Iers monnikenwerk

zaterdag gezien op Een: The Secret of Kells (2009)

Het is een verademing om naast alle CGI-animatiefilms van de laatste vijftien jaar weer eens het echte handwerk te zien. Voor de productie moest uiteraard wel gekozen worden voor een niet-arbeidsintensieve stijl. Het was een prima keuze om de strakke en geabstraheerde figuratie in de stijl van Charley Harper te combineren met sfeervolle en poëtische achtergronden in waterverf.

Kells
The Secret of Kells decor

De ornamentiek is geïnspireerd op de Skandinavische ringrike stijl, Keltische handschriften en Wiener Sezession. The Secret of Kells heeft sinds 2009 zeven internationale prijzen gewonnen en werd in 2010 genomineerd voor een oscar in de categorie Best Animated Feature Film.

Kells
The Secret of Kells decor
The film was very well received; it holds a 91% overall approval rating on Rotten Tomatoes based on 78 reviews with an average rating of 7.6/10. with the selected Top Critics giving the film a score of 88% based on 17 reviews and the film is “Certified Fresh”, with the critical consensus that “Beautifully drawn and refreshingly calm, The Secret of Kells hearkens back to animation’s golden age with an enchanting tale inspired by Irish mythology.”
 
Bron: en.wikipedia.org
Kells
The Secret of Kells decor

The Secret of Kells [ newvideo.com ] | The Secret of Kells [ imdb.com ]

Facebook anno 1500

gekeken naar The Borgias season II episode 3 (2012)

Geschilderde portretten van prinsessen hadden rond 1500 een belangrijke functie op de Europese huwelijksmarkt. In die tijd was uithuwelijken naast oorlog dé manier om het eigen territorium uit te breiden. De geografische eenheden die zich rond 1500 in Europa vormden, zouden in de eeuwen daarna uitgroeien tot de moderne naties die wij nu kennen. Het portret had daarom grote politieke betekenis. Schilders werden niet alleen betaald voor een treffende gelijkenis maar vaak ook om de natuur, waar nodig, een handje te helpen. Photoshoppen avant la lettre. Vroeger was het niet anders dan in tijden van Facebook: biologisch kapitaal en het netwerk bepaalden de machtspositie.

The BorgiasIn deel 3 The Beautiful Deception van The Borgias (nog niet op de Nederlandse televisie maar wéll op DVD) is paus Alexander VI bezig om een geschikte vrouw te vinden voor zijn zoon Giovanni, liefst van Spaanse koninklijke bloede. Samen met zijn minnares bekijkt Giovanni in zijn slaapkamer de portretten van de huwelijkskandidaten die zijn vader voor hem op het oog heeft. Twee portretten herkende ik onmiddellijk. Natuurlijk eerst het beroemde portret van Juana la Loca (Johanna de Waanzinnige van Castillië). Daarnaast het portret van een onbekende vrouw door Rafael uit 1507 dat bekend is onder de naam La Muta (de zwijgende vrouw). Eind juni zag ik dit portret in de Galleria Nazionale delle Marche in Urbino.

Vroeger was het niet anders dan
in tijden van Facebook: biologisch kapitaal en het netwerk
bepaalden de machtspositie.

Op de Borgias Wiki worden de portretten besproken. Giovanni Borgia, de hertog van Gandia, stierf in 1497. De portretten zouden dus vóór dat jaar geschilderd moeten zijn. Maar hoe historisch verantwoord The Borgias op het eerste gezicht oogt, op veel plaatsen wordt een loopje met de geschiedenis genomen. Alle getoonde portretten zijn na 1500 geschilderd en kunnen dus nooit aan Giovanni Borgia gepresenteerd zijn.

portretten
van linksboven met de klok mee: Elisabetta Gonzaga van Urbino (ca. 1505), Johanna “de waanzinnige” van Castillië (ca. 1500), portret van een onbekende dame (ca. 1555-1565) en portret van een onbekende dame “La Muta” van Raphael, 1507
“Donna Gabriella” in the checkered gown is actually a portrait of Elisabetta Gonzaga, duchess of Urbino (wife of Guidobaldo da Montefeltro), “La Muta” is a 1507 portrait by Raphael of a Florentine noblewoman who could not speak or hear, “The Infanta Juana of Castille” as a young girl was called Juana by Juan, and there is a late 16th century Florentine portrait of Unknown Lady assembled with the other portraits in Juan’s bedchamber.
 
