Film noirs op YouTube [24]

gezien: The Prowler (1951)

Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanaal Cult Cinema Classics. In december kijk ik naar twaalf film noirs uit de periode 1945-1955.
Vandaag: The Prowler van Joseph Losey.

The ProwlerHet hoogtepunt van de Film Noir, de late jaren veertig en het begin van de jaren vijftig, viel in de Verenigde Staten samen met de Second Red Scare (1947-1957), vooral bekend door de heksenjacht op communisten door senator Joseph McCarthy. De Second Red Scare wordt daarom ook vaak McCarthyism genoemd. Ook voor de film (noir) had de communistenjacht grote gevolgen. In 1947 begon deze periode van vervolging van communisten en subversieven met de Hollywood Blacklist. In dat jaar hadden een aantal regisseurs en scenaristen uit Hollywood geweigerd om antwoord te geven op vragen van de HUAC. Omdat ze geacht werden daaraan mee te werken, werden ze wegens Contempt of Congres veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf en een geldboete van duizend dollar. Ze werden bekend als de Hollywood Ten.

Een van hen was Dalton Trumbo, de schrijver van het scenario voor The Prowler. Omdat hij op de zwarte lijst stond kon hij niet op zijn eigen naam publiceren en kwamen de credits voor het scenario op naam van zijn vriend Hugo Butler, die na het verschijnen van The Prowler ook op de Hollywood Blacklist werd geplaatst. Ook regisseur Jozef Losey kwam op de Blacklist. Rond 1952 stonden er honderden namen op deze zwarte lijst en evenzovele carrières werden er door vernietigd. Losey week uit naar Engeland waar hij tot zijn dood in 1984 nog 25 films regisseerde.

The Prowler met zijn zeer controversiële scenario (een relatie tussen een overspelige huisvrouw en een corrupte politieagent) was een onafhankelijke productie en viel dus niet onder de hoede van een filmstudio. Daardoor werd de film als “wees” beschouwd en uiteindelijk bleef er maar één kopie over. Ruim een halve eeuw later ontfermde de Film noir foundation zich over het weeskind en The Prowler werd gerestaureerd door UCLA. Eddie Muller, de oprichter van de Film noir foundation, plaatste de film in zijn lijstje met favoriete noirs. Het scenario van The Prowler is duidelijk verwant aan dat van James McCain’s Double Indemnity. Maar nu is de verleider niet de vrouw maar de man.

De film begint wanneer Susan Gilvray, een eenzame huisvrouw in Los Angeles, een politieagent belt omdat ze denkt dat een gluurder haar bespioneert. Agent Webb Garwood reageert op de oproep en raakt al snel geobsedeerd door haar. Hoewel Susan in eerste instantie afstandelijk is, laat ze uiteindelijk toe dat Webb haar vaker bezoekt. Hij ontdekt dat ze ongelukkig getrouwd is met haar rijke maar afstandelijke echtgenoot, John Gilvray, die een nachtelijke radioprogramma host.
 
Webb ziet een kans om zowel Susan als haar fortuin te bemachtigen. Hij begint een affaire met haar en bedenkt een plan om John uit de weg te ruimen. Webb manipuleert de situatie en doet het lijken alsof John per ongeluk wordt neergeschoten tijdens een vermeende inbraak. Hoewel het incident aanvankelijk als zelfverdediging wordt beschouwd, begint Susan zich schuldig te voelen over hun daad.
 
De situatie escaleert wanneer Susan ontdekt dat ze zwanger is, terwijl Webb steeds paranoïde wordt over mogelijke ontdekking. Hij dwingt haar om met hem te vluchten naar een afgelegen woestijngebied, waar hun relatie steeds instabieler wordt. Uiteindelijk wordt Webb geconfronteerd met de consequenties van zijn misdaden, wat leidt tot een dodelijke confrontatie.

Intro bij The Prowler in TCM’s Noir Alley door Eddie Muller op 14 mei 2017
Meer afleveringen in deze reeks

Film noirs op YouTube [23]

gezien: The Turning Point (1952)

Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanaal Cult Cinema Classics. In december kijk ik naar twaalf film noirs uit de periode 1945-1955.
Vandaag: The Turning Point van William Dieterle.

The Turning Point 1952Aan het begin van de jaren vijftig werden er op de Amerikaanse televisie regelmatig hoorzittingen van de misdaadcommissie van het Congres uitgezonden. Dat inspireerde tot het scenario van The Turning Point waarin John Conroy (Edmond O’Brien) een anti-misdaadcampagne leidt. Het oorspronkelijke verhaal zou geschreven zijn door Horace McCoy (1897-1955), een bekende auteur uit de hard boiled school, onder de titel This is dynamite. Dat werd voor RKO door de Warren B.Duff (1904-1947) omgewerkt tot het scenario van deze film.

