Categorie archief: postzegels

Franklin & Canada

aan het lezen in Het jaar 1759 – Een doorsnede van de Verlichting
van Paul Frentrop (2014)

1759In mijn vorige stukje over Het jaar 1759 – Een doorsnede van de Verlichting merkte ik op dat Paul Frentrop in het hoofdstuk over de French and Indian War (Oost en West) de Slag om Quebec op 13 september 1759 onvermeld laat. Maar in het hoofdstuk over Benjamin Franklin brengt hij dit keerpunt in de geschiedenis van de strijd om Noord-Amerika tussen de Engelsen en de Fransen gelukkig wel ter sprake. En meer nog. Hij schrijft ook over de nasleep van deze veldslag die nog geen kwartier duurde maar het leven kostte van beide bevelhebbers, de generaals James Wolfe en Louis-Joseph de Montcalm.

Benjamin Franklin die op dat moment in Londen verbleef, speelde een belangrijke rol in de onderhandelingen tussen de Engelsen en de Fransen. Als geboren Amerikaan maakte hij zich sterk van de positie van de Amerikaanse kolonisten, op dat moment nog onderdanen van George II, de koning van Engeland. Franklin wilde per se dat de Fransen uit Noord-Amerika zouden verdwijnen en dat Canada moest worden opgegeven.

Engeland had weinig belang bij Canada en veel Engelsen hadden liever het suikereiland Guadeloupe in plaats van de koude en vochtige wouden van Canada. Maar de Fransen waren voor de Amerikaanse kolonisten gevaarlijk omdat ze nog altijd de plaatselijke indianenstammen tegen hen konden opzetten. Canada moest dus onder de Engelse kroon.

Canada 2013
Canadese postzegel uit 2013 eert Benjamin Franklin die er voor pleitte dat Canada onder de Engelse kroon moest komen.

In 1760 publiceerde Franklin het pamflet The Interest of Great Britain Considered, With Regard to Her Colonies. Hierin pleit hij ervoor dat heel Canada bij Engeland moet komen. Het argument dat het land te groot is en te noordelijk gelegen om optimaal gekoloniseerd te kunnen worden, ontkracht hij:

The objection I have often heard, that if we had Canada, we could not people it, without draining Britain of its inhabitants, is founded on ignorance of the nature of population in new countries. When we first began to colonize in America, it was necessary to send people, and to send seed-corn; but it is not now necessary that we should furnish, for a new colony, either one or the other. The annual increment alone of our present colonies, without diminishing their numbers, or requiring a man from hence, is sufficient in ten years to fill Canada with double the number of English that it now has of French inhabitants.
 
Bron: The Interest of Great Britain Considered, With Regard to Her Colonies
kaart van Amerika in 1763
kaart van Noord-Amerika in 1763 (detail): de westelijke grenzen van de Britse kolonies worden voorlopig doorgetrokken tot aan de Mississippi.

Franklin had succes want op 10 februari 1763 werd het Verdrag van Parijs ondertekend waarmee Frankrijk afstand deed van alle gebieden in Noord-Amerika. Canada viel voortaan onder Engeland, maar tot op de dag van vandaag wordt in Quebec Frans gesproken.

5 mei 1975

herinneringen aan bevrijdingsdag 1975

1975Op 5 mei 1975 was ons land dertig jaar bevrijd. Als twaalfjarige kon ik mij bij dertig jaar nog niets voorstellen. Mijn vader keek toen terug op de meidagen van 1940 en 1945 met een kortere afstand die ik nu heb ten opzichte van 5 mei 1975. Ik kan mij deze dag nog tamelijk goed herinneren. In de zesde klas van de lagere school kregen we allemaal een poster in harde “jaren-zeventig-kleuren” waar “30 jaar vrij” op stond. Jarenlang heeft deze op de deur van mijn kamer gehangen. Ook verscheen een postzegel in grijswaarden met een veelzeggende voorstelling: een oog dat over prikkeldraad verwachtingsvol naar de toekomst kijkt. Vrijheid is niet vanzelfsprekend, ook in 1975 niet.

