Categorie archief: film

Kirk Douglas 100

gisteren vierde Kirk Douglas zijn honderdste verjaardag

Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Kirk Douglas zond de BBC vandaag twee films met hem uit. Out of the Past uit 1947 was de tweede film waarin Douglas speelde (samen met Robert Mitchum en Jane Greer) en was vanmorgen te zien. Vanmiddag volgde Lust for Life uit 1956. Hierin speelt Douglas de rol van Vincent van Gogh. Voor de opnamen van deze film was hij in 1955 in Nederland op diverse locaties.

Kirk Douglas
Twee van de bekendste films waarin Kirk Douglas speelde, zijn geregisseerd door Stanley Kubrick: Paths of Glory (1957) en Spartacus (1960)

Vannacht zendt ZDF ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Kirk Douglas de film Spartacus (1960) uit.

Kirk Douglas [ imdb.com ]

romantische komedie

gezien op Een: It happened one night (1934)

Een paar weken geleden zond het Belgische Een Mr. Smith goes to Washington uit. Gisterenmiddag volgde een andere klassieker van Frank Capra: It happened one night uit 1934. Misschien zendt Een rond kerst ook nog It’s a wonderful life (1946) van Capra uit.

Capra stamp
Vier jaar geleden gaf de U.S Postal Service een postzegel uit met Frank Capra en de liftscène uit It happened one night.

Victoria & Albert

gisteren gezien op Een: Victoria (2016)
episode 5: An Ordinary Woman

VictoriaIn deze aflevering maakt Victoria officieel bekend dat ze Albert van Saksen-Coburg en Gotha ten huwelijk heeft gevraagd. De conservatieven (Tories) in het Engelse parlement reageren vijandig omdat Albert een Duitse prins is. De hertog van Wellington, zelf ook een Torie, merkt daarbij op dat het niet zeker is of Albert katholiek is. Sinds Jacobus II zijn in Engeland de katholieken uitgesloten van het koningschap. Albert kan geen aanspraak maken op de titel koning-gemaal, maar ter compensatie riddert Victoria hem in de The Most Noble Order of the Garter, de Orde van de Kousenband. Albert voelt zich beledigd omdat hij geen grote toelage krijgt en daardoor afhankelijk blijft van Victoria. En Victoria maakt zich zorgen dat Albert net als haar oom Leopold I van België een actrice als maîtresse neemt.

Albert
Prins Albert in 1859
door Franz Xaver Winterhalter
Prinses Victoria werd koningin op 20 juni 1837 toen ze 18 jaar oud was. Haar oom, William IV, was overleden op 72-jarige leeftijd. In haar brieven van die tijd is duidelijk te merken dat Victoria erg veel interesse had in Albert, maar ze wilde zich niet al te snel in een huwelijk storten. In de winter van 1838-1839 bezocht de prins Italië, in gezelschap van de trouwe adviseur van de Coburg familie, Christian Friedrich, Baron Stockmar. Albert keerde in oktober 1839 samen met zijn broer Ernst terug naar Engeland om een bezoek te brengen aan de koningin, en een huwelijk met haar te arrangeren. Albert en Victoria voelden wederzijdse genegenheid en de koningin deed Albert op 15 oktober 1839 een aanzoek. Het plan van Victoria om te trouwen werd op 23 november van hetzelfde jaar voorgelegd aan de Privy Council, en goedgekeurd. Het koppel trouwde op 10 februari 1840 in de Koninklijke Kapel van het St. James’s Palace. Kort voor het huwelijk kreeg Albert de Britse nationaliteit dankzij een Act of Parliament, en verkreeg daarbij de titel Koninklijke Hoogheid. De Britse Eerste Minister, William Lamb, had Victoria ervan weten te overtuigen Albert niet de titel koning-gemaal te geven. In het begin was Albert niet bijster populair bij het Britse volk. Er werd gedacht dat Albert afkomstig was uit een verarmd en onuitgesproken klein land, amper groter dan een Engels graafschap.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Albert van Saksen-Coburg en Gotha [ nl.wikipedia.org ]

Mr. Smith goes to Washington

gezien op Een: Mr. Smith goes to Washington (1939)
daarna een virtueel bezoek gebracht aan het Capitol in Washington DC

Mr. SmithMr. Smith goes to Washington werd in 1939 bijna helemaal in de filmstudio opgenomen. De mooiste beelden zijn de buitenopnamen waarin je padvinder James Stewart diep onder de indruk langs de monumenten van Washington DC ziet lopen. Alles is in fraai zwart-wit en schuin van onderen gefilmd als in een documentaire van Joris Ivens. Na het zien van deze filmische ode aan Washington DC besloot ik er zelf eens op stap te gaan. In 2016 kan dat heel goed virtueel.

