Categorie archief: 20e eeuw

Baugnez 1944

vanmorgen een bezoek gebracht aan het museum Baugnez44
en het monument van de slachtoffers van het Massacre of Malmedy
Baugnez 44
op 16 december 1944 vindt er op de driesprong Malmedy-Ligneuville-Wammes een onvoorziene confrontatie plaats tussen de het 285ste Amerikaanse veld artillerie bataljon en de 1ste Panzer SS van Peiper
Op 17 december, bij het krieken van de dag, rijden de tanks van de 1ste Panzer SS van de Kampfgruppe van Obersturmbannführer Peiper onze streek binnen. Dit offensief heeft tot doel de bruggen over de Maas te veroveren en de haven van Antwerpen via Luik te bereiken. Op deze zelfde dag komt het 285ste Amerikaanse veld artillerie bataljon, waarvan een deel van de mannen onder het commando staan van luitenant Lary, te Malmedy aan. Verwittigd van de aanwezigheid van Duitse pantserwagens te Büllingen, beslist hij nochtans de weg die hem opgelegd was voort te zetten; de eenheid neemt dus de N 23 in de richting van het kruispunt van Baugnez om zich te voegen bij de 7de gepantserde divisie die zich te Sankt-Vith bevindt. Ze komt aan op het kruispunt van Baugnez op hetzelfde ogenblik als een voorhoede van Kampfgruppe Peiper. Een hevige confrontatie volgt, voertuigen worden vernietigd en andere worden naar de kant van de weg geduwd om de doorgang mogelijk te maken. Lary begrijpt dat de situatie van zijn troep uitzichtloos is en hij beslist zich over te geven. Volgt dan het triestig beroemde bloedbad van Malmedy, waarbij 84 Amerikaanse gevangenen het leven laten. De reden hiervan is nog steeds onzeker.
 
Bron: baugnez44.be
Baugnez 44
Michaela loopt langs het weiland waar op 16 december 1944 83 Amerikaanse militairen werden doodgeschoten. Tijdens het Ardennen Offensief waren de verliezen enorm: 76.890 Amerikanen sneuvelden, raakten gewond of werden krijgsgevangen gemaakt.
Baugnez 44
de memorial wall met de namen van de 84 slachtoffers

baugnez44.be

paint it black

gezien op Canvas: The Vietnam War
Part 6 – Things fall apart (January 1968 -June 1968)

The Vietnam War DVDOver de eerste zeven jaren (1963-1970) van mijn leven heb ik een idyllisch beeld. Het lijkt alsof alle subpersoonlijkheden in mij stilzwijgend de afspraak hebben gemaakt om dat zo te houden. De jaren zestig als zachte bakermat onder mijn bestaan. En Flower power, the summer of love, hippies en Heintje bevestigen dat. Maar je kunt dit rooskleurige beeld van de sixties eenvoudig binnenstebuiten keren: rassenrellen, Biafra, Noord-Ierland en Vietnam.

Als mijn ouders het over de tweede helft van de jaren zestig hadden, dan spraken ze over “grimmige jaren”. Ze waren toen al te “oud” om de optimistische jongerencultuur nog in zich op te nemen. Laat staan om zich mee te laten slepen door de seksuele revolutie. Maar wel kregen ze veel zwart-witbeelden op hun netvlies. De moord op John F. Kennedy (22 november 1963) en de moord op Martin Luther King (4 april 1968) en Robert F. Kennedy (6 juni 1968). En alle gruwelijkheden uit Vietnam. Vergeleken bij de Tweede Wereldoorlog die ze als kind hadden meegemaakt, kwam het geweld pas na 1965 via de televisie bij de meeste Nederlanders de huiskamer, en dus ook de bovenkamer, binnen.

