Categorie archief: Italië

Romeinse beelden

bladerend door Archeologie Magazine
kwamen herinneringen aan Rome (1980-1981) naar boven

AM 2006In het zomernummer (nr. 4 2006) van Archeologie Magazine stond een special over de Eeuwige Stad. In 1980 en 1981 was ik er samen met mijn broer. Het eerste museum dat we toen bezochten, was het Museo dell’ Ara Pacis waar de Ara Pacis staat, het Altaar van de Vrede. Dit monument werd vlak voor de geboorte van Christus gemaakt in 13-9 v. Chr. in opdracht van de senaat ter herdenking van de succesvolle veldtochten van keizer Augustus in Galliëen Spanje. Pas in de vorige eeuw werd het altaar weer opgegraven en onder Mussolini werden de delen die verspreid waren geraakt weer bij elkaar gebracht. Hij identificeerde zich uiteraard graag met Ceasar en evenals keizer Augustus vierde hij een overwinning graag met een monument opgedragen aan de Vrede.

Ara Pacis
Ara Pacis, 13-9 v. Chr.
Tellus Tellus
Een van de mooiste panelen van de Ara Pacis: Pannello della Tellus vanuit verschillende hoeken gezien.

Een ander museum dat we in 1980 bezochten, was het Musei Capitolini, toen nog een rommelige beeldenzolder maar inmiddels een volwassen museum. Ik kocht er toen een serie ansichtkaarten met bustes van beroemde personen: Socrates, Augustus, Cicero, Nero en Livia. Puntgave beelden en verbluffend naturalistisch.

Lupa Capitolina
Lupa Capitolina, 5e eeuw v. Chr.

De Capitolijnse Musea zijn ongetwijfeld dé musea voor Romeinse beeldhouwkunst. Hoogtepunten zijn o.a. de bronzen Lupa Capitolina uit de vijfde eeuw voor Christus (hierboven), de hal van de keizers, de hal van de filosofen en de stervende Galliër (onder).

stervende Galliër
de stervende Galliër
hellenistisch beeld (323 – 30 v. Chr.)

De Stervende Galliër is een van de bekendste beelden van de klassieke oudheid en van de hellenistische periode. Men heeft over het beeld geen gegevens tijdens de middeleeuwen. De eerste gegevens die men vindt over het beeld dateren van 1623. Het marmeren beeld was toen een onderdeel van de collectie van de Ludovisi familie in Rome. Tijdens deze periode (17e eeuw) ontstonden er echter een aantal verkeerde interpretaties over het beeld. Men dacht dat het beeld een verslagen gladiator was. Dit leidde tot verschillende namen voor het beeld, zoals de stervende of gewonde gladiator, de Romeinse gladiator en de stervende murmillo.

In 1797, tijdens de invasie van Italië, werd het beeld door Napoleon Bonaparte meegenomen naar Parijs. In 1815 werd het beeld terug naar Rome gebracht en werd het geplaatst in de Musei Capitolini. Er zijn verschillende kopieën van het beeld te bewonderen o.a. in het Museum of Classical Archaeology aan de universiteit van Cambridge, de Courtauld Institute of Art aan de universiteit van Londen, maar ook in Berlijn, Praag en Stockholm.

Bron: nl.wikipedia.org

Marcus Aurelius
Standbeeld van Marcus Aurelius,
161-180 na Chr.

Het beroemde bronzen ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius staat sinds 1990 binnen in de Musei Capitolini In 1980 zag ik het nog staan op het Campidoglioplein voor het Capitool waar het in 1538 in opdracht van paus Paulus III door Michelangelo geplaatst was. Tegenwoordig staat er een kopie. Toen Andrei Tarkovsky het beroemde beeld in zijn film Nostalgia (onder) in 1983 een rol liet spelen, werd het origineel gerestaureerd.