Frank Capra reisde samen met zijn assistent Art Black en scenarist Buchman in oktober 1938 naar Washington om indrukken op te doen. Capra schreef in zijn boek The Name Above the Title dat ze eerst in een touringbus rondreden om “Washington te zien door de slaperige ogen van onze nieuwbakken Senator uit Montana”. In het Lincoln Memorial waren ze getuige van een jongetje dat zijn grootvader de tekst van de Gettysburg Address voorlas, Abraham Lincolns beroemde toespraak die in de wand is uitgebeiteld. Capra was vastbesloten dit in een scène te verwerken, de film zou het volgens hem alleen al waard zijn om te produceren zodat het publiek “een jongen Lincoln kan horen voorlezen aan zijn grootvader”. In de film beëindigt Smith zijn bezichtigingen van de monumenten in Washington bij het standbeeld van Lincoln. Niet alleen leest de jongen de tekst voor aan zijn opa, maar er verschijnt ook een Afro-Amerikaanse man, die vol dankbaarheid zijn pet afneemt. De scène staat niet alleen symbool voor Amerika’s politieke principes, maar ook voor Smiths besluit om hiervoor te vechten, zoals Lincoln had gedaan. (Bron: nl.wikipedia.org)

Ik begon met Google Streetview en schakelde daarna over op virtually-anywhere.com en liep het Capitol in, het heiligdom van de typisch Amerikaanse religie die democracy heet. Net als de Sint Pieter in Rome is het capitool in Washington DC een centraalbouw. De reusachtige koepel werd gebouwd tussen 1855 en 1866. Het heilige centrum bevindt zich niet in een catacombe onder de koepel maar er bovenop. Daar staat sinds 1863 de Statue of Freedom die de vrijheid symboliseert. Het vrijheidsbeeld in New York overschaduwt haar tegenwoordig, maar oorspronkelijk is zij dé Mrs. Liberty van de Verenigde Staten.

Capitol
virtually-anywhere.com/portfolio/uscapitol/
het beginpunt van een virtueel bezoek

Net als bij mijn eerste bezoek aan de Sint Pieter in Rome wilde ik eerst de koepel van binnen zien. Natuurlijk is het Capitol machtsvertoon, want dat zijn nu eenmaal bijna alle overheidsgebouwen en zeker die uit de negentiende eeuw. Maar het decorum is meer dan dat. Het is er ook om nationaal bewustzijn op te wekken en op te voeden tot Amerikaans burgerschap. Hoeveel miljoenen schoolkinderen zouden hier zich net als Mr. Smith vergaapt hebben aan dit nationalistische theater?

De rotonde is ingericht als leerboek van de nationale identiteit. Hier zijn de geboortemomenten van de natie te zien, geschilderd door John Trumbull: Declaration of Independence (1818), Surrender of General Burgoyne at Saratoga op 17 oktober 1777 (1821), Surrender of Lord Cornwallis (1820) en George Washington Resigning His Commission (1824).

Capitol
rotonde in het Capitol met links een beeld van Washington en rechts twee beroemde schilderijen van John Trumbull

Naast schilderijen die de onafhankelijkheidsstrijd van de Verenigde Staten laten zien, zijn er schilderijen die de ontdekking van Amerika in beeld brengen, zoals die van John Gadsby Chapman (Baptism of Pocahontas, 1839), Robert Walter Weir (Embarkation of the Pilgrims, 1843), John Vanderlyn (Landing of Columbus, 1846) en William Henry Powell (Discovery of the Mississippi by De Soto, 1853). Al deze voorstellingen zijn enorm aangedikt, maar de vorming van nationale mythes was nu eenmaal een specialiteit van de negentiende eeuw. Het Rijksmuseum van Cuypers is in wezen niets anders dan dit. Geconfronteerd met deze nationale mythes is het begrijpelijk dat de postmoderne tijd een enorm wantrouwen heeft opgebouwd ten aanzien van grote verhalen.

