Maandelijks archief: oktober 2013

liften anno 1962

gezien op TV 5: Les petits matins (1962)

Les Petits Matins 1962Les petits matins is een roadmovie waarin we van de Belgische kust via Parijs dwars door Frankrijk naar de Côte d’Azur reizen. Het aantrekkelijke van deze film vind ik het straatbeeld anno 1962. Omdat het een roadmovie is, passeren er heel wat oldtimers van minstens vijftig jaar oud. De spotters van de Internet Movie Car Database hebben een lange serie stills met automodellen uit deze film online gezet. Uiteraard zijn het hoofdzakelijk Franse auto’s, zoals 1955 Citroen Type H, 1955 Peugeot 403 Berline Grand Luxe, 1958 Renault 4CV en 1960 Renault Dauphine.

De hoofdpersoon in Les petits matins is de 18-jarige Agathe. Ze is een prille babyboomer maar merkt in 1962 nog erg weinig van de seksuele revolutie. En Jack Kerouac heeft ze ook al niet gelezen. Braaf meisje in brave film die het moet hebben van de nostalgie.

Les Petits Matins 1962
De 18-jarige Agathe is de regenachtige Noordzeestranden zat. Ze besluit om naar de Côte d’Azur te liften. Onderweg heeft ze vele ontmoetingen.

les petits matins [ imdb.com ] | les petits matins [ imcdb.org ]

liever iets van Otto?

zondagavond gezien op BBC 2 van 22.00 tot 23.00:
The Ottomans – Europe’s Muslim Emperors

Wie de film Fetih 1453 (2012) heeft gezien, weet dat in Turkije de nationalistische APK van Erdogan, die de film medegefinancierd heeft, graag teruggrijpt naar het roemrijke Ottomaanse verleden. Wij zijn tamelijk blind voor deze geschiedenis. Voor een deel komt het omdat het zover van ons bed ligt. In Nederland hebben we nooit Ottomaanse overheersing gekend. Toen ik in 1981 voor het eerst het Topkapipaleis in Istanbul bezocht, ging er een totaal onbekende wereld voor mij open.

Voor iemand uit Hongarije, Servië, Macedonië, Roemenië, Bulgarije of Griekenland staat die wereld veel dichterbij. Honderden jaren heeft de Balkan onder de Ottomaanse overheersing moeten lijden. Door de globalisering wordt niet alleen de wereld “kleiner”, maar komt ook de geschiedenis buiten West-Europa dichterbij te liggen. De BBC 2 startte gisterenavond het drieluik The Ottomans – Europe’s Muslim Emperors waar op zondag 13 en 20 oktober nog twee delen van volgen.

Ottomaanse Rijk in 1699
het Ottomaanse Rijk in 1699 tijdens een van zijn grootste uitbreidingen, kort nadat de Ottomanen zich na de Slag van Zenta (1697) uit Hongarije, Vovjodina en Transsylvaniëhadden moeten terugtrekken.

In het eerste deel kwam o.a. het devşirme ter sprake. Dat was een “bloed belasting” die niet-moslims in het Ottomaanse Rijk kregen opgelegd. Het systeem hield in dat elke provincie binnen het Rijk een bepaalde hoeveelheid jongens van 12 tot 16 aan de Sultan moest leveren. Deze jongens kwamen meestal uit christelijke gezinnen want de moslims waren van deze vorm van belasting vrijgesteld. Na een zorgvuldige selectie waarbij de “beste” exemplaren overbleven, werden de jongens gedwongen zich tot de islam te bekeren en kregen ze in Istanbul een militaire of administratieve opleiding. Veel van deze jongemannen kwamen uiteindelijk terecht bij de Janitsaren of andere elitetroepen van de sultan.

Buiten devşirme moesten niet-moslims aan de sultan nog andere belasting betalen waardoor ze christen of joods konden blijven. Dit werd dhimmi genoemd. De Ottomanen zagen de dhimmi als religieuze tolerantie, maar in wezen was het opportunistisme. Christenen en Joden brachten extra geld in het laatje als ze hun eigen religie trouw bleven. Overigens werden niet-moslims door moslims als tweede- en derderangs burgers beschouwd.

De Ottomanen zagen de dhimmi als religieuze tolerantie, maar in wezen was het opportunisme. Christenen en Joden brachten extra geld in het laatje als ze hun eigen religie trouw bleven.

the Most Reverend Metropolitan KallistosHet is goed dat de BBC 2 zijn licht doet schijnen op de Ottomaanse overheersing van de Balkan. Door onwetendheid en onverschilligheid heerst er in Europa vaak een houding, die de de Egyptisch-joodse schrijfster Bat Ye’or dhimmitude heeft genoemd. De documentaire The Ottomans – Europe’s Muslim Emperors gaat hier niet in mee. Ik ben trouwens blij dat de BBC ook de Engelse bisschop Kallistos Ware om commentaar heeft gevraagd.

It was the world’s last Islamic empire – a super-power of a million square miles. From its capital in Istanbul it matched the glories of Ancient Rome. And after six centuries in power it collapsed less than a hundred years ago.
 
In this first episode, the unlikely roots of the Ottomans are revealed. From nomadic horsemen, in a rural backwater of modern day Turkey, they became rulers of a vast empire spanning three continents. At an incredible speed they came to rule over Baghdad and Cairo in the south, where they controlled the holiest sites of Islam – Mecca, Medina and Jerusalem, and they reached deep into Europe, taking in Sarajevo and threatening the gates of Vienna.
 
Bron: bbc.co.uk

het eigen universum

de animatiefilmpjes van Lotte Reiniger (1899-1981)
en de outsider art van Willem van Genk (1927-2005)

De Canvasconnectie is een erg inspirerend kunstprogramma. Gisterenavond ging een nieuwe reeks van start met kunstenaar Marcel van Eeden. De formule is simpel: De canvasconnectie gaat langs bij de kunstenaar thuis. We zien deze in zijn natuurlijke omgeving. Soms is dat het spreekwoordelijke zolderkamertje zoals in de aflevering met Tim Enthoven in een vorige reeks. De kunstenaar vertelt over een werk waar deze mee bezig is en tussendoor wordt een keuze gemaakt uit een map met andere kunstenaars die inspirerend zijn voor het eigen werk. Zo liet Marcel van Eeden een animatiefilmpje zien van Lotte Reiniger (1899-1981).

Papageno (1935)

Ook selecteerde Van Eeden een outsider kunstenaar, net als Tim Enthoven. Geen Henry Darger (1892-1973) maar de Nederlander Willem van Genk (1927-2005). Net als Marcel van Eeden en Tim Enthoven bouwden Lotte Reiniger en Willem van Genk hun eigen universum.

Willem van Genk
Uitgever Lannoo gaf samen met Museum Dr. Guislain in Gent een monografie uit over Willem van Genk

de Canvasconnectie [ canvas.be ]