1975
30 jaar vrij (1975)

Voor mijn vader die van 1930 is, zijn de oorlogsjaren altijd goed in zijn herinnering gebleven. Inmiddels kan hij 75 jaar terugkijken en herinnert hij zich nog erg goed de dag van de Duitse inval. Hij moest met mijn opa en oma hals over kop evacueren vanwege de Slag om de Grebbeberg die de volgende dag zou losbarsten.

1975
mijn herinneringen worden vooral opgewekt en versterkt door muziek. hierboven de eerste vijftien platen uit de Top 40 van 10 mei 1975.

25 april 1915

Honderd jaar geleden begon de Gallipoli campaign door de ANZAC-troepen
anzac stamps
ANZAC day Australia
More than 8,700 Australians and more than 2,700 New Zealanders lost their lives fighting for King and Empire in this ambitious campaign.
First observed in 1916 and commemorated as an official day of remembrance in 1921, Anzac Day commemorates the landing of the troops at Anzac Cove on 25 April 1915. 100 years on a new generation reflects on the events that occurred at Gallipoli, and remembers all New Zealanders who have served their country during times of conflict and peace.
 
The intention of the Gallipoli campaign was to open the Dardanelles strait to the Allied fleets, giving them access to the Ottoman capital of Constantinople to possibly force a Turkish surrender. After nine months of conflict, the ultimately unsuccessful campaign came to an end and the peninsula remained in its defenders’ hands. The effects the Gallipoli campaign had on New Zealand and Australia were devastating. More than 8,700 Australians and more than 2,700 New Zealanders lost their lives fighting for King and Empire in this ambitious campaign. It was through this hardship that the Anzac spirit was born, a comradeship felt and remembered to this day with the annual observance of Anzac Day – 25 April.
 
The second issue in this special five-year stamp and coin programme, 1915 The Spirit of Anzac tells the story of New Zealand’s role in the First World War. Through the Anzac theme we look at the tale of Evelyn Brooke, a nursing matron from New Plymouth. Evelyn was one of more than 500 nurses from New Zealand who served overseas during the war, and the only New Zealand nurse to be awarded the Royal Red Cross and Bar for her services.
 
Bron: stamps.nzpost.co.nz
anzac stamps
ANZAC day New Zealand

anzaccentenary.gov.au | gallipoli2015.dva.gov.au | Naval operations in the Dardanelles Campaign

Briefmarck

Otto von Bismarck (1815-1898) vierde op 1 april j.l. zijn 200e geboortedag
in Duitsland kocht ik de Bismarck-special van Geo Epoche
Otto von Bismarck
postzegel t.g.v. de 200e geboortedag van Bismarck

Op 1 april was het precies tweehonderd jaar geleden dat Otto von Bismarck geboren werd. Hij wordt opnieuw geëerd met een postzegel, net als in 1965 ter gelegenheid van zijn 150e geboortedag. Beide zegels zijn sober uitgevoerd in zwart en rood. De ontwerpers hebben wellicht willen verwijzen naar zijn bekendste uitspraak waarvan “Blut und Eisen” bij ons is blijven hangen. Maar Schwarz-Rot verwijst ook naar twee kleuren van de Duitse vlag. Het Gold ontbreekt op de Bismarck-zegels en dat lijkt mij geen toeval.

GEO epoche Otto von BismarckIn de naoorlogse periode is de sympathie voor Bismarck aanzienlijk bekoeld, zo lees ik in de Bismarck-special van het Duitse geschiedenismagazine Geo Epoche. Der Eiserne Kanzler herinnerde onze oosterburen na de oorlog pijnlijk aan de Pruisische expansie in de negentiende eeuw, die uitmondde in het Duitse Keizerrijk dat gesmeed werd met “Blut und Eisen”. Keizer Wilhelm II zette Bismarck in 1890 weliswaar aan de kant om met dat Keizerrijk de ondergang tegemoet te gaan, maar de Realpolitiker Bismarck is toch de architect gebleven van dat vermaledijde Tweede Rijk dat in 1918 ineenstortte.

Sinds de Duitse hereniging in 1990 groeit de waardering voor Bismarck weer onder het Duitse volk. Hij was toch de man die voor nationale eenheid zorgde. Toch is hij voor de meeste Duitsers geen “vader des vaderlands”. Deze eer komt eerder toe aan mannen als Konrad Adenauer en Maarten Luther die in 2003 tijdens de verkiezing van de grootste Duitser in 2003 respectievelijk de eerste en tweede plaats behaalden. Bismarck mag zich tevreden stellen met een negende plaats in het rijtje van Die 100 größten Deutschen, na Bach en Goethe maar vóór Einstein en Beethoven.