Capitol
rotonde in het Capitol met rechts een beeld van Jefferson en schilderijen van Chapman, Weir en Vanderlyn
Geconfronteerd met deze nationale mythes is het begrijpelijk dat de postmoderne tijd een enorm wantrouwen heeft opgebouwd ten aanzien van grote verhalen.
Capitol
rotonde in het Capitol met op de achtergrond schilderijen van John Trumbull, William Henry Powel en John Vanderlyn

US Capitol rotunda [ en.wikipedia.org ]

spookbeelden uit 1923

vannacht op Arte: Schatten – Eine nächtliche Halluzination (1923)

The Haunted ScreenIn The Haunted Screen (1952), een standaardwerk over de expressionistische Duitse film in de Weimer Republiek, nemen Das Kabinet dr. Caligari (1920) van Robert Wiene en Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (1922) van Friedrich Wilhelm Murnau een centrale plaats in. Veel minder bekend is Schatten – Eine nächtliche Halluzination van Arthur Robison uit 1923. Expressionistische filmmakers waren zich sterk bewust van de psychologische betekenis van het medium film. Bestond hun werk in wezen niet uit het scheppen van collectieve hallucinaties door een spel van licht en schaduw? Robison gaat net als Wiene en Murnau naar binnen en confronteert ons met het clair-obscur van de ziel, onze verlangens en angsten.

Robison gaat net als Wiene en Murnau naar binnen en confronteert ons met het clair-obscur van de ziel, onze verlangens en angsten.
Schatten-Eine nächtliche Halluzination
de score is van Kevin Mac Leod

Schatten – Eine nächtliche Halluzination [ arte.de ]

Vichy water

gezien op Een: Casablanca (1942)

Voor mij zijn de jaren veertig de gouden tijd van Hollywood. Scenario’s, cinematografie én filmmuziek komen gezamenlijk tot een hoogtepunt. Het is natuurlijk ook dé tijd van de film noir, o.a. The Maltese Falcon (1941) Double Indemnity (1944) en The Big Sleep (1946), maar ook van meesterwerken als Citizen Kane (1941), The Magnificent Ambersons (1942) en Casablanca (1942) die door filmkenners tot de beste films aller tijden worden gerekend. Ook de all-time comedy The Philadelphia Story (1940) of de ultieme kerstfilm It’s a Wonderful Life (1946) werden in deze gouden jaren gemaakt.

CasablancaCasablanca dus. Het scenario is gebaseerd op het toneelstuk Everybody Comes to Rick’s van Murray Burnett en Joan Alison. Het werd geschreven aan het begin van de Tweede Wereldoorlog en de film werd opgenomen in 1941, dus nog vóór de Japanse aanval op Pearl Harbour. Nazi-Duitsland is op het toppunt van zijn macht en de Verenigde Staten zijn nog neutraal. Net als Vichy-Frankrijk dat na de wapenstilstand van juni 1940 zijn bestuur over de koloniën in Noord-Afrika mag behouden. Ook Casablanca valt onder de regering van maarschalk Pétain maar het is dan al duidelijk dat er met de nazi’s gecollaboreerd wordt. De dubbele moraal is een belangrijk thema in het verhaal.

Hoofdpersoon is Rick Blaine, een Amerikaan die na een avontuurlijk leven in Europa tijdens het interbellum na de Duitse bezetting van Parijs in Casablanca is neergestreken en daar een bar annex goktent runt. Hij is een cynische man geworden die zich geen illusies meer maakt en telkens benadrukt dat hij voor niemand zijn nek nog uitsteekt en alleen voor zichzelf vecht. Misschien is Sam de pianist zijn enige vriend. Puur uit eigenbelang is hij ook “bevriend” met de Franse politiechef kapitein Louis Renault. De twee blijken uit hetzelfde hout gesneden want ook voor Renault is zijn “vriendschap” met Rick volkomen uit eigenbelang. Rick zorgt ervoor dat de Fransman aan de roulettetafel kan winnen en kan in ruil daarvan op diens bescherming rekenen.

