Categorie archief: documentaires

March of time : Inside Nazi Germany

gisterenavond gezien op Arte: Innenansichten

InnenansichtenDe beelden die de Amerikaanse journalist Julien Bryan (1899-1974) in de zomer 1937 in Duitsland filmde, geven een open kijk op het dagelijkse leven in het Derde Rijk. Net als bij de beelden die ik laatst zag over de Jamboree van 1937 viel mij op hoe weinig er in 75 jaar eigenlijk veranderd is. Bij één scene betrapte ik in mijzelf de eenentwintigste eeuwer: Als Mussolini in 1937 in Berlijn op bezoek is, staat het publiek rijen dik langs de weg om hem te verwelkomen. Veel toeschouwers die achteraan staan, houden een klein rechthoekig voorwerp boven het hoofd. Een vertrouwd beeld. Maar toen realiseerde ik mij dat het geen mobieltjes of compact camera’s konden zijn. Toen ik beter keek, bleken het spiegeltjes waarmee de toeschouwers helemaal achteraan een glimp van de dictator probeerden op te vangen.

Nazi Germany faces her destiny with one of the great war machines in history. And the inevitable destiny of the great war machines of the past has been to destroy the peace of the world, its people, and the governments of their time.

slotzin uit Inside Nazi Germany, 1938

beelden uit March of Time van Julien Bryans
Nur wenige Minuten des von Julien Bryan außer Landes geschmuggelten Materials wurden 1938 in einer Wochenschau der amerikanischen Gesellschaft “March of Time” verarbeitet – als Anklage gegen das Hitler-Regime. Aber fast alle der in Schwarz-Weiß gedrehten originalen 35-mm-Rollen sind erhalten geblieben und wurden für diese Produktion in High Definition abgetastet. Julien Bryan hat seine Aufnahmen 1938 während einer Vortragsreise an der Columbia Universität in New York City gezeigt. Seine Ausführungen wurden damals mitgeschrieben, Zitate aus dem Text liest der Schauspieler Matthias Brandt. Cutterin Monika Finneisen hat die Szenen aus Nazideutschland zu einem bedrückenden Panorama montiert. Irmin Schmidt, der legendäre Gründer der Kölner Rockband “Can”, ist ein Altmeister der deutschen Filmmusik. Nun hat er nach mehr als 40 Jahren erstmals wieder einen Dokumentarfilm vertont. Für seinen düsteren und vielschichtigen Sound hat der 1937 in Berlin geborene Komponist sich von dem Lied “Es ist ein Schnitter, heißt der Tod” aus dem Dreißigjährigen Krieg inspirieren lassen. Tatsächlich lasten auf Julien Bryans bisweilen harmlos erscheinenden Bildern aus Deutschland die düsteren Vorboten des Zweiten Weltkriegs mit seinen 60 Millionen Toten. So wird der Sensenmann, der gleich zu Beginn der filmischen Reise ins Dritte Reich das Gras an der neuen Autobahn mäht, zum unfreiwilligen Symbol des Grauens, das die Deutschen über die Welt bringen werden.
 
Bron: arte.tv

March of Time: Inside Nazi Germany [ en.wikipedia.org ]

A Portrait of Philip

gezien op DVD: Glass A Portrait of Philip in Twelve Parts (2007)

GlassIn 1982 zag ik Koyaanisqatsi en maakte ik voor het eerst kennis met de muziek van Philip Glass. Zelden heb ik een filmbeelden en filmmuziek zo prachtig in elkaar zien schuiven. De geest van Koyaanisqatsi (in de taal van de Hopi-indianenleven betekent dit woord “leven uit evenwicht, leven in gekte”) sluit naadloos aan bij de muziek.

Exemplarisch voor Koyaanisqatsi zijn voor mij de gierende arpeggio’s die je hoort bij versneld afgespeelde beelden van stadsverkeer in het donker. De koplampen en rode achterlampen zie je in tegengestelde richtingen pijlsnel langs elkaar heen schieten als stromen rode en witte bloedlichaampjes. De muziek van Philip Glass maakt voor de een transformaties in de microkosmos hoorbaar, voor de ander de harmonie der sferen in de macrokosmos. In het verschijnen van deze verre en onafzienbare werelden, word je geconfronteerd met het ontzagwekkende. Muss es sein? Es muss sein! Koyaanisqatsi lijkt zich te verzoenen met de ongemakkelijke waarheid dat we onze planeet op den duur onleefbaar zullen hebben gemaakt, maar dat het leven hoe dan ook altijd door zal gaan.

Metamorphosis door Philip Glass
Live in Melbourne, Australia
I never was a captive of other people’s ideas about me. Whatever they thought, that didn’t bother to me, I did what I wanted to, and um – I didn’t care. I’ve been like that my whole life, and – it saved me a lot of trouble. Even when it came to writing music I didn’t care what people thought. You know, there’s a lot of music in the world, you don’t have to listen to mine. There’s Mozart, there’s the Beatles, listen to something else! You don’t have to listen to this. You have my blessings, go on, listen to something else, I don’t care.
 
