waakzaamheid

Hesaias de kluizenaar: over de bewaking van het verstand

bewakingHet oudste geschrift dat in de Philokalia is opgenomen, staat op naam van een zekere Hesaias de kluizenaar Men is het er nog steeds niet over eens wie deze Hesaias moet zijn geweest. Sinds 1899 gaat men er over het algemeen van uit dat hij een kluizenaar uit Gaza was die in 488 stierf. Volgens een andere opvatting gaat het hier om een andere Hesaias, namelijk die van de Sketis en dat zijn werkje (27 paragrafen) dateert van omstreeks 400.

( … ) 8.Wanneer het verstand bevrijd is van elke hoop op de wereld van de zichtbare dingen, is dat een teken dat de zonde in u gestorven is.
 
9. Wanneer het verstand bevrijd is, verdwijnt het beletsel dat zich tussen hem en God bevindt.
 
10. Wanneer het verstand bevrijd is van al zijn vijanden en de sabbatsrust geniet, verkeert het in een nieuw tijdperk en schouwt nieuwe en onsterfelijke zaken.
‘Wanneer het verstand bevrijd is van elke hoop op de wereld van de zichtbare dingen, is dat een teken dat de zonde in u gestorven is.’

15. Ik smeek u, laat uw hart zolang u in uw lichaam verblijft, toch niet onbewaakt. De boer kan er nooit zeker van zijn dat zijn akker enige vrucht zal dragen, want hij weet niet wat hem nog boven het hoofd hangt voordat hij alles in zijn schuur heeft opgeslagen. Zo mag ook de mens zijn hart niet onbewaakt laten zolang hij adem in zijn neus heeft. De mens weet niet met welke geestelijke hartstocht hij nog te maken zal krijgen voor zijn laatste ademtocht. Daarom mag hij zijn hart niet onbewaakt laten zolang hij ademt. Neen, hij moet altijd tot God roepen om hulp en om Zijn barmhartigheid. ( … )
 
vertaling: Christofoor Wagenaar ocso (reeks monastieke cahiers nr. 22)

meer (engelstalige) teksten van de woestijnvaders

Philokalia [12]

Gregorios Palamas (1296-1359)

Gregorios Palamas sluit de Philokalia (Deel IV) af met zes geschriften. Hij is vooral bekend geworden door zijn dispuut met de monnik Barlaam over het Ongeschapen Licht. Zijn betekenis voor de Orthodoxie is zo groot dat de Kerk de Tweede Zondag in de Grote Vasten de Zondag van Gregorios Palamas genoemd heeft.

PalamasContrary to Barlaam, Gregory asserted that the prophets in fact had greater knowledge of God, because they had actually seen or heard God himself. Addressing the question of how it is possible for humans to have knowledge of a transcendent and unknowable God, he drew a distinction between knowing God in his essence (in Greek, ουσια) and knowing God in his energies (in Greek, ενεργειαι). He maintained the Orthodox doctrine that it remains impossible to know God in his essence (God in himself), but possible to know God in his energies (to know what God does, and who he is in relation to the creation and to man), as God reveals himself to humanity. In doing so, he made reference to the Cappadocian Fathers and other early Christian writers.
 
Bron: orthodoxwiki.org

Tropaar [Toon 8]
O light of Orthodoxy, teacher of the Church, its confirmation,
O ideal of monks and invincible champion of theologians,
O wonder working Gregory, glory of Thessalonica and preacher of grace,
always intercede before the Lord that our souls may be saved.
 
Kondaak [Toon 8]
Holy and divine instrument of wisdom,
joyful trumpet of theology,
together we sing your praises, O God-inspired Gregory.
Since you now stand before the Original Mind,
guide our minds to Him, O Father,
so that we may sing to you: “Rejoice, preacher of grace.”

St. Gregory Palamas Cathedral, Thessaloniki, Greece, where the saint’s holy relics are enshrinedGregory further asserted that when the Apostles Peter, James and John witnessed the Transfiguration of Jesus Christ on Mount Tabor, that they were in fact seeing the uncreated light of God; and that it is possible for others to be granted to see that same uncreated light of God with the help of repentance, spiritual discipline and contemplative prayer, although not in any automatic or mechanistic fashion.
 
He continually stressed the Biblical vision of the human person as a united whole, both body and soul. Thus, he argued that the physical side of hesychastic prayer was an integral part of the contemplative monastic way, and that the claim by some of the monks of seeing the uncreated light was indeed legitimate. Like St. Simeon the New Theologian, he also laid great stress in his spiritual teaching on the vision of the divine light.
 
Bron: orthodoxwiki.org

werken van Gregorios Palamas in de Philokalia (Deel IV)
To the Most Reverend Nun Xenia
A New Testament Decalogue
In Defence of Those who Devoutly Practise a Life of Stillness
Three Texts on Prayer and Purity of Heart
Topics of Natural and Theological Science and on the Moral and Ascetic Life: 150 Texts
The Declaration of the Holy Mountain in Defence of Those who Devoutly Practice a Life of Stillness

hedendaagse nederlandse schilders [2]

Peter van Poppel uit Utrecht

De schilderijen van Peter van Poppel worden bevolkt door grappige, aandoenlijke, soms dwergachtige personages en lijken op illustraties uit een kinderboek. Meestal schildert hij intieme voorstellingen van een of twee figuren in een ondiepe ruimte. Met zijn gemengde techniek van tempera en alkydverf bereikt Peter van Poppel een tederheid in kleur en belichting die mij bijzonder aanspreekt. Het onderstaande schilderij Placebo uit 2001 is hier een prachtig voorbeeld van.

Peter van Poppel
Placebo, 2001
tempera en alkyd, 23 x 31 cm
Hij kreeg in Utrecht zijn opleiding (School voor de Grafische Vakken) en woont nog steeds in de Domstad. De stad van het surrealisme heeft hem niet ongemoeid gelaten. Peter van Poppel schildert met grote aandacht voor detail, met humor en vertedering, een lief en naief realisme met vervreemdingen in de vorm. Hij rijgt daarmee een litanie van kleine dingen en beminde mensen uit zijn gezichtskring aaneen. Hij zoekt bij voorkeur het kind in de mens, alsof hij zo het troost brengende paradijsgevoel wil aanreiken.

Het schilderij Bevrijdingsbadpak uit 2003 is representatiever voor zijn oeuvre dat grotendeels bestaat uit figuren met een nadruk op het gezicht.

Peter van Poppel
Bevrijdingsbadpak, 2003
tempera en alkyd, 31 x 20 cm

petervanpoppel.nl