The Turning Point is een spannende film noir over corruptie, loyaliteit en journalistiek, met een verhaal dat zich afspeelt tegen de achtergrond van een grootse strijd tegen georganiseerde misdaad. De film volgt Jerry McKibbon (William Holden), een idealistische journalist die verslag doet van een grote juridische actie tegen de georganiseerde misdaad in een niet nader genoemde Amerikaanse stad. Jerry werkt nauw samen met zijn jeugdvriend John Conroy (Edmond O’Brien), een toegewijde speciale aanklager die vastbesloten is om de machtige maffiabaas Neil Eichelberger (Ed Begley) neer te halen.

the turning point 1952
William Holden en Edmond O’Brien in The Turning Point

Terwijl Jerry onderzoek doet naar de criminele netwerken, ontdekt hij schokkende corruptie binnen de politiemacht. Tot zijn ontzetting blijkt zelfs Matt Conroy, John’s vader en een gerespecteerde politieveteraan, betrokken te zijn bij de criminele activiteiten van Eichelberger. Dit plaatst John in een moreel en emotioneel conflict: hij moet kiezen tussen zijn plicht om gerechtigheid na te streven en zijn loyaliteit aan zijn vader. Ondertussen wordt Jerry steeds dieper in de gevaarlijke wereld van de georganiseerde misdaad getrokken.

De spanning escaleert wanneer John zijn vader confronteert en de strijd tegen Eichelberger tot een gewelddadige climax komt. Uiteindelijk wordt de georganiseerde misdaad blootgelegd, maar tegen een hoge persoonlijke prijs. John moet de tragische gevolgen van zijn acties accepteren, terwijl Jerry worstelt met de ethische dilemma’s die zijn werk als journalist met zich meebrengt.

Aanvankelijk had men Alan Ladd op het oog voor de rol van de journalist Jerry McKibbon, maar uiteindelijk werd gekozen voor William Holden, een van de lievelingen van de box offices. Na het succes van Sunset Boulevard (1950) zat diens carrière in de lift.

Intro van The Turning Point door Eddie Muller in TCM’s Noir Alley op 6 februari 2022
Meer afleveringen in deze reeks

film noirs op YouTube [22]

gezien: Night and the city (1950)

Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanaal Cult Cinema Classics. In december kijk ik naar twaalf film noirs uit de periode 1945-1955.
Vandaag: Night and the city van Jules Dassin.

night and the city 1950Samen met The Third Man (1949) vormt Night and the City (1950) het hoogtepunt van British noir. Stylistisch zijn de films aan elkaar verwant. Bovendien is er een opvallende inhoudelijke overeenkomst. De hoofdpersoon is een Amerikaanse oplichter in een Europese stad vlak na de oorlog. In The Third Man is dat de schurk Harry Lime. In Night and the City gaat het om ene Harry Fabian. De Harry’s zijn in de finale van beide films opgejaagd wild.

De film speelt zich af in het nachtleven van Londen en volgt een ambitieuze maar mislukte oplichter die ten onder gaat aan zijn eigen hebzucht en illusies. Harry Fabian (Richard Widmark) is een charismatische maar opportunistische hustler die altijd op zoek is naar de volgende grote kans om rijk te worden. Hij is in dienst van The silver Fox, een nachtclub in Soho, waar ook zijn vriendin Mary Bristol (Gene Tierney) werkt. Ze houdt van hem maar Harry is vooral gericht op zichzelf en zijn dromen over succes.

FN_nightandthecity_still
Harry Fabian (Richard Widmark) in het nauw

Wanneer Harry toevallig hoort dat de beroemde worstelpromotor Gregorios (Stanislaus Zbyszko) ontevreden is over zijn zoon en rivaal Kristo(Herbert Lom), ziet hij een kans om groot geld te verdienen door een eigen worstelimperium op te richten. Hij overtuigt Gregorios om hem te steunen in een reeks worstelwedstrijden die de heerschappij van Kristo kunnen uitdagen. Om zijn plan te financieren, begint Harry geld te lenen en mensen te manipuleren, waaronder Helen, die haar eigen motieven heeft om haar man te bedriegen. Maar Harry overspeelt zijn hand. Zijn schulden stapelen zich op, en zijn plan maakt hem de vijand van de machtige en genadeloze Kristo. Terwijl de druk toeneemt, proberen degenen om hem heen – waaronder Mary – hem te redden, maar Harry blijft blind voor zijn naderende ondergang.

Intro van Night and the City door Eddie Muller in TCM’s Noir Alley op 19 november 2017
Meer afleveringen in deze reeks