Op de negende-eeuwse tijdgenoten moeten vooral de 166 pentekeningen die aan de tekst van elk van de 150 psalmen en de zestien daaraan toegevoegde bijbelse liedteksten – de zogenaamde cantica – voorafgaan, een even overweldigende indruk hebben gemaakt als op ons. De tekst van de psalmen, die al in de vroegchristelijke gemeenschappen zo’n cruciale rol speelde en in de volgende eeuwen het religieuze en devotionele leven in hoge mate vormgaf, werd hier, in dit handschrift, plotseling op een tot dan toe ongekende manier tot leven gewekt. De beelden die de eeuwenlang uit het hoofd geleerde en gereciteerde psalmverzen opriepen, werden hier nu voor ogen getoverd in een geheel nieuwe stijl die zijn inspiratie vond in de vormgevingsprincipes van de late oudheid en van het vroege christendom.
 
Deze nieuwe stijl was ontstaan en was voorbereid in een groep handschriften die in het begin van de negende eeuw vervaardigd was aan het hof van Karel de Grote in Aken. Tot volle bloei kwam de stijl echter twee tot drie decennia later in een ander belangrijk centrum van Karolingische cultuur en Renovatio, namelijk in Reims, waar Ebbo, de zogeheten zoogbroeder van de nieuwe keizer, Karel de Grote’s zoon Lodewijk de Vrome, sinds 816 als aartsbisschop zetelde. Een van de boeken die in opdracht van Ebbo werden gemaakt, is het Ebbo Evangeliarium (nu Epernay, Bibliothèque Municipale, Ms. 1), vervaardigd in de benedictijner abdij Hautvillers bij Epernay. De portretten van de evangelisten in het Ebbo Evangeliarium vertonen zo’n grote verwantschap met de tekeningen in het Utrechts Psalter dat ook het laatste handschrift vervaardigd moet zijn in Hautvillers, tussen circa 820 en 835. Het Utrechts Psalter wordt algemeen beschouwd als het belangrijkste handschrift van de zogenaamde School van Reims.
 
Lees verder: vitrine.library.uu.nl/

U onderscheidt een milieuethos van een milieuethiek. Maar hoe werkt zo’ n ethos dan in de praktijk? Hebben de oosters-orthodoxe christenen een andere levensstijl dan bijvoorbeeld de protestanten?
Er is helaas een groot verschil tussen wat mensen zeggen en wat ze doen, ook onder orthodoxe gelovigen. Maar zij worden wel aangemoedigd een bescheiden levensstijl te ontwikkelen, ook wel een ‘ascetische levensstijl’ genoemd. Het kerkelijk jaar helpt hen daarbij met perioden van vasten en feesten. Als we in sommige perioden afzien van bepaald voedsel, helpt dat ons te beseffen dat we niet van brood alleen leven. We proberen ons ook te onthouden van een consumentistische en verspillende levensstijl. En als we feesten, danken we God voor al het goede dat de aarde voortbrengt. Eten wordt een sacramentele daad van offeren en dankzegging.
 
Hoe kom ik aan zo’n milieuethos?
Een correct milieuethos vereist berouw. De eerste zonde van de mens was het breken van de vasten. Adam en Eva mochten niet eten van de verboden vrucht, maar deden het toch. Ze gaven toe aan de verleiding en stilden hun begeerte naar meer kennis en macht. De monarchie – de koninklijke eigenschap van het gemaakt zijn naar Gods beeld en gelijkenis – werd tirannie. Onze hebzuchtige en wellustige aard heeft ons gemaakt tot vervuilers van Gods goede schepping en heeft geleid tot een ontkenning van de wereld als een ‘sacrament van communie tussen het menselijke en het goddelijke’. Het is nodig dat we als verloren zonen tot onszelf komen, vergeving vragen voor onze zelfzucht en onze blindheid voor de schoonheid en transformerende goedheid van Gods gaven aan ons. Het is onze zondige natuur die obstakels opwerpt voor een zorgzame en bescheiden levensstijl.
 
Past zo’n milieuethos bij landen als Rusland en Griekenland of is het universeel?
De moraal en leer van de Oosters-orthodoxe Kerk is altijd en overal dezelfde. Maar de toepassing ervan is niet mechanisch en overal eender. Verschillende situaties vereisen onder- scheidingsvermogen en daarvoor hebben we elkaar en doen we een beroep op geestelijk leiders. Mensen zijn immers sociale wezens. We leven, werken en delen met elkaar in gemeenschap, niet in een isolement. Besluiten nemen we in gebed, met vasten en berouw, zodat we ontvankelijk zijn voor de wil van God in ons leven.
 
Bron: aspecten.org/beweging

Saint Peter was born of noble parents in Constantinople in the ninth century. Sent forth with the Roman army against the Saracens, he was taken captive and shut up in the prison of Samarra in Syria; this is no doubt the same prison in which the Forty-Two Martyrs of Amorion were kept (see Mar. 6). Released from prison through the prayers of Saint Nicholas of Myra and Saint Symeon the God-receiver, he fled to Rome, where he became a monk, and later came to the peninsula of Athos, where he lived in a cave as a solitary, suffering many temptations from the evil one, but also enjoying the manifest help of the most holy Theotokos. After many years, he reposed in peace.
 
Bron: iconograms.org

Iedereen die het goede doet wacht glorie, eer en vrede, de Joden in de eerste plaats, maar ook de andere volken. God maakt geen onderscheid. Allen die gezondigd hebben zonder de wet te kennen, zullen ook zonder de wet verloren gaan; en allen die gezondigd hebben terwijl ze de wet wel kennen, zullen door de wet worden veroordeeld. Niet wie de wet slechts aanhoort zal voor God rechtvaardig zijn, maar wie de wet naleeft. Wanneer namelijk heidenen, die de wet niet hebben, de wet van nature naleven, dan zijn ze zichzelf tot wet, ook al hebben ze hem niet. Ze bewijzen door hun daden dat wat de wet eist in hun hart geschreven staat; en hun geweten bevestigt dit, omdat ze zichzelf met hun gedachten beschuldigen of vrijpleiten. Dit alles zal blijken op de dag waarop, volgens het evangelie dat ik verkondig, God door Christus Jezus oordeelt over wat er in de mens verborgen is.