Nostalgia
De dwaas uit Nostalgia spreekt het volk van Rome toe en steekt zichzelf daarna in brand op een kopie van het ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius

Het standbeeld van Marcus Aurelius is het enige ruiterstandbeeld dat ongeschonden bewaard is gebleven tot in onze dagen. In de tijd dat het geplaatst werd (het werd opgericht in 176 na Chr.) waren er talloze ruiterstandbeelden, maar deze zijn in later tijd allemaal verwoest door de christenen. Volgens de overlevering is het standbeeld tot in onze dagen bewaard gebleven omdat het geïdentificeerd werd met keizer Constantijn de Grote, die zich tot het christendom bekeerd had en vele kerken had laten bouwen.

Het is nog steeds onbekend waar het beeld oorspronkelijk gestaan heeft. Omdat het gaat om een ere-standbeeld, zou het gestaan kunnen hebben op het Forum Romanum of op het plein van dynastische tempel die de zuil van Marcus Aurelius omgaf (de huidige piazza Colonna). Volgens bronnen zou het beeld in elk geval vanaf het einde van de 9e eeuw na Chr. gestaan hebben bij het pauselijk Lateranenpaleis. Maar in 1538 werd het in opdracht van paus Paulus III op het Capitool geplaatst, omdat daar sinds 1143 het stadsbestuur gevestigd was. Vervolgens werd het in 1539 aan Michelangelo toegestaan om het beeld een andere plaats te geven in zijn nieuwe ontwerp van het plein. Zo werd het de spil van het nieuwe architektonische complex.

Bron: wiebekoo.nl

Archeologie Magazine

schilderachtige klassenstrijd

Deze dagen kijk ik naar Novecento (1976) op DVD

Vorige maand was ik onder de indruk van La Meglio Gioventu, een Italiaanse familiekroniek die zich afspeelt tussen 1966 en de tegenwoordige tijd. Het riep bij mij de herinneringen op aan het epos Novecento dat ik een jaar of twintig geleden voor het laatst zag. Anders dan La Meglio Gioventu is Novecento typisch Italiaanse cinema met veel schilderachtige fotografie. De cinematografie is die van het brede gebaar, dus met veel pans. Ook al is de landstreek waar de film zich afspeelt van een indrukwekkende saaiheid (een dijk langs rijen aangeplante bomen), door de atmosferische opnamen krijgt het iets verhevens en tijdloos. Eigenlijk wel jammer dat de film in het engels is opgenomen.

novecento
socialisme en fascisme hadden in de vorm veel met elkaar gemeen: het waren ideologieën voor het volk, met vlaggen en strijdliederen.

Sommige beelden uit Novecento zouden bijna uit een communistische propagandafilm kunnen komen: close ups van getekende boerenkoppen en wapperende rode vlaggen. Bernardo Bertolucci heeft van zijn rotsvaste geloof in het socialisme dan ook nooit een geheim willen maken. De fascisten zijn in zijn film ondubbelzinnig de slechterikken. In de linkse jaren van polarisatie toen Novecento werd opgenomen (1976) had men met dit zwart-witbeeld dan ook helemaal geen moeite.

Novecento (Bernardo Bertolucci, 1976) is een ruim vijf uur durend epos over het Italiëvan de eerste helft van de 20 eeuw. De film speelt op een groot landgoed. We volgen het leven en de vriendschap van twee jongemannen, Olmo – een onwettig kind van boerenkomaf – en Alfredo – zoon van de grootgrondbezitter. De film toont de opkomst van het fascisme en de reactie daarop van de boeren die uiteindelijk voor het communisme kiezen en proberen de macht op het grootgrondbezit over te nemen. De gebeurtenissen zijn van grote invloed op het lot van de twee hoofdpersonen. Met in de hoofdrollen oa: Robert de Niro, Gérard Depardieu en Donald Sutherland. De film was in de zeventiger jaren een icoon van progressiviteit. Studenten en intellectuelen gingen de film vrijwillig zien, werkende jongeren werd de film voorgeschoteld als verplichte kost tijdens vormingswerkactiviteiten. De film is daarna jarenlang zelden vertoond.
 