De relatie tussen Rick en Louis spiegelt de relatie tussen het neutrale Vichy-Frankrijk en de Verenigde Staten. Bestaat hun levensfilosofie nu uit 100% opportunisme of kennen ze toch nog principes? Dit zie ik zelf als de diepere, politieke laag in Casablanca. En natuurlijk is er ook nog die prachtige Ingrid Bergman waardoor Casablanca een lovestory wordt. Ze speelt de Noorse Ilsa Lund en haar hart wordt verscheurd tussen twee mannen: de Tsjecho-slowaakse verzetsman Victor Lazlo en Rick Blaine. De liefde die Ilsa en Lazlo en Ilsa en Rick voelen is wederzijds en oprecht. Maar door de barre omstandigheden (de oorlog) ontstaat er een hartverscheurende tragiek. Doordat het lot Ilsa en Rick in Casablanca weer bij elkaar brengt, ontdooit het hart van de cynische opportunist weer. Het verhaal culmineert in een paradox: kiest hij voor zichzelf én zijn grote liefde of offert hij zijn grote liefde op en laat hij haar gaan voor Lazlo? Het opofferen van zijn geliefde als liefdevolle daad.

De relatie tussen Rick Blaine en kapitein Louis Renault spiegelt de relatie tussen het neutrale Vichy-Frankrijk en de Verenigde Staten.

Helemaal aan het einde van de film zit nog een fraaie symboliek. Rick en Louis blijken als vals spelende opportunisten tot elkaar veroordeeld. Louis wil Rick een glas wijn inschenken en opent een fles. Wanneer hij leest wat er op het etiket staat, gooit hij de fles onmiddellijk daarna in de prullenbak. De (Franse) wijn is (Vichy) water geworden door de collaboratie van Vichy-Frankrijk met nazi-Duitsland.

Vichy Water
still uit de slotscène van Casablanca

What is the significance of the Vichy Water scene in Casablanca?
 
By binning the entire bottle of water, he is symbolically severing his ties with the corrupt Vichy government and the entire Nazi regime, thus becoming a “patriot” himself. This is a complete turn from his character earlier in the film, where he clearly looks out for himself, regardless of whether that means helping the Nazis or the French interests.This turn in character is clearer in the scene afterwards, when he and Rick plan their future lives together – on the same side.
 
Bron: movies.stackexchange.com

Casablanca

koppige koningin

gisteren gezien op Een: Victoria (2016)

VictoriaNa de succesvolle The Young Victoria (2009) zond de BBC in augustus en september een tv-serie uit over het leven van de jonge koningin Victoria. Sinds vorige week zendt het Vlaamse Een deze serie uit en gisterenavond zag ik het tweede deel, getiteld Ladies in Waiting. Emma Blunt was in 2009 een prachtige Victoria om naar te kijken, maar toonde minder gelijkenis met de historische koningin als Jenna Coleman die haar in de tv-serie speelt. Ze heeft hetzelfde ronde gezicht als de jonge Victoria die we bijvoorbeeld kennen van het portret van Franz Xaver Winterhalter uit 1842. Ze was toen 23.

Victoria
Queen Victoria in 1842 door Xaver Winterhalter (l) en Jenna Coleman as Queen Victoria (r)

In de aflevering die gisteren op de Vlaamse televisie te zien was, is Victoria nog maar 18 en net koningin geworden. Het is 1838. Haar eerste minister Melbourne is zojuist ontslagen. Haar oom Cumberland en John Conroy zweren tegen haar samen en proberen haar net als haar grootvader George III krankzinnig te verklaren zodat haar moeder Maria Louise Victoria regentes kan worden. Victoria probeert Melbourne terug te krijgen, maar haar jeugdige koppigheid bedreigt de relatie tussen de kroon en het parlement die in Engeland heilig is.

Victoria [ imdb.com ]