Categorie archief: 20e eeuw

It was 50 years ago today [ 1 ]

vandaag een halve eeuw geleden verscheen in Nederland en Vlaanderen
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (1967)

Dertig jaar geleden leerde ik Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band pas goed kennen. Dat kwam door de documentaire It was twenty years ago today die op 1 juni 1987 werd uitgezonden. Een vriend nam deze voor mij op en ik draaide de VHS-cassette net zo grijs als het vinyl. Meer nog dan Rubber Soul, zette Sgt. Pepper’s de kroon op de psychedelische evolutie. De Beatles schreven individueel nummers over bewustzijnsverruiming: Harrison met Within you without you, Lennon met Lucy in the sky with diamonds en Mc.Cartney met Fixing a hole. En Lennon en McCartney schreven samen het magnum opus A day in the life.

In It was twenty years ago today liep Allen Ginsberg (1926-1997) langs alle tracks en verklaarde ons de inhoud. Ook George Harrison, George Martin, Timothy Leary, Abbie Hoffman en Derek Taylor werkten aan de documentaire mee. Inmiddels zijn ze allemaal overleden. Ik ben erg benieuwd naar de allernieuwste terugblik op It was fifty years ago today die afgelopen vrijdag in Engeland in première ging.

It was fifty years ago today trailer
On 1st June, 1967 The Beatles released what would become the world’s first concept album, Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Described by Rolling Stone magazine as “The most important rock & roll album ever made…” the album not only changed the course of music but went on to become one of the biggest selling records of all time. Featuring interviews with former employees, fellow musicians, family members and journalists, and supported by a vast array of original and exclusive never-seen-before footage, the film offers a fascinating insight into the swinging sixties and the twelve months surrounding the album’s release. Examining the band’s disillusionment with touring, their changing relationship with manager, Brian Epstein, and the advent of the Summer Of Love, this star-studded rockumentary explores the creation and recording of one of the most ground-breaking and influential albums in pop history.
 
Bron: 50yearsagofilm.com

Side One
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band
With a Little Help from My Friends
Lucy in the Sky with Diamonds
Getting Better
Fixing a Hole
She’s Leaving Home
Being for the Benefit of Mr. Kite!
 
Side Two
Within You Without You
When I’m Sixty-Four
Lovely Rita
Good Morning Good Morning
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (Reprise)
A Day in the Life

50yearsagofilm.com

40 jaar geleden [ 1 ]

De laatste week van mei 1977

Vijf jaar geleden schreef ik hier over de documentaire De lege plek-Het zwijgen van Bovensmilde (2012) van John Appel over de gijzeling op een lagere school in Bovensmilde. Gelijktijdig speelde de treinkaping bij De Punt af. Beide gijzelingsacties begonnen vlak voor de Tweede Kamerverkiezingen van 25 mei 1977. Op 11 juni volgde eindelijk de bevrijding waarbij in de gekaapte trein acht dodelijke slachtoffers vielen.

Amphilex
Op 2 juni 1977 bezocht ik de Amphilex in de RAI
Top 40 week 23 1977
de muziek van week 22 (28 mei 1977)
verkiezingsuitslag in 1977 en veertig jaar later
Het electorale landschap van Nederland is in 40 jaar tijd volledig veranderd. Overigens was de kabinetsformatie van 1977 met 208 dagen de langste in de Nederlandse parlementaire geschiedenis.

William Birdwood 1916

portret van William Birdwood door John Singer Sargent
in de National Portrait Gallery in Londen

De Amerikaanse schilder John Singer Sargent (1856-1925) was een van de grootste societyschilders aan het einde van de negentiende eeuw. In een soepele stijl schilderde hij virtuoze portretten van beroemdheden. Aan het begin van de twintigste eeuw ontvluchtte hij de high society om te reizen en aquarellen te maken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog schilderde hij het onderstaande portret van veldmaarschalk William Birdwood (1865-1951) die de leiding had over de Dardanellenveldtocht in 1915. Daarbij vielen aan Britse en Turkse kant ieder een kwart miljoen slachtoffers.

