Categorie archief: film

Bond graphics 1963

opnieuw gezien: From Russia with love (1963)

From Russia with loveDe eerste films van James Bond zijn voor mij puur nostalgie. Dr.No kwam uit in 1962 en From Russia with love in 1963. Mijn geboortejaar. Als ik Sean Connery in Istanbul en Venetië zie, dan kijk ik naar de wereld zoals deze er uitzag toen ik geboren werd. In Technicolor. Maar mijn beeld van 1963 is meestal in zwart-wit en dat vind ik eigenlijk nog mooier. Ook hou ik erg van de vormgeving uit die tijd. In de reclamewereld werd nog redelijk veel met de hand gedaan. Maar de fotografie was sterk in opmars en begon de geschilderde afbeelding terug te dringen. Eeuwig zonde.

From Russia with love
From Russia with love detail
From Russia with love
From Russia with love detail

From Russia with love [ nl.wikipedia.org ]

the sixties in space !

gezien op Arte: Terrore nello spazio (1965) van Mario Bava

Terrore nello spazioScience fiction en horror hebben hun gemeenschappelijke oorsprong in de roman Frankenstein (1818) van Mary Shelley. Het genre science fiction kwam pas een kleine honderd jaar geleden goed op gang met Amazing Stories (1926), het eerste sciencefictiontijdschrift ter wereld en een van de populairste pulpbladen in de Verenigde Staten. Het zou tot 2006 bestaan. Als je de geschiedenis van Amazing Stories volgt, krijg je een aardig beeld van de ontwikkeling van science fiction in de vorige eeuw.

Maar in geen enkel ander medium werd science fiction zo populair als in de film. Klassieke Science fiction verhalen zoals De reis om de maan (1870) van Jules Verne en The Timemachine (1895) en War of the Worlds (1897) van H.G.Wells en zijn al vaak verfilmd. In 1902 maakte Georges Mélies al een filmpje van Le voyage dans la lune. De eerste sciencefictionfilm is inmiddels 115 jaar oud!

Doordat we al meer dan honderd jaar terug kunnen kijken op het genre, kunnen we onderscheid maken tussen ouderwetse en moderne science fiction, ook al speelt die ouderwetse science fiction zich in de verre toekomst af. We kijken dan naar de toekomst door de bril van het verleden en kunnen ons vermaken met een ouderwets toekomstbeeld. Dat heb ik met alle sciencefictionfilms van vóór 2001 A space odyssey (1968). De eerste drie seizoenen van Star Trek (1966-1969) zitten daar ook bij. De knipperende lampjes, het hoge kapsel van Lieutenant Nyota Uhura en natuurlijk de minirokjes aan boord van ruimteschip Enterprise. The sixties in space !

Terrore nello spazio
still uit Terrore nello spazio

Jaren zestig camp zit ook ruimschoots in de Italiaanse sciencefictionfilm Terrore nello spazio van horrorspecialist Mario Bava uit 1965. Het is nu nog moeilijk voor te stellen dat deze film ooit griezelig werd gevonden. Het papier mache en het nepbloed liggen er dik bovenop. Toch inspireerde deze film Ridley Scott tijdens het maken van Alien (1979) en de prequel Prometheus (2012) die écht griezelig zijn.

Terrore nello spazio
scène uit Terrore nello spazio (onder) die Ridley Scott heeft overgenomen in Prometheus (2012)
The story follows the horrific experiences of the crew members of two giant spaceships that have crash landed on a forbidding, unexplored planet. The disembodied inhabitants of the world possess the bodies of the crew who died during the crash, and use the animated corpses to stalk and kill the remaining survivors. The film was co-produced by AIP and Italian International Film, with some financing provided by Spain’s Castilla Cooperativa Cinematográfica. Ib Melchior and Louis M. Heyward are credited with the script for the AIP English-language release version. Years after its release, some critics have suggested that Bava’s film was a major influence on Ridley Scott’s Alien (1979) and Prometheus (2012), in both narrative details and visual design.
 