I look inside myself
and see my heart is black
I see my red door,
I must have it painted black

The Rolling Stones, Paint it black (1966)

De Vietnamoorlog was de eerste “televisieoorlog”. Voor het eerst in de geschiedenis kon het thuisfront de oorlog van dag tot dag op de televisie volgen. Verslaggevers in Vietnam brachten de oorlog in de huiskamer, de comfort zone bij uitstek. Dat bleef niet zonder gevolgen. De protesten waren enorm. Vietnam vormde het keerpunt voor de Verenigde Staten als supermacht. Niet alleen verloor het aan prestige dat het sinds de Eerste Wereldoorlog had opgebouwd, maar de Vietnamoorlog voedde ook een virulent antiamerikanisme dat een halve eeuw later nog steeds niet is uitgewerkt.

Producenten Ken Burns en Lynn Novick werkten tien jaar aan de reeks en laten tachtig getuigen van alle betrokken partijen aan het woord: Amerikaanse veteranen, en militairen en burgers uit Noord- en Zuid-Vietnam. De focus ligt daarbij eerder op gewone mensen die de oorlog van dichtbij hebben meegemaakt, dan op experts en historici.
 
Het productieteam maakte gebruik van 25.000 foto’s en 1500 uur zeldzame en gedigitaliseerde archiefbeelden van over de hele wereld, historische tv-uitzendingen, privéfilms en geheime geluidsopnames van de regeringen Kennedy, Johnson en Nixon. De tijdsfeer wordt daarnaast geëvoceerd met meer dan 100 iconische songs uit die tijd, en met voor de serie geschreven muziek van Trent Reznor en Atticus Ross, alsook van het Silk Road Ensemble met Yo-Yo Ma.
 
Bron: canvas.be

Bron: The Vietnam War [ canvas.be ]

100 jaar Operatie Michael

vandaag precies honderd jaar geleden begon Operatie Michael
Het begin van het Lenteoffensief van het Duitse Rijk in 1918

de aartsengel MichaelOp 21 maart 1918 zou het Duitse Rijk aan het Westfront nog één keer haar tanden laten zien. De architecten van het Lenteoffensief in 1918, de zogenaamde Kaiserschlacht, hadden het eerste offensief, dat gelanceerd werd vanuit de Hindenburglinie, Operatie Michael gedoopt. Michael is immers de aartsengel die de draak verplettert. Uiteraard zagen de Duitsers God en Zijn Hemelse Scharen in 1918 aan hun kant staan. De geallieerden vertegenwoordigden dus de draak die verpletterd moest worden.

Dat het Lenteoffensief uiteindelijk mislukte, wordt door de meeste historici aan een combinatie van factoren toegeschreven. In het voorjaar van 1918 waren de Amerikanen voor het eerst gevechtsklaar en stonden tegenover de vermoeide Duitse troepen fris in de strijd. Daarbij kwam de stemming van oorlogsmoeheid onder de Duitse bevolking. Na de ontelbare offers die de afgelopen jaren waren gebracht, was het thuisfront doodziek geworden van de oorlog voor volk en vaderland waaraan men in augustus 1914 zo enthousiast was begonnen.

Operatie Michael 21 maart 1918
Het artilleriebombardement begon om 4.40 uur met een intensief Duits spervuur ten zuidwesten van de stad Saint-Quentin met een diepte van 4 tot 6 kilometer. Om 4.40 uur startte ook het zware Duitse spervuur over de hele frontlinie. Loopgraafmortieren, mosterdgas, Chloorgas, traangas en rookbommen werden geconcentreerd op de voorste linies, terwijl de zware artillerie en houwitsers de achterliggende gebieden bestookte om de geallieerde artillerie en de geallieerde aanvoerlijnen te vernietigen . Toen de infanterie in actie kwam om 9.40 uur, had deze wisselend succes. Het 17e en het 2e Duitse leger waren niet in staat om de hoofdverdedigingslinie te bereiken op de eerste dag, maar het Duitse 18e leger, onder leiding van generaal Oskar von Hutier, haalde wel de doelstellingen.
 
