Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanaal Cult Cinema Classics. In december kijk ik naar twaalf film noirs uit de periode 1945-1955.
Vandaag: The red house van Delmer Daves.

Net als Suddenly is The red house een atypische film noir zonder stad, detective of femme fatale. Het verhaal speelt zich af in een pastorale omgeving met jeugdige spelers. Meer mystery dan film noir. Een van de hoofdrollen wordt gespeeld door Edward G.Robinson. Door zijn markante kop met toegeknepen ogen werd deze acteur van Joods-Roemeense in de jaren twintig en dertig meestal gecast als gangster. Maar in de jaren veertig speelde hij ook andere rollen. Zijn bekendste rol was misschien die in Double Indemnity (1944) als tegenspeler van Fred Murray. Ook speelde hij in The woman in the window (1944), Scarlet street (1945) van Fritz Lang en in The Stranger (1946) van Orson Welles.

Pete Morgan (Edward G. Robinson) is een eenzame, oudere boer die samen met zijn zus Ellen (Judith Anderson) en hun geadopteerde dochter Meg (Allene Roberts) op een afgelegen boerderij woont. Het leven op de boerderij lijkt vredig, maar Pete beschermt Meg overdreven en waarschuwt haar herhaaldelijk om nooit het nabijgelegen bos in te gaan, omdat daar gevaar dreigt bij een verlaten rode boerderij. Wanneer Meg’s vriend Nath Storm (Lon McCallister) een baan op de boerderij aanneemt, raakt hij geïntrigeerd door de verhalen over de rode boerderij en besluit hij het mysterie te onderzoeken. Pete probeert hem tegen te houden door angst en bedreigingen, maar Nath en Meg worden steeds nieuwsgieriger. Naarmate ze meer te weten komen, beginnen ze te vermoeden dat de boerderij verbonden is met een duister geheim uit Pete’s verleden.

De waarheid komt langzaam aan het licht: de rode boerderij was ooit de locatie van een tragische misdaad waarbij Pete betrokken was. Zijn schuldgevoel heeft hem psychologisch instabiel gemaakt. Het bos en de boerderij symboliseren zijn angst en spijt, en hij probeert wanhopig te voorkomen dat iemand zijn geheim ontdekt.

Intro van The Red House door Eddie Muller in TCM’s Noir Alley op 2 oktober 2022
Meer afleveringen in deze reeks

Eigenlijk hou ik helemaal niet van misdaadfilms maar voor film noir heb ik een groot zwak. De zwartwit-cinematografie, belichting en het tijdsbeeld zuigen me altijd weer een nieuwe noir binnen. In het public domain staan honderden films waarvan het copyright om verschillende redenen niet verlengd is en die dus legaal via het internet getoond mogen worden, zoals op het YouTube-kanaal Cult Cinema Classics. In december kijk ik naar twaalf film noirs uit de periode 1945-1955.
Vandaag: Suddenly van Lewis Allen.

Film noir is een genre dat vooral betrekking heeft op de stijl. De cynische detective, de femme fatale of een gecompliceerde plot zijn niet per definitie de vaste bestanddelen van de film noir. Ze ontbreken in ieder geval in het gijzelingsdrama Suddenly uit 1954. De hoofdrollen worden gespeeld door Sterling Hayden (sheriff Tod Shaw) en Frank Sinatra (gangster John Baron).

In het rustige stadje Suddenly wordt het dagelijkse leven abrupt verstoord wanneer een telegram binnenkomt dat de president van de Verenigde Staten op het station van Suddenly een korte stop zal maken tijdens een reis. De lokale sheriff krijgt de taak om extra veiligheidsmaatregelen te nemen. Ondertussen arriveert een groep huurmoordenaars onder leiding van de koelbloedige en gewetenloze John Baron. Zijn plan is om de president vanuit een huis dat uitkijkt op het treinstation neer te schieten met een sluipschuttersgeweer. Met zijn twee handlangers gijzelt hij de bewoners van het huis, waaronder Ellen Benson, een weduwe die hier samen met haar jonge zoon Pidge en haar schoonvader Pop Benson woont. De sheriff raakt ook bij deze gijzeling betrokken. Het grootste deel van de film speelt zich in de huiskamer af en moet het hebben van het psychologische spel tussen Sterling Hayden en Frank Sinatra.

Frank Sinatra speelt de rol van John Baron met een sinistere charme. Zijn vertolking van een gangster was destijds controversieel door de gewelddadige aard van zijn personage, maar wordt nu gezien als een hoogtepunt in zijn acteercarrière. Na de moord op Kennedy op 22 november 1963 werd de film in Amerika verboden. Sommigen beweren dat de film een inspiratiebron moet zijn geweest voor Lee Harvey Oswald, maar dat is nooit bewezen.

Intro van Suddenly door Eddie Muller in TCM’s Noir Alley op 8 april 2018
Meer afleveringen in deze reeks

Hoe meer tijd er verstreken is, hoe fascinerender fotografie en film voor mij worden. Een “fotografie” (oorspronkelijk werden foto’s zo genoemd) is een beeld dat door licht “geschreven” is. Een foto van honderd jaar oud is gefixeerd licht van honderd jaar oud. Een beeld dat honderd lichtjaren van ons verwijderd is, ligt nu onder onze ogen. Alsof we in de pikzwarte hemel van het verleden een ster zien oplichten. Omdat een film niets anders is dan een aaneenschakeling van foto’s kan over films hetzelfde worden opgemerkt. In de serie tijdreizen met YouTube: straatbeelden uit 1896-1900.

De uitvinding van de cinematograaf door de gebroeders Lumiere valt ongeveer samen met het geboorteuur van de film. De allereerste film werd op 22 maart 1895 vertoond. Aan het einde van dat jaar (28 december 1895) vertoonden ze voor het eerst hun films aan een betalend publiek. Een van die films was La Sortie de l’usine Lumière à Lyon. Een maand later werd L’Arrivée d’un train en gare de La Ciotat (1896) vertoond.

In de jaren tachtig en negentig van de negentiende eeuw was er veel belangstelling voor occultisme. Wetenschap en technologie probeerden door te dringen in het onzichtbare domein van de werkelijkheid. In dezelfde maand dat L’Arrivée d’un train en gare de La Ciotat van de gebroeders Lumiere vertoond werd, maakte Wilhelm Röntgen de allereerste röntgenfoto ter wereld. Zo democratiseerden de gebroeders Lumière de glazen bol en wist Röntgen met zijn camera door te dringen tot onder de huid en maakte ons skelet (alvast) zichtbaar. Het verborgene openbaarde zich voortaan via technologie.

Als fotografie in 1839 al als magie werd ervaren, dan gold dit nog veel meer voor levende beelden, zoals film in de eerste jaren van zijn bestaan nog genoemd werd. Het woord bioscoop werd ervan afgeleid. Het nieuwe fenomeen verspreidde zich in 1896 razendsnel over de wereld. In deze compilatie zien we niet alleen straatbeelden uit Europese steden maar ook uit Jeruzalem, Moskou, Tokyo en Melbourne. We zien de laatste jaren van de negentiende eeuw, licht van 128 jaar oud. De gebroeders Lumière hebben niet alleen gezorgd voor de doorbraak van levende beelden, maar hebben het voor het nageslacht ook mogelijk gemaakt om terug te reizen in de tijd.