Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanaal Cult Cinema Classics. In december kijk ik naar twaalf film noirs uit de periode 1945-1955.
Vandaag: Moonrise van Frank Borzage.
Net als The red house en They live by night is Moonrise een smal town noir die zich buiten de stad afspeelt. Het is een psychologische studie van een jongeman die worstelt met zijn identiteit. Zijn vader, die hij nooit gekend heeft, werd wegens moord veroordeeld tot de strop. Op school werd hij daarom door de andere kinderen gepest. Heeft hij ook moordenaarsbloed in zich?
Rond zijn twintigste doodt hij in een gevecht uit noodweer zijn rivaal. In de dagen daarna gaat hij gebukt onder een zwaar schuldgevoel. Moet hij zichzelf aangeven? Of zichzelf innerlijk afsluiten? Zijn vriendin kent zijn vreselijke geheim niet, maar ziet zijn worsteling: “It’s like being in a long dark tunnel…the way you look and act and talk.” Tenslotte volgt een loutering. De hoofdrollen worden gespeeld door Dane Clark en Gail Russell, die in de oorlogsjaren bekend werd als the Hedy Lamarr of Santa Monica. Net als Marilyn Monroe overleed ze al op 36-jarige leeftijd (in 1961) na een jarenlange noodlottige strijd tegen haar alcoholverslaving.
Wanneer Danny tijdens een ruzie per ongeluk zijn rivaal Jerry Sykes doodt, raakt hij verstrikt in een web van schuld en paranoia. Hij verbergt Jerry’s lichaam en probeert door te gaan met zijn leven, maar de herinnering aan de gebeurtenis en zijn angst om betrapt te worden blijven hem achtervolgen.
Ondanks zijn innerlijke strijd ontwikkelt Danny een liefdevolle relatie met Gilly Johnson, een jonge vrouw die hem hoop en steun biedt. Haar aanwezigheid dwingt Danny om zijn verleden onder ogen te zien en zichzelf te confronteren met de keuzes die hij heeft gemaakt. Terwijl de autoriteiten het net rondom hem sluiten, wordt Danny geconfronteerd met de mogelijkheid om zijn misdaden toe te geven en een pad naar verlossing te vinden.
They live by night opent met een tracking shot dat voor die tijd zeer vernieuwend is. We zien de vluchtauto van de gangsters gefilmd vanuit een helikopter. Dat zet gelijk de toon, dit wordt een roadmovie. Maar het wordt ook een gangsterfilm, lovestory en een tragedie. Centraal in het verhaal staan een jongeman van 23 en een meisje van 16 die proberen te ontsnappen aan een leven van criminaliteit en wanhoop, maar die uiteindelijk ingehaald worden door hun duistere verleden. 
Odds against tomorrow (1959) is een van de laatste film noirs uit het klassieke tijdperk. En dat is goed te zien, want deze noir staat al met één been in de 