Bron:nl.wikipedia.org

Operatie Michael [ nl.wikipedia.org ]

kleine luyden

gezien op ZDF: Tannbach (Folge 4 & 5)
Vanavond het laatste deel: Traum von Frühling

TannbachMaandagavond en woensdagavond zond het Duitse ZDF deel 4 en 5 uit van de miniserie Tannbach – Schicksal eines Dorfes. De eerste drie delen werden begin 2015 uitgezonden en op 5 januari j.l. herhaald. Vanavond zend de ZDF om 20.15 het laatste deel uit. Het Zweites Deutsches Fernsehen doet veel aan het toegankelijk maken van de Duitse geschiedenis en het verzorgen van het (gewonde!) nationale bewustzijn. In het najaar is er meestal een (gedramatiseerde) documentaireserie over Duitse geschiedenis bij de ZDF en in januari zendt ZDF of ARD een Duits drama uit dat zich afspeelt in een naoorlogse episode van Duitsland.

Schrijver en filmmaker Edgar Reitz heeft met zijn levenswerk Heimat de afgelopen decennia veel invloed gehad op de Duitse verwerking van het beladen nationale verleden. Het ontwapenende van Heimat is dat het een verhaal van “kleine luyden” is. Door “kleine geschiedenis” wordt de grote geschiedenis toegankelijk. Geschiedenis is in eerste instantie niet iets voor boeken maar hoort in het volle leven thuis. Daar dringt ze zich aan ons op en nestelt ze zich in ons eigen levensverhaal.

Naar drama hoef je in de Duitse geschiedenis van de twintigste eeuw niet te zoeken. Ook na 1945 gaat het drama door. Zeker bij de Berlijners of de Duitsers die vlak langs het ijzeren gordijn woonden. Over dit drama gaat Tannbach. Net als Schabach in Heimat is Tannbach een fictief dorp. Het ligt op de grens van Thüringen en Beieren . Kort na de oorlog wordt het dorp verdeeld in Tannbach-Ost en Tannbach-West. We zien wat er met een kleine gemeenschap gebeurt als deze in twee stukken verscheurd wordt. Tannbach is zowel een casestudie als het verhaal van het gedeelde Duitsland tussen 1945 en 1990.

Tannbach
Tannbach Folgen 4, 5 & 6
Geschiedenis is in eerste instantie niet iets voor boeken maar hoort in het volle leven thuis. Daar dringt ze zich aan ons op en nestelt ze zich in ons eigen levensverhaal.

Die HimmelsleiterVorig jaar werd bij de ARD de miniserie Die Himmelsleiter – Sehnsucht nach Morgen uitgezonden. Vorige maand werd deze nog eens uitgezonden. Het verhaal speelt zich af in 1947 in de puinhopen van Keulen In een Duits familiedrama gaat het vaak over het wel en wee van twee families en over wie er goed of fout was in de oorlog. In dit geval zijn het de families Roth en Zettler. Hoe bouw je met elkaar een toekomst op als er nog zoveel puin geruimd moet worden, vooral in geestelijke zin, want de wonden zijn diep.
 

Tannbach – Schicksal eines Dorfes [ nl.wikipedia.org ]

Tante Adèle

gisterenavond gezien op NPO2: Woman in gold (2015)
Lady in GoldMaria Altmann is een Joodse vluchteling die in Oostenrijk net voor de Tweede Wereldoorlog het land uit moet vluchten naar de Verenigde Staten voor het Nazi-regime in haar land. Tijdens deze gebeurtenis werden vijf schilderijen uit haar ouderlijk huis gestolen die in bezit waren van haar familie. Later zijn de kunstwerken in handen gekomen van de Oostenrijkse overheid en waren de werken onder andere te zien in de Österreichische Galerie Belvedere in Wenen. Altmann begon een juridische strijd om de kunstwerken weer in familiebezit te krijgen. Hierbij werd ze bijgestaan door de jonge advocaat Randy Schoenberg. Dit slepende proces duurde bijna een decennium. Tussendoor zijn flashbacks te zien die Altmann terug doen denken aan haar tijd in Wenen. Eén van de vijf kunstwerken was het schilderij Portret van Adèle Bloch-Bauer I van de Weense schilder Gustav Klimt.
 