Er war der “Eiserne Kanzler”. Als Reichseiniger ging Otto von Bismarck (1815-1898) in die deutsche Geschichte ein. Aus dem Flickenteppich der vielen kleinen Länder hat er das einheitliche deutsche Kaiserreich geformt. Fast drei Jahrzehnte lang bestimmte der knorrige Preuße als Reichskanzler die deutsche und europäische Politik. Er führte eine Krankenversicherung (1883), eine Unfallversicherung (1884) sowie eine Alters- und Invalidenversicherung (1889) ein. Das Lebenswerk Otto von Bismarcks war gewaltig. Sein 200. Geburtstag wird mit einer Vielzahl von Gedenkveranstaltungen gefeiert.
 
Bismarck gilt als bedeutendster deutscher Staatsmann des 19. Jahrhunderts. Noch als preußischer Ministerpräsident drängte er die konkurrierende Großmacht Österreich aus der deutschen Politik. Nach dem deutsch-französischen Krieg (1870/71) wurde am 18. Januar 1871 in Versailles das Deutsche Reich mit König Wilhelm I. als Kaiser proklamiert. Die Reichseinigung sicherte Bismarck außenpolitisch klug ab. Er verankerte den jungen deutschen Nationalstaat in einem komplexen System wechselseitiger Sicherheitsgarantien. Innenpolitisch ging Bismarck gegen den politischen Katholizismus vor. Und auch gegen die Sozialdemokratie, die er mit dem Sozialistengesetz (1878) auszuschalten versuchte.
 
Bron: efiliale.de
Otto von Bismarck
postzegel t.g.v. de 150e geboortedag van Bismarck
Wie viele bedeutende Männer war Bismarck stets umstritten. Bis heute scheiden sich an seiner Politik die Geister. Der hochkonservative preußische Junker war alles andere als ein Demokrat. Parlamente und Mehrheitsbeschlüsse galten ihm wenig. Stattdessen hat er den preußischen Obrigkeitsstaat mitgeprägt. Im Konflikt mit dem jungen Regenten Kaiser Wilhelm II. trat er 1890 zurück. Die berechenbare “Bismarck-Ära” ist zu Ende. Es bleibt ein Gefühl der Unsicherheit. “Der Lotse geht von Bord” ist eine berühmte englische Karikatur untertitelt.
 
Bron: efiliale.de

Otto von Bismarck [ de.wikipedia.org ] | Bismarck Türme

Amerikaanse Burgeroorlog [ 24 ]

150 jaar geleden capituleerde de Confederatie in Appomattox House VA
vandaag verschijnen twee herdenkingspostzegels
civil war stamp
herdenkingspostzegel met de capitulatie
in Appomattox House op 9 april 1865
In this final installment in the five-year Civil War series, one of the stamps reproduces the 1895 painting “Peace in Union” by Thomas Nast, depicting Robert E. Lee‘s surrender. The other, for the Battle of Five Forks, reproduces a painting, circa 1885. This climactic battle and Lee’s subsequent surrender took place within 25 miles of each other.
 
The front and back of the souvenir sheet includes a photo of Federal rifles stacked in the vicinity of Petersburg, Virginia, during the siege as well as comments on the war by Oliver Wendell Holmes, Jr., Abraham Lincoln, Robert E. Lee, and Union General Joshua L. Chamberlain, plus lines parodying the lyrics of the Civil War song, “When Johnny Comes Marching Home.
 
Bron: stampnewsnow.com
civil war stamps
vel met herdenkingspostzegels van de capitulatie

appomattoxhistoricalsociety.org | The Civil War isn’t over [ theatlantic.com ]

Deens drama [ 2 ]

gezien op DVD: de laatste twee delen van 1864 (2014)

Zaterdagavond zag ik de laatste twee delen van de Deense televisieserie 1864. Het dieptepunt van de Tweede Deens-Duitse Oorlog was de Pruisische bestorming van de Düppeler Schanzen op 18 april 1864. Het Deense leger had zich achter de verdedigingswerken bij Dybbøl teruggetrokken nadat duidelijk werd dat de verdediging van het dertig kilometer lange en zuidelijker gelegen Danewerk niet haalbaar zou zijn.