Bron: en.wikipedia.org

Terrore nello spazio [ it.wikipedia.org ] | geschiedenis van science fiction [nl.wikipedia.org]

a portrait of Effie Gray

gezien op BBC 2: Effie Gray (2014)

Effie GrayJohn Ruskin (1819-1900) was de meest invloedrijke kunstcriticus van het Victoriaanse tijdperk. Hij maakte al vroeg naam met het eerste deel van Modern Painters in 1843. Daarin stelde hij dat de landschapsschilderkunst van Joseph Mallord William Turner (1775-1851) superieur was aan die van de meesters uit de zeventiende en achttiende eeuw. Dat was een ongebruikelijke opvatting, want veel van Turner’s tijdgenoten vonden zijn schilderijen te slordig en onaf. Er volgden nog vijf delen van Modern Painters; het laatste deel verscheen in 1860.

Effie Gray is niet de enige film uit 2014 waarin we John Ruskin kunnen zien. Een jonge Ruskin komt ook even voorbij in Mr.Turner van Mike Leigh. Philip Hoare vraagt zich af waarom er in Effie Gray en Mr.Turner zo’n negatief beeld gegeven wordt van John Ruskin.

John Ruskin
driemaal John Ruskin foto uit ca. 1865 onder en linksboven Joshua McGuire in Mr. Turner (2014)
en rechtsboven Greg Wise in Effie Gray (2014)
Ruskin, played by Joshua McGuire, is a simpering Blackadderish caricature of an art intellectual: a lisping, red-headed, salon fop.

Philip Hoare in The Guardian

Effie Gray exploreert de liefdesdriehoek tussen de victoriaanse kunstcriticus John Ruskin (Greg Wise), zijn tienerjaren bruid Effie Gray (Dakota Fanning) en pre-raphaelite schilder John Everett Millais (Tom Sturridge). Het verhaal volgt Effie, zij trouwde op de jonge leeftijd van 19 jaar en al snel realiseerde dat haar huwelijk een leugen is wanneer Ruskin weigert om haar liefde te geven. Verlangend naar liefde valt ze al snel voor de charmes van de charismatische John Everett Millais. Wanhopig om bevrijd te worden van John, begint Effie aan een levensveranderende reis om één van de eerste vrouwen in de geschiedenis te worden die van haar man wil scheiden.
 
Bron: filmvandaag.nl
John Ruskin
Millais schilderde dit portret van John Ruskin bij Glen Finglas tijdens hun reis naar Schotland in 1853. Hier werden Effie en Everett op elkaar verliefd.
During 1847 Ruskin became closer to Effie Gray, the daughter of family friends. It was for Effie that Ruskin had written The King of the Golden River. The couple were engaged in October. They married on 10 April 1848 at her home, Bowerswell, in Perth, once the residence of the Ruskin family.[33] It was the site of the suicide of John Thomas Ruskin (Ruskin’s grandfather). Largely owing to this association, Ruskin’s parents did not attend. The European Revolutions of 1848 meant that the newlyweds’ earliest travelling together was limited, but they were able to visit Normandy, where Ruskin admired the Gothic architecture. Their early life together was spent at 31 Park Street, Mayfair (later addresses included nearby 6 Charles Street, and 30 Herne Hill) secured for them by Ruskin’s father. Effie was too ill to undertake the European tour of 1849, so Ruskin visited the Alps with his parents, gathering material for the third and fourth volumes of Modern Painters. He was struck by the contrast between the Alpine beauty and the poverty of Alpine peasants, stirring the social conscience that became increasingly sensitive.
 
Bron: en.wikipedia.org

Effie Gray [bbc.couk ] | Effie Gray [ imdb.com ]

horror clichés

gezien op Arte: Operazione paura (1966)

De horrorfilm is beslist niet mijn genre. Maar historische films zie ik graag. En ik ben een liefhebber van de Duits expressionistische film uit de jaren twintig. Dat was dan ook de reden dat ik vorige week op Arte naar de Italiaanse horrorklassieker Operazione paura (1966) van Mario Bava keek. Ik interesseerde mij niet voor het verhaal maar des te meer voor de beelden.

Operazione paura
still uit Operazione paura (1966)

Operazione paura speelt zich af aan het begin van de twintigste eeuw in een dorpje in de Karpaten. De horrorliefhebber weet dan dat het om Transsylvanië gaat en dat graaf Dracula dus dichtbij is. De film werd overigens opgenomen in het Italiaanse dorp Calcata, een kleine vijftig kilometer ten noorden van Rome.

