbaatzuchtigheid, de bezieling om anderen te dienen, de moed om deugdzaam te blijven, de innerlijke wilskracht en het streven om voor hogere waarden en idealen te leven. In jou is dit hele potentieel aanwezig; dit naar buiten brengen is de taak die je in dit leven dient te volbrengen. Dan zul je bloeien, net als deze mooie bloem”.
 
Bron: sacredindiatours.com

Jozef van den Berg in 1992God’s wegen zijn ondoorgrondelijk. Begin 1993 wilde ik voor enkele maanden naar Zuid-India waar ik bij een kunstenaar op zijn atelier kon werken. Maar het liep anders. Ik werd in Nederland verliefd en stelde mijn reis naar India uit. Op 21 maart 1993, precies een half jaar na mijn ontmoeting met swami Chidananda, had ik een ontmoeting met Jozef van den Berg. Uit zijn ogen straalde de zachtheid die ik ook bij swami Chidananda had gezien. Ik kon hem vertrouwen. Hij bracht mij nog dichter bij het Allerhoogste door mij te vertellen dat het om toewijding aan dé Allerhoogste gaat, dat het niet om iets gaat, bewustzijn of verlichting, maar om Iemand. Een van de “wereldleraren” van wie ik een afbeelding op het podium had geplakt, bleek deze Persoon te zijn. Swami Chidananda had mij een voorzet gegeven om tot dit inzicht te komen.

Er valt niets meer te spelen | een gesprek met Jozef van den Berg