Categorie archief: film

losgeknipte rafelranden

gisteren gezien op Canvas: Mulholland Drive (2001)

In de jaren tachtig was ik een fan van David Lynch. Het begon voor mij met The Elephant Man (1980) dat ik nog altijd zijn beste film vind. Met Blue Velvet (1986) vestigde hij zijn naam in Nederland. In datzelfde jaar zag ik Eraser head (1977), een inktzwart surrealistisch sprookje. Aan het begin van de jaren negentig stond David Lynch op zijn hoogtepunt. Op televisie zond de VPRO iedere zondagavond Twin Peaks (1990-1991) uit, een soap voor intellectueel Nederland.

Toen ik in 1990 in een Rotterdamse bioscoop Wild at heart (1990) zag, voelde ik voor het eerst afkeer van de zwarte humor van de regisseur en zijn publiek. Ik herinner me een scène waarin een hond er na een bomaanslag met een afgerukte hand in zijn bek vandoor gaat. Het cynische gegrinnik om mij heen irriteerde mij. Twaalf jaar later zag ik in Kriterion in Amsterdam Mulholland Drive. Ik merkte toen dat voor mij de magie was uitgewerkt. En nu ik deze film gisteren na nog eens twaalf jaar voor de tweede keer zag, weet ik het zeker.

Zoals John Ford zich met de western verbonden heeft, zo heeft David Lynch zich met het mystery genre verbonden. Beiden definieerden het genre opnieuw met iconische beelden en cinematografische stijlmiddelen. Wat monument valley is in het werk van Ford, is de act in het theatertje met rode gordijnen in het werk van Lynch. Naast de iconische beelden heeft de cinematografie ook een uitgesproken signatuur. Lynch is niet de uitvinder van de handheld shot die heel langzaam een ruimte binnendringt, maar past deze overvloedig veel toe in combinatie met onheilszwangere muziek. Dit effect maakt van suspense en mystery een karikatuur maar werkt, net als een penetratie in een pornofilm, altijd. Als iemand naast je in een schemerige ruimte, ineens stil blijft staan en fluistert: “stil! er is iets…” gaan de nekharen vanzelf overeind.

Lynch is niet de uitvinder van de handheld shot die heel langzaam een ruimte binnendringt, maar past deze overvloedig veel toe in combinatie met onheilszwangere muziek.

Voor een goede mystery film gelden voor mij een paar voorwaarden. Geheimzinnigheid hoort uiteraard bij het genre, maar bevredigt alleen als er een (deel van de) puzzel wordt opgelost of er in ieder geval de illusie is dat er puzzelstukjes aan elkaar vallen. Zelden, zoals in Picnic at hanging rock (1975), werkt het wanneer er aan het einde van de film helemaal niets echt duidelijk is geworden. Daarnaast mag die geheimzinnigheid niet louter een stijlmiddel worden. Het moet de vertelling aan de binnenkant spannend maken en kan er beter niet als een sausje overheen gegoten worden.

Precies daarom haak ik af bij Mulholland Drive. De sfeer is aantrekkelijk surrealistisch gemaakt. Lynch toont zich als verteller weer een meester in stijlfiguren: hij speelt net zoals in zijn vorige films weer met het contrast tussen de onschuld en het lugubere en bedient zijn publiek opnieuw met grotesken, zwarte humor en seks. En natuurlijk acteert Naomi Watts fantastisch. Ze brak na deze film terecht door.

Maar ondanks al deze uiterlijkheden die de filmcritici zo bekoren, blijft de film hangen in een opzettelijk veroorzaakte mist. De droomachtige sfeer, waardoor een mystery zo onder de huid kan kruipen en schuurt met de werkelijkheid, heeft zich verzelfstandigd. Mulholland Drive is een black box vol losgeknipte rafelranden.