Operazione paura
still uit Operazione paura (1966)

Vijftig jaar geleden stond de horrorfilm nog helemaal in de traditie van de Duitse expressionistische film. En deze was weer een erfgenaam van de Romantiek. Horror en romantiek horen bij elkaar. De romanticus, en zeker de Duitse romanticus, staat in het spanningsveld tussen Sehnsucht en Angst. Het ene stuwt hem omhoog, het andere trekt hem omlaag. De griezelverhalen uit de negentiende eeuw, van Frankenstein tot Dracula zijn typische voortbrengselen van de Romantiek.

Operazione paura
still uit Operazione paura (1966)

De Duitse expressionistische film ontwikkelde in de jaren twintig een specifieke beeldtaal bij de griezelverhalen. In Der Golem (1915/1920), Dr. Caligari (1919) en Nosferatu (1922) zien we expressiemiddelen die bijna een halve eeuw later nog steeds worden toegepast. In Operazione paura zien we bijvoorbeeld de wenteltrap (als beeld van een draaikolk), lang gerekte schaduwen, een geheimzinnige lichtbron, diagonalen en natuurlijk de close up van het slachtoffer.

Operazione paura
Operazione paura (1966)

Operazione paura [ imdb.com ]

ogen als schoteltjes

gezien op DVD: M – Eine Stadt sucht einen Mörder (1931)

M.Van Fritz Lang (1890-1976) had ik zes jaar geleden al het een en ander gezien, Siegfried (1924), Kriemhild’s Rache (1924) en Metropolis (1927) en twee jaar geleden ook nog een van zijn laatste films Der Tiger von Eschnapur/Das Indische Grabmal (1959). Vreemd genoeg had ik M – Eine Stadt sucht einen Mörder (1931) nog niet gezien. Fritz Lang beschouwde het als zijn beste film. Toen ik onlangs Le mépris (1963) van Jean-Luc Godard zag, werd ik eraan herinnerd dat ik M. absoluut nog eens moest zien. De personage die Brigitte Bardot in Le mépris speelt, bekent tegenover Fritz Lang (die dan 73 is en zichzelf speelt) dat ze M. beter vindt dan die western met Marlene Dietrich. Drie dagen nadat ik Le Mépris gezien had, kwam ik in Duitsland een DVD tegen met M.. Ik kocht ‘m onmiddellijk.

M – Eine Stadt sucht einen Mörder (1931) was de eerste geluidsfilm van Fritz Lang. Maar ik besloot de eerste keer te kijken met het geluid uit en M. dus te zien als een zwijgende film. In stilistisch opzicht gaat Lang nog steeds door in de traditie van het Duitse expressionisme. Dat zie je goed in de personages die allemaal dik zijn aangezet, eerder types dan karakters. In de zwijgende film moest ondubbelzinnig duidelijk zijn wat voor een rol iemand speelde. Peter Lorre die de rol van de seriemoordenaar Hans Beckert speelt, heeft een gezicht dat geknipt is voor de expressionistische film. Als hij zijn vissenogen groot maakt, lijkt hij op het poppetje van Edvard Munch en brengt hij primair een gevoel van angst en onbehagen op ons over. Precies de stemming die er tijdens de Grote Depressie heerste.

Peter Lorre
Hans Beckert (Peter Lorre) op het moment dat hij zich realiseert dat hij gestigmatiseerd is (met een M op zijn rug) en de paranoia begint.
Als Peter Lorre zijn vissenogen groot maakt, lijkt hij op het poppetje van Edvard Munch en brengt hij primair een gevoel van angst en onbehagen op ons over.

De meeste acteurs zijn gecast als type en waar nodig wordt het nog eens extra dik aangezet met schmink, kunsthaar, kostuum en attributen. Toen de talkie eenmaal volwassen werd, verdwenen de grotesken van het witte doek om plaats te maken voor een generatie acteurs en actrices die een stem hadden. In Sunset Boulevard (1950) mijmert een vergeten diva (Gloria Swanson) uit het tijdperk van de zwijgende film: “we didn’t need dialogue; we had faces!” In M. zien we een overgang van het expressionisme naar de Nieuwe Zakelijkheid van de jaren dertig en van de zwijgende film naar de geluidsfilm. Het hapert hier en daar nog en dat maakt het stilistisch interessant. Daarnaast zijn de regie en de mis en scene strak. Alles en iedereen staat op z’n plek met afgewogen composities en kadrering. Veel takes lijken wel schilderijen. Het tijdsbeeld van de vroege jaren dertig is bedrieglijk. Eerder zien we een kunstmatige werkelijkheid met kunstmatige belichting die in de filmstudio tot in de puntjes in scene is gezet.