William Birdwood
portret van William Birdwood 1916
commandant van de Gallipoli Campaign

Vandaag is het in Australië en Nieuw-Zeeland ANZACday.

website National Portrait Gallery
website van de National Portrait Gallery
John Singer Sargent gefotografeerd door Alvin Langdon Coburn op 12 januari 1907

National Portrait Gallery | John Singer Sargent [ en.wikipedia.org ]

verliefd op een tijdsbeeld

gisteren gekocht in Haarlem: Domus 1960-1969

Domus 1960-1969Een paar minuten bladeren in een tijdschrift of boek over grafische of industriële vormgeving rond 1960 is voor mij genoeg om verliefd te worden op een tijdsbeeld. Inmiddels heb ik dan ook een heel rijtje boeken verzameld waarmee ik deze verliefdheid koester. In 1960 stond het modernisme op een hoogtepunt. De wereldtentoonstelling in Brussel van 1958 was het momentum dat Europa de Tweede Wereldoorlog te boven was gekomen. Door de wederopbouw was er een nieuwe wereld tevoorschijn gekomen. Het toverwoord was modern. En modern betekende ook optimistisch en internationaal. We waren collectief in een brave new world ondergedompeld, gezuiverd van nare herinneringen en omringd door anonieme vormen uit de geometrie en het rijk der ééncelligen. Historisme was als sneeuw voor de zon verdwenen. De toekomst was alles, het verleden niets.

Domus
grafische vormgeving in Domus
Rond 1960 waren we collectief in een brave new world ondergedompeld, gezuiverd van nare herinneringen en omringd door anonieme vormen uit de geometrie en het rijk der ééncelligen.

De zonnige kant van de midcentury modern stijl had soms ook een somber existentialistische kant. Dat zien we het duidelijkst in de films die Michelangelo Antonioni aan het begin van de jaren zestig maakte. In L’eclisse (1962) zien we in de slotscène beelden die zo in het Italiaanse tijdschrift Domus hadden kunnen staan. Hier zien we de mens in de moderne wereld maar dan zonder de humor van Jacques Tati in Play Time (1967). De dingen leiden hun eigen verborgen leven net als de mensen en de eenzaamheid overheerst alles.

L'eclisse 1962
beeld uit de slotscène van L’eclisse (1962)
dat zo uit Domus zou kunnen komen.
Founded in 1928 as a “living diary” by the great Milanese architect and designer Gio Ponti, domus has been hailed as the world’s most influential architecture and design journal. With both style and rigor, it has offered consistent coverage of major themes and stylistic movements in product, structure, interior, and industrial design. In this fresh reprint of all 1960s issues, the magazine documents the daring, practical, and beautiful projects of a decade of futuristic thrill and booming pop culture. Synthetics and plastics hit the stage, leading to radical new design, while conventional notions of elegance give way to fresh exploratory forms.
 
Bron: taschen.com

Vital Forms [ W&V ] | a brave new world

thuiskomst

gelezen: De chartreuse van Parma (1839) van Stendhal
en Heimkehr (1923) van Franz Kafka

De chartreuse van Parma speelt zich zo’n tweehonderd jaar geleden af. Hoofdpersoon Fabrizio del Dongo wordt in 1798 geboren in een adellijke familie, maar verwekt door een Franse soldaat die onder Bonaparte in Noord-Italië gelegerd is. In 1815 laat hij zich in jeugdige idealisme meesleuren en vertrekt naar het Koninkrijk der Nederlanden om voor Napoleon te vechten tijdens de Slag bij Waterloo. Een doodzonde voor iemand die van adel is. Zijn broer verraadt hem en Fabrice moet hals over kop vluchten omdat de Oostenrijkers, die Noord-Italië dan weer bezet houden, hem als staatsgevaarlijk zien.

Stendhal
Ik ben begonnen in de vertaling van Elisabeth de Roos uit 1948. Omdat ik deze vertaling toch te verouderd vond, ben ik halverwege overgestapt op de vertaling van Theo Kars uit 2004.