Mulholland Dr. [ imdb.com ]

leading lady of film noir

Lauren Bacall 16 september 1924 – 12 augustus 2014

De laatste generatie sterren van het klassieke Hollywood is aan het uitsterven. In december overleden Eleanor Parker (1922-2013) en Joan Fontaine (1917-2013), in februari Shirley Temple (1928-2014) en in april Mickey Rooney (1920-2014). Nu gisteren ook Lauren Bacall (1924-2014) op bijna 90-jarige leeftijd overleed, behoren Olivia de Haviland (1916),Maureen O’Hara (1920) en Rhonda Fleming (1923) tot de laatste klassieke Hollywoodsterren die nog in leven zijn …

Lauren Bacall
Met haar chin tucked in, eyes glancing upwards-look kreeg Lauren Bacall de uitstraling van een afwachtend roofdier. Deze bleek geknipt voor de femme fatale. Ironisch genoeg was deze houding met de kin op haar borst ontstaan uit nervositeit tijdens de opnamen van To have and have not.
[vector art: studio Mimesis]

Lauren Bacall was een van de meest karaktervolle Hollywoodactrices en vormde met haar 25 jaar oudere echtgenoot Humphrey Bogart in de tweede helft van de jaren veertig een iconisch koppel in de film noir. De eerste film die ze samen maakten was To have and have not in 1944. Daarna speelden ze in The Big Sleep die in 1944 werd opgenomen maar pas in augustus 1946 verscheen. Op 21 mei 1945 trouwden Bogart en Bacall. De chemie tussen de twee spatte van het doek.

Vivian: Speaking of horses, I like to play them myself. But I like to see them workout a little first, see if they’re front runners or comefrom behind, find out what their whole card is, what makes them run.
Marlowe: Find out mine?
Vivian: I think so.
Marlowe: Go ahead.
Vivian: I’d say you don’t like to be rated. You like to get out in front, open up a little lead, take a little breather in the backstretch, and then come home free.
Marlowe: You don’t like to be rated yourself.
Vivian: I haven’t met anyone yet that can do it. Any suggestions?
Marlowe: Well, I can’t tell till I’ve seen you over a distance of ground. You’ve got a touch of class, but I don’t know how, how far you can go.
Vivian: A lot depends on who’s in the saddle.

De scherpe en onderkoelde dialogen van Raymond Chandler zijn “Bogie and Bacall” op het lijf geschreven. Sinds Humbrey Bogart in Cassablanca en in The Maltese Falcon respectievelijk Ricky Blane en Sam Spade had gespeeld, was zijn imago als mr. Cool gevestigd. Lauren Bacall werd met haar chin tucked in, eyes glancing upwards look de ideale pendant van de onderkoelde hard-boiled private eye Philip Marlowe.

Humphrey Bogart was 25 years older than Bacall, but the chemistry between them could not be contained. It exploded all over this film and reverberated through The Big Sleep in 1946, Dark Passage in 1947 and Key Largo in 1948. With this quartet of noir-tinged thrillers – and her familiar “chin tucked in, eyes glancing upwards” look – she made a mark on Hollywood cinema and on this decade, but her performances transcended the idea of a femme fatale, a woman that a man back from the fighting in Europe had to be afraid of or kill off. She was a man’s match, and Bogart and Bacall were a double act that worked for comedy as well as drama. There’s the smoulder of “You know how to whistle, don’t you, Steve?” and “A lot depends on who’s in the saddle”, but also the exquisite comic timing of their prank call scene in The Big Sleep.
Bron: mostlyfilm.com/

The last of the great film generation – 67 of the last living legends [ imdb.com]

Heim@oberwesel.de

Michaela en ik bezochten in juli de Hunsrück
en gingen op zoek naar filmlocaties uit Heimat van Edgar Reitz

Met de fictieve kroniek Heimat schreef Edgar Reitz (Morbach, 1932) filmgeschiedenis en vond hij een nieuw genre uit. Het mammoetwerk (26 speelfilms) dat hij ruim dertig jaar geleden begon, sloot hij in 2003 af met Heimat 3, Chronik einer Zeitenwende. Vorig jaar verscheen toch nog een nieuwe Heimat, dat beschouwd kan worden als een prequel. Die andere Heimat (2013) speelt zich af in Schabach anno 1840.

Michaela en ik gingen kijken in Simmern waar Edgar Reitz op het gymnasium zat en dat in Heimat 1 regelmatig voorkomt, in Gehlweiler waar in 2012 die andere Heimat werd opgenomen en tenslotte in Morbach waar Reitz geboren is. We ontmoetten Edgar Reitz en zijn vrouw, de actrice Salome Kammer (Clarissa Lichtblau) in zijn geboortehuis dat tegenwoordig als Café Heimat een ontmoetingsplaats is voor de liefhebber. We bezochten ook München, waar Heimat 2 zich voornamelijk afspeelt. Tenslotte bezochten we in Oberwesel aan de Rijn het Günderodehuis. Dit stond centraal in Heimat 3. De filmlokatie werd behouden en is voor de Heimatfans een bedevaartsoord geworden.