Bron: rug.nl

una giornata particolareUna giornata particolare
Afgelopen weekend deed NRC Handelsblad Una giornata particolare (1977) van Ettore Scola aan zijn lezers cadeau. Net als in Novecento vormt het fascisme in deze film een decor. Maar terwijl Bertolucci met Novecento ook een politiek pamflet heeft gemaakt, is Scola’s film een indringend verhaal geworden over twee mensen die de gevangenen zijn van de omstandigheden en troost vinden bij elkaar.

moviemeter.nl | over Bernardo Bertolucci

indringende familiekroniek

La meglio gioventú (2003) gezien op DVD

Maandag kocht ik bij het Kruidvat de DVD-box met de 400 minuten (ruim 6 uur!) durende Italiaanse tv-film La meglio gioventú(het beste van de jeugd) van regisseur Marco Tullio Giordana. De film werd in Cannes in 2003 bekroond met de prijs voor de beste film en won in 2004 tijdens het Film Festival in Rotterdam de publieksprijs. Giordana bewijst dat je geen cinematografische hoogstandjes hoeft uit te halen om een indringende film te kunnen maken. Het zijn de droge registratie en de acteerprestaties en die de film zo indrukwekkend maken. La meglio gioventú is het verhaal van een familie, van twee broers en van veertig jaar Italiaanse geschiedenis (1966-heden). De politieke en maatschappelijke gebeurtenissen blijven prettig ondergeschikt aan het persoonlijke leven, maar zorgen wel voor de couleur local. Evenals de korte panorama’s van steden als Turijn, Florence, Rome en Palermo, die decorbepalend zijn.

Nicola en Matteo
de broers Matteo en Nicola

Nicola doet mij in vlagen denken aan Aljosja uit De Gebroeders Karamazov. Hij is zachtaardig, bescheiden en goedgehumeurd. Matteo zie je worstelen met zichzelf en de wereld om hem heen, regelmatig is hij agressief en stoot anderen van zich af. Ook al ontwikkelen ze zich beiden in een heel andere richting, ze blijven echte broederlijke genegenheid tot elkaar houden. Ook door zijn lengte is La Meglio Gioventú een film waarbij je steeds meer van deze twee broers gaat houden. Je merkt niet meer dat het twee acteurs zijn, zo natuurlijk komen Nicola en Matteo over en daarbij speelt ook de sobere cinematografie een belangrijke rol. We groeien mee met het leven van de ander, zoals in de legendarische reality-tvserie SevenUp! (vanaf 1964). Televisie kan heel indringend zijn als de camera zonder poespas zo dicht mogelijk op de huid kruipt. Matteo doet me ook een beetje denken aan Neil uit SevenUp! die juist de lieveling van het publiek werd omdat hij zijn draai in het leven niet kon vinden en ging rondzwerven.

dvdLa Meglio Gioventu„ vertelt het verhaal van twee broers, Nicola en Matteo Carati. We ontmoeten hen voor het eerst in de jaren zestig – Nicola studeert medicijnen, Matteo literatuur – en blijven hen volgen tot in 2002. In de tussentijd zien we hoe Matteo zijn emotionele problemen probeert te onvluchten door eerst het leger in te gaan en vervolgens een logische overstap naar de politie te maken. Hoe Nicola na de overstromingen in Firenze Giulia ontmoet, een vrouw die er gevaarlijke banden met de Rode Brigade (een communistische terroristische organisatie) op nahoudt. Belangrijke historische gebeurtenissen (de studentenopstand, de sluiting van Fiat, politieke corruptie, de macht van de maffia in Sicilië, de hervormingen in de medische sector enz.), dienen als achtergrond voor een kleiner, persoonlijk verhaal van geboortes, sterfgevallen, huwelijken en vriendschappen. Een persoonlijk verhaal dat onmogelijk samen te vatten is gezien de lengte ervan, maar dat zich in ieder geval genoeglijk uitstrekt over zes uur en ons gaandeweg meer dan genoeg gelegenheid biedt om de personages te leren kennen en betrokken te raken bij hun leven.
 
Luigi Lo Cascio steelt de show als Nicola, een figuur die onmiddellijk onze sympathie oproept en die, meer dan wie ook, de hele film moet dragen. Lo Cascio speelt z„n rol met een enorme naturel – je ziet hem nooit acteren – maar ondertussen is hij wel perfect geloofwaardig als twintiger én als vijftiger.
 
Bron: digg.be

La Meglio Gioventu [ moviemeter.nl ] | La Meglio Gioventú [ tenderfeelings.be ]