Bron: theborgias.wetpaint.com

lome namiddag

geluisterd en gekeken naar Prélude à L’après-midi d’un faune (1893)

Bakst NizhinskyOp 29 mei was het honderd jaar gelden dat in het Théàtre du Châtelet in Parijs het ballet L’après-midi d’un faune van de Ballets Russes in de choreografie van Vaslav Nijinsky voor het eerst werd opgevoerd. De Russische schilder Leon Bakst (pseudoniem van Lev Samoïlevitch Rosenberg) ontwierp de kostuums en decors. Nijinsky nam de faun voor zijn rekening en danste een lange solo vanaf het moment dat de faun zich loom uitstrekt in het bucolische landschap. De katachtige wellust waarmee de faun met de nimfen flirt, schokte destijds het publiek.

Nijinsky brak met de conventies van het klassieke ballet. Net als zijn tijdgenoot Isadora Duncan danste hij graag op blote voeten. Het directe contact met de aarde waarin de faun staat, sluit helemaal aan bij de reformbewegingen aan het begin van de twintigste eeuw. De Nietzscheaanse imperatief “Blijf de aarde trouw” werd ook beantwoord door de moderne dans. De heidense reidansen uit het oude Griekenland raakten in zwang en zouden een hoogtepunt krijgen in Stravinsky’s Le Sacre du Printemps. Dat ballet ging precies een jaar na L’après-midi d’un faune in het Théàtre des Champs-Elysées in Parijs in première en zorgde voor een nog groter schandaal.

The style of the ballet, in which a young faun meets several nymphs, flirts with them and chases them, was deliberately archaic. In the original scenography designed by Léon Bakst, the dancers were presented as part of a large tableau, a staging reminiscent of an ancient Greek vase painting. They often moved across the stage in profile as if on a bas relief. The ballet was presented in bare feet and rejected classical formalism. The work had an overtly erotic subtext beneath its façade of Greek antiquity, ending with a scene of graphic sexual desire.
 
Bron: en.wikipedia.org

Bakst Nizhinsky

decorontwerp van Léon Bakst
Le tableau de Léon Bakst (1866-1924) révèle les partis pris de Nijinski : il s„agit d„un paysage bucolique, avec sources, arbres et rochers. On aperçoit en bas à droite, près de la cascade, les nymphes, tandis que le faune est allongé au centre sur un tapis de mousse et paraît faire corps avec la nature. Bakst, comme à son habitude, propose une toile aux couleurs riches et chatoyantes, à dominantes jaunes et bleues. Les larges à-plat de couleurs évoquent Gauguin et Matisse. Ce décor frappe surtout par l„absence de perspective, renforcée par l„espace très étroit laissé entre la toile et le cadre de scène (à peine deux mètres) : les personnages évoluent sur un même plan.
 
Bron: histoire-image.org
Ter gelegenheid van het Année centenaire van L’Après-midi d’un Faune werd een filmopname van Christian Comte uit 1912 gerestaureerd. Slechts drie minuten zijn bewaard gebleven.

Een andere grote Russische balletdanser van de twintigste eeuw, Rudolf Nureyev, danste later de faun in de oorspronkelijke choreografie en scenografie.

Rudolf Nureyev als de faun in de oorspronkelijke choreografie en scenografie van Vaslav Nijinsky en Leon Bakst.
De Nietzscheaanse imperatief
“Blijf de aarde trouw”
werd ook beantwoord
door de moderne dans.

In 1985 maakte Barry Moreland, de toenmalige artistiek directeur van het West Australian Ballet, een choreografie van L’Après-midi d’un Faune. Deze is minder loom en energieker dan de choreografie van Vaslav Nijinsky. De faun wordt vertolkt door Ronnie Van den Bergh en de drie nimfen door Geraldine Lett, Michele Martin en Donna Mathews.

Tenslotte vond ik op youtube nog een historische opname van Prélude à L’après-midi d’un faune van 14 juni 1972 waarin de legendarische dirigent Leopold Stokowski (1882-1977) het London Symphony Orchestra dirigeert. Stokowski dirigeerde het LSO voor de eerste maal in 1912.

het London Symphony Orchestra o.l.v. Leopold Stokowski in de Royal Festival Hall in Londen op 14 juni 1972

ballet L’après-midi d’un faune [ fr.wikipedia.org ]
ballet van Nizhinsky [ histoire-image.org ]