Dybbøl skanser 1864-2014
Deense herdenkingspostzegels uit 2014 van de bestorming van de Dybbøl skanser op 18 april 1864

Pruisen kon voor het eerst de vuurkracht van zijn houwitzers uitproberen en maakte gehakt van het Deense leger. 1864 laat op realistische wijze zien hoe de hel van de Düppeler Schanzen was, niet minder gruwelijk dan de loopgravenoorlog van een halve eeuw later.

Am Morgen des 18. April wurde die Beschießung in einem bis dahin nicht gekannten Umfang intensiviert, um dann Punkt 10.00 Uhr plötzlich zu enden. Unmittelbar danach stürmten Tausende preußischer Soldaten auf die südlichsten der dänischen Schanzen zu, daraus entwickelte ein ausgesprochen harter Kampf, mit schweren Verlusten auf beiden Seiten. Die Beschießung wurde bald wieder aufgenommen und richtete sich auf das hinter den Schanzen gelegene Terrain, um dänische Verstärkungen daran zu hindern, den Kampfplatz zu erreichen.
 
In den stark zerstörten Schanzen gab es nur wenige intakte Kanonen, die in der Lage waren, die Angreifer zu beschießen. Außerdem war die Infanteriebesatzung der Schanzen gering, da der Hauptteil der Infanterie außerhalb in Laufgräben lag, wo er eine bessere Deckung gegen die Beschießung hatte. Es war nur ein eher geringer Widerstandvorhanden, den die zerschossenen Schanzen leisten konnten, die deshalb zügig eingenommen werden konnten.
 
Der preußische Vormarsch auf die südlichen Schanzen erfolgte so schnell, dass für Teile der dänischen Truppen auf den nördlichen Schanzen die Gefahr bestand, abgeschnitten zu werden. Um deren Rückzug zu sichern, wurde aus der Reserve heraus ein Gegenangriff entlang der Chaussee bis zur Düppeler Mühle geführt. Dieser Angriff erfolgte mit starken Kräften, aber auch mit erheblichen Verlusten. Um 14.00 Uhr war der letzte dänische Soldat über den Alsens und zurückgezogen worden. Der Kampf um Düppel war vorbei.
 
Sowohl die Beschießung als auch der Sturm auf die Schanzen hatten zu erheblichen Verlusten geführt. Besonders ernst war der Verlust von erfahrenen Offizieren und Unteroffizieren.
 
Bron: museum-sonderjylland.dk
Dybbøl skanser 1864
na de val van de Dybbøl skanser op 18 april 1864

Deens drama [1]

Ephemera

Ephemera uit de jaren ’50 en ’60 op Pinterest

Tot een paar jaar geleden verzamelde ik plaatjes uit de jaren vijftig en zestig op de harde schijf van de computer. Tegenwoordig pin ik ze vast in de cloud van Pinterest, keurig geordend op prikborden. In het Engels worden fenomenen met een korte houdbaarheidsdatum “Ephemera” genoemd. In het Nederlands heeft dit woord niet onmiddellijk een positieve klank. Het zou zomaar een geslachtsziekte kunnen zijn. En biologen weten dat de naam verwijst naar het geslacht van de wantsen, een tamelijk onfris diertje. Tot die familie behoort ook de ephemera danica, beter bekend als de groene eendagsvlieg.

Ephemera 1960's
tien van mijn prikborden met ephemera uit de jaren zestig op pinterest.com
e·phem·er·a
things that exist or are used or enjoyed for only a short time. items of collectible memorabilia, typically written or printed ones, that were originally expected to have only short-term usefulness or popularity.

In het verzamelen van plaatjes op pinterest.com vat ik ephemera iets breder op. Alles wat kenmerkend is voor de stijlperiode van de jaren vijftig en zestig, is voor mij ephemera. Van de vinnen van de Cadillac tot de paviljoenen van de expo’s uit 1958, 1964 en 1967. De meeste expo-bauten bleken inderdaad zeer vergankelijk, maar het atomium in Brussel en ook de pink cadillac bleken juist onvergankelijke stijliconen.

Ephemera 1960 [ pinterest.com ]