Michaela voor het Günderodehaus in Oberwesel
vanuit het Günderodehaus kun je genieten van een spectaculair uitzicht over het Rijndal
In het Günderodehuis worden rekwisieten en kostuums uit Heimat tentoongesteld, zoals deze jurken die Marie-Goot en Clarissa gedragen hebben.
de laatste take uit Heimat 3

Heim@morbach.de

Michaela en ik bezochten in juli de Hunsrück
en gingen op zoek naar filmlocaties uit Heimat van Edgar Reitz

Met de fictieve kroniek Heimat schreef Edgar Reitz (Morbach, 1932) filmgeschiedenis en vond hij een nieuw genre uit. Het mammoetwerk (26 speelfilms) dat hij ruim dertig jaar geleden begon, sloot hij in 2003 af met Heimat 3, Chronik einer Zeitenwende. Vorig jaar verscheen toch nog een nieuwe Heimat, dat beschouwd kan worden als een prequel. Die andere Heimat (2013) speelt zich af in Schabach anno 1840.

Michaela en ik gingen kijken in Simmern waar Edgar Reitz op het gymnasium zat en dat in Heimat 1 regelmatig voorkomt, in Gehlweiler waar in 2012 die andere Heimat werd opgenomen en tenslotte in Morbach waar Reitz geboren is. We ontmoetten Edgar Reitz en zijn vrouw, de actrice Salome Kammer (Clarissa Lichtblau) in zijn geboortehuis dat tegenwoordig als Café Heimat een ontmoetingsplaats is voor de liefhebber. We bezochten ook München, waar Heimat 2 zich voornamelijk afspeelt. Tenslotte bezochten we in Oberwesel aan de Rijn het Günderodehuis. Dit stond centraal in Heimat 3. De filmlokatie werd behouden en is voor de Heimatfans een bedevaartsoord geworden.

Bij een vertoning van Die andere Heimat in de open lucht voor het geboortehuis van Edgar Reitz in Morbach in aanwezigheid van Edgar Reitz, Salome Kammer en enkele acteurs uit de cast.
met Rüdiger Kriese (links) en Antonia Bill (rechts) die resp. Johann Simon en Jettchen Niem spelen in Die andere Heimat (2013)

Berühmter Morbacher kehrt an die Quelle des Lebenswerks zurück [ volksfreund.de ]
Café Heimat [ morbach.de ] | Die andere Heimat

heim@gehlweiler.de

Michaela en ik bezochten in juli de Hunsrück
en gingen op zoek naar filmlocaties uit Heimat van Edgar Reitz

Met de fictieve kroniek Heimat schreef Edgar Reitz (Morbach, 1932) filmgeschiedenis en vond hij een nieuw genre uit. Het mammoetwerk (26 speelfilms) dat hij ruim dertig jaar geleden begon, sloot hij in 2003 af met Heimat 3, Chronik einer Zeitenwende. Vorig jaar verscheen toch nog een nieuwe Heimat, dat beschouwd kan worden als een prequel. Die andere Heimat (2013) speelt zich af in Schabach anno 1840.

Michaela en ik gingen kijken in Simmern waar Edgar Reitz op het gymnasium zat en dat in Heimat 1 regelmatig voorkomt, in Gehlweiler waar in 2012 die andere Heimat werd opgenomen en tenslotte in Morbach waar Reitz geboren is. We ontmoetten Edgar Reitz en zijn vrouw, de actrice Salome Kammer (Clarissa Lichtblau) in zijn geboortehuis dat tegenwoordig als Café Heimat een ontmoetingsplaats is voor de liefhebber. We bezochten ook München, waar Heimat 2 zich voornamelijk afspeelt. Tenslotte bezochten we in Oberwesel aan de Rijn het Günderodehuis. Dit stond centraal in Heimat 3. De filmlokatie werd behouden en is voor de Heimatfans een bedevaartsoord geworden.

In het dorp Gehweiler hangt een panorama van het fictieve dorp Schabach anno 1840 zoals dat in 2012 was nagebouwd.
de historische brug van Gehlweiler die in Heimat 1 en Die andere Heimat (2013) te zien is.
de oude smidse in Gehlweiler stond in Heimat 1 (1982) centraal en keert in Die andere Heimat (2013) terug.
te gast bij de bewoners van Gehlweiler. Inzet: Michaela met de échte (rechts) en filmburgemeester (links)