Bron: nl.wikipedia.org
Klimt
Gustav Klimt 1904-1907
Portret van Adèle Bloch-Bauer I
Klimt
Gustav Klimt 1904-1907
Portret van Adèle Bloch-Bauer I (detail)

Woman in gold [ imdb.com ]

100 jaar Patriarchaat Moskou

vandaag is het 100 jaar geleden dat in Moskou het Patriarchaat hersteld werd
De parochie van de heilige Tychon vierde vandaag in Nijmegen het eeuwfeest

In Rusland wordt vandaag gevierd dat het precies honderd jaar geleden is dat op 5/18 november 1917 metropoliet Tychon van Moskou tot patrirach gekozen werd. Daarmee werd het patriarchaat Moskou hersteld. (Door de hervormingen onder tsaar Peter de Grote was er in 1721 een einde gekomen aan het Patriarchaat. Tussen 1721 en 1917 was het vervangen door de Heiligste Regerende Synode) Sinds 2005 is er in Nederland een Russisch-orthodoxe parochie die gewijd is aan de heilige Tychon. Vandaag was er in deze parochie een feestelijke viering van het jubileum met een moleben voor haar patroon.

parochie heilige Tychon
vader Sergi Merks (midden) geflankeerd door twee gastpriesters
parochie heilige Tychon
bloemen voor vader Sergi Merks namens de parochie van de heilige Tychon
icoon heilige Tychon
icoon van de heilige Tychon, patriarch van Moskou en heel Rusland (1917-1925)

heilige Tichon van Moskou [ nl.wikipedia.org ]

ils ne passeront pas

gisteren gezien op Arte: Verdun van Paul Jankowski (2014)
Verdun
sie werden nicht durchkommen!
Heute ist Verdun Symbol für die industrialisierten Menschen- und Materialschlachten, für die Gräuel, Sinnlosigkeit und Unmenschlichkeit des Ersten Weltkriegs.
Die Hölle von Verdun: Vor über 100 Jahren, am 21. Februar 1916, startete die fünfte Armee des deutschen Heeres den Angriff auf die französischen Stellungen. Ende des Jahres war sie wieder auf ihre Anfangsposition zurückgeworfen. Das zehnmonatige Ringen um die französische Festung Fort Douaumont war eine der blutigsten Schlachten des Ersten Weltkriegs. Ohne die Unterstützung ihrer Verbündeten standen sich die beiden Nationen in einem mörderischen Stellungskrieg frontal gegenüber und bezahlten einen hohen Preis: Mehr als 300.000 Soldaten verloren ihr Leben auf den Schlachtfeldern von Verdun. Heute scheint diese Schlacht absurd. Sie forderte auf beiden Seiten fast gleich viele Menschenleben, ohne militärisch tragfähige Ergebnisse zu erzielen. Doch 1916 fanden die deutschen und französischen Soldaten diese Schlacht nicht sinnlos. Warum waren sie bereit zu kämpfen?
 
Mit Unterstützung des US-amerikanischen Historikers Professor Paul Jankowski von der privaten Brandeis University in Waltham, Massachusetts, ergründet der Dokumentarfilm die Hintergründe. Er fragt nach den politischen Motiven beider Lager, beleuchtet den Kriegsalltag der Soldaten, ihre Träume und Ängste und trennt die Wirklichkeit vom Mythos dieses „Duells vor den Augen der Welt“, wie der Lyriker und Philosoph Paul Valéry (1871-1945) die Schlacht von Verdun einst beschrieben hatte. Warum haben sich Deutsche und Franzosen damals bekämpft? Aus Nationalismus? Aus Kriegsroutine? Oder waren es andere Gründe? Heute ist Verdun Symbol für die industrialisierten Menschen- und Materialschlachten, für die Gräuel, Sinnlosigkeit und Unmenschlichkeit des Ersten Weltkriegs. In dem ehemaligen Kampfgebiet liegen 40 französische und 30 deutsche Soldatenfriedhöfe. Insgesamt 170.000 Gefallene sind dort begraben.
 
Bron: arte.tv

Verdun, de grootste veldslag aller tijden [ wereldoorlog1418.nl ]