Bron: imdb.com

philipglass.com | Glass [ imdb.com ]

meneer Vig, dienaar van onze Heer

Vandaag vieren we in de Russisch-orthodoxe Kerk Allerheiligen
gezien op Holland Doc: The Monastery, Mr Vig and the Nun (2006)

Mr VigDe 82-jarige Jørgen Laursen Vig is eigenaar van een bouwvallig kasteeltje uit 1880 op het Deense eiland Fyn. Al veertig jaar loopt hij met het plan om van kasteel Hesjberg een Russisch-orthodox klooster te maken. De Deense documentairemaakster Pernille Rose Grønkjaer volgt hem vanaf het moment dat hij naar Moskou reist om daar met het Russische patriarchaat in Rusland te onderhandelen over de toekomst van het kasteeltje als Russisch-orthodox klooster. Enige tijd later ontvangt Mr.Vig op Hesjberg een delegatie nonnen uit Rusland onder leiding van zuster Amvrosija. Ze komen beoordelen of kasteel Hesjberg geschikt is om als klooster te dienen. De nonnen geven hun goedkeuring maar eisen ook ingrijpende reparaties.

Mr. Vig is een in zichzelf gekeerde norse heer met een markant uiterlijk. Zijn witte baard ziet eruit alsof hij is afgezakt en nu aan een touwtje onder zijn kin bungelt. Met zijn rare mutsen lijkt hij wel een stripfiguur maar van zijn theatrale verschijning is hij zichzelf niet bewust. De doorgewinterde vrijgezel wordt gevolgd tijdens het klussen in huis, de landarbeid en de gesprekken met zuster Amvrosija in moeizaam Engels. Er ontstaat een conflict wanneer er een definitief besluit moet worden genomen. Wordt zijn kasteeltje eigendom van de Russische Kerk of zal hij er zijn laatste jaren alleen doorbrengen?

Mr Vig
stills uit de documentaire

De wil om zijn droom uit te laten komen, is groter dan zijn weerstand om alles voor zichzelf te houden. De stugge vrijgezel en de praktische zuster Amvrosija verschillen veel van karakter en botsen regelmatig. Toch gaan ze door met de uitvoering van het plan en we zien het kasteeltje langzaam veranderen in een Russisch-orthodoxe klooster waar dagelijks diensten worden gehouden.

Wanneer de zusters voor overleg met het patriarchaat even in Moskou zijn, spreekt Mr. Vig vrijuit: “Russen hebben geen geweten. Ze kennen ook geen schuldgevoel. Ik ben nog nooit een Rus met een slecht geweten tegengekomen.” Toch kiest hij vrijwillig en bewust de Russisch-orthodoxe Kerk uit als de nieuwe eigenaar van zijn kasteel Hesjberg.

Mr Vig
stills uit de documentaire

De documentaire eindigt met de begrafenis van Mr.Vig in de kloosterkerk. Een priester loopt om de opgebaarde weldoener en bewierookt hem volgens orthodox gebruik. De voice over van zuster Amvrosija spreekt een dankwoord uit voor de man die zijn droom verwezenlijkte en in Gods plan werd opgenomen. “Beste meneer Vig. We waren bijna vijf jaar samen. We verschilden enorm maar we deden hetzelfde. We waren het vaak niet met elkaar eens. Maar God leidt alles in Zijn wijsheid. Onze Heer dit geschenk in uw handen gelegd. Een gift die volgens mij voor u de poorten van het paradijs opent. Ik wens voor het Koninkrijk der Hemelen en eeuwige vrede, beste meneer Vig, dienaar van onze Heer.”

Мг. Vig found it necessary to study all world religions, but he was orthodox himself. In 2002 in Russia he converted into Orthodoxy. Мг. Vig had been interested in the Russian Orthodox Church from the time, he studied in Copenhagen. Не was а student during the War (1940-45). His first university-degree was that in theology, and very often he attended the Russian Orthodox Church in Bredgade. Is was before 1945. From that time Мг. Vig was studying Russian for 60 years. Не didn’t think himself to be very good in Russian. For а long time he couldn’t understand what Russians were saying, but hе read Russian easily.
 
Bron: hesbjerg.ru

Tegenwoordig is zuster Amvrosija de hegoumena van het klooster van de heilige nieuwe martelaren van Rusland in Hesjberg. De Russisch-orthodoxe priester Theofan, decaan van de heilige Alexander Nevski parochie in Kopenhagen komt regelmatig langs voor het celebreren van de diensten.

Bekijk de documentaire [ youtube.com ]
The Monastery, Mr Vig and the Nun [ imdb.com ]