Na een studie in Napels en een verblijf in Parma bij zijn tante Gina, de hertogin van San Severina, keert hij in hoofdstuk XVII kortstondig terug naar zijn ouderlijk huis, het kasteel van zijn vader in Grianta aan het Comomeer. Omdat iedereen zijn signalement heeft, moet Fabrice zich schuil houden op zolder bij zijn leermeester abbé Blanès zijn tweede vader en de enige die hij vertrouwen kan. Vanuit de kerktoren kijkt hij neer op de binnenplaats van het kasteel en zijn jeugd. Het voelt vertrouwd en vreemd tegelijk.

Het dubbele gevoel van Fabrizio tijdens zijn heimelijke terugkeer in zijn ouderlijk huis, beschrijft ook Franz Kafka in een kort fragment uit 1923 getiteld Heimkehr.

Ich bin zurückgekehrt, ich habe den Flur durchschritten und blicke mich um. Es ist meines Vaters alter Hof. Die Pfütze in der Mitte. Altes, unbrauchbares Gerät, ineinander verfahren, verstellt den Weg zur Bodentreppe. Die Katze lauert auf dem Geländer. Ein zerrissenes Tuch, einmal im Spiel um eine Stange gewunden, hebt sich im Wind. Ich bin angekommen. Wer wird mich empfangen? Wer wartet hinter der Tür der Küche? Rauch kommt aus dem Schornstein, der Kaffee zum Abendessen wird gekocht. Ist dir heimlich, fühlst du dich zu Hause? Ich weiß es nicht, ich bin sehr unsicher. Meines Vaters Haus ist es, aber kalt steht Stück neben Stück, als wäre jedes mit seinen eigenen Angelegenheiten beschäftigt, die ich teils vergessen habe, teils niemals kannte. Was kann ich ihnen nützen, was bin ich ihnen und sei ich auch des Vaters, des alten Landwirts Sohn. Und ich wage nicht an die Küchentür zu klopfen, nur von der Ferne horche ich, nur von der Ferne horche ich stehend, nicht so, dass ich als Horcher überrascht werden könnte. Und weil ich von der Ferne horche, erhorche ich nichts, nur einen leichten Uhrenschlag höre ich oder glaube ihn vielleicht nur zu hören, herüber aus den Kindertagen. Was sonst in der Küche geschieht, ist das Geheimnis der dort Sitzenden, das sie vor mir wahren. Je länger man vor der Tür zögert, desto fremder wird man. Wie wäre es, wenn jetzt jemand die Tür öffnete und mich etwas fragte. Wäre ich dann nicht selbst wie einer, der sein Geheimnis wahren will.
 
Bron: gutenberg.spiegel.de

retromanen in hun biotoop

zondag gezien bij Close Up: De Retro Revolutie

Volgens de documentaire De Retro Revolutie begon de retro revolutie in 2007 met de serie Mad Men. Op deze blog schreef ik de afgelopen tien jaar veel over deze Amerikaanse tv-serie die zich afspeelt op een reclamebureau in New York in de jaren zestig. Daarbij was ik steeds geïnteresseerd in de set decoration. Production designer Dan Bishop maakte een zeer geloofwaardige reconstructie van het tijdsbeeld in de jaren zestig. Hij liet niet het iconische beeld van die tijd zien, zoals in de retrofilms Down with Love (2003) of Austin Powers – The Spy who shagged me (1999) maar scheerde er vlak langs op. In de jaren zestig stonden er overal nog volop meubels uit de jaren veertig en vijftig. Dus werden deze ook in beeld gebracht. Zo zagen de jaren zestig er in werkelijkheid uit, half uit de cocon van de jaren veertig en vijftig gekropen.

De Retro Revolutie
In De Retro Revolutie zien we retromanen in hun biotoop. De jaren ’50 en ’20 zijn het populairst, misschien vanwege het optimisme van deze decennia.
Living in the Past Is a Full-Time Gig

Michael Arenella

Terwijl creatieve figuren voor hun inspiratie nadrukkelijk in de achteruitkijkspiegel kijken, gaan de jongste generaties nog een stapje verder. Zij maken van retrocultuur een complete levensstijl. Vintage cultuur vormt een verrijking van het heden, vinden voorstanders. Anderen zien de obsessie met het verleden als complete stilstand.
 
Bron: npo.nl
boeken
mijn eigen verzameling retroboeken

Living in the Past Is a Full-Time Gig [ nytimes.com ]