M [ moviemeter.nl ]

100 jaar oktoberrevolutie

gisteren gezien op BBC2: Countdown to revolution
gelezen in De afdaling in de hel van Ian Kershaw over de Oktoberrevolutie

OktoberOp 7 november is het honderd jaar geleden dat in Petrograd (zoals Sint-Petersburg in 1917 heette) de Oktoberrevolutie (volgens de Juliaanase kalender was het op 24 oktober 1917) plaatsvond. In de media zal er deze maand dus veel teruggekeken worden op de Russische Revolutie van 1917. Gisteren was op BBC2 de documentaire Countdown to revolution te zien, waarin vanaf 245 dagen vóór 7 november 1917 wordt teruggekeken op de ontwikkelingen die tot de Russische Revolutie hebben geleid.

Ruslandhistoricus Orlando Figes schreef naast een boek over de Krimoorlog ook een boek over het revolutionaire Rusland. In Revolutionair Rusland 1891-1991 schrijft hij: “Toen de bolsjewieken de macht grepen, bleven de theaters en restaurants gewoon open en ook de trams bleven volgens de dienstregeling rijden. De revolutie van oktober was een staatsgreep die slechts door een kleine minderheid van de bevolking werd gesteund.” (bron)

Dat is een heel ander verhaal dan verteld wordt in Октябрь (1927) van Sergei Eisenstein. In deze beroemde propagandafilm, die ter gelegenheid van het tienjarige jubileum van de Russische Revolutie werd gemaakt, wordt de revolutie juist voorgesteld als een beweging van mensenmassa’s. De bolsjewistische elite had besloten dat de revolutie als hét momentum van het volk moest worden herinnerd.

Октябрь – Десять дней, которые потрясли мир Oktober – tien dagen die de wereld schokten (1927) van Sergei Eisenstein
Toen de bolsjewieken de macht grepen, bleven de theaters en restaurants gewoon open en ook de trams bleven volgens de dienstregeling rijden.

Orlando Figes

Eisenstein pleegt dus ware geschiedvervalsing. Acht jaar later zou Leni Riefenstahl een andere beroemde propagandafilm maken. Maar ditmaal waren de massa’s wél echt.

The Russian Revolution of 1917 is one of the most controversial events of the 20th century. Three men – Lenin, Trotsky and Stalin - emerged from obscurity to forge an entirely new political system. In the space of six months, they turned the largest country on earth into the first Communist state. Was this a triumph of people power or a political coup d’etat that led to blood-soaked totalitarianism? A hundred years later, the Revolution still sparks ferocious debate. This film dramatizes the 245 days that brought these men to supreme power. As the history unfolds, a stellar cast of writers and historians, including Martin Amis, Orlando Figes, Helen Rappaport, Simon Sebag-Montefiore and China Mieville, battle over the meaning of the Russian Revolution and explore how it shaped the world we live in today.
 
Bron: bbc.co.uk

Oktoberrevolutie [ nl.wikipedia.org ]

poeslief gekat

zaterdagmiddag opnieuw gezien: Stage Door (1937)

Stage DoorStage Door (1937) van Gregory La Cava is na tachtig jaar nog altijd leuk om te zien. Net als Dinner at Eight (1933) is deze komedie een bewerking van een toneelstuk van George Simon Kaufman en Edna Ferber. Het is ook een echte talkie met gevatte dialogen, waarbij de actrices elkaar in snel tempo afwisselen. Stage Door gaat over de Footlights Club, een kosthuis in New York voor jonge vrouwen die ervan dromen die ene rol te bemachtigen die hen beroemd kan maken. Een soort America’s Next Topmodel avant la lettre. De communicatie tussen de meisjes is meestal doordrenkt met “poeslief” venijn.

De hoofdrollen worden gespeeld door twee grote vedettes uit de jaren dertig: Ginger Rogers (1911-1995) en Katharine Hepburn (1907-2003). Rodgers speelt de sarcastische vaudeville danseres, Hepburn de vrijgevochten rijkeluisdochter. De rol van Jean Maitland (Rodgers) herinnert me soms aan die van Kitty Packard (Jean Harlow) in Dinner at Eight, al speelt Rodgers zeker niet het domme blondje.

Andere rollen zijn voor Gail Patrick (1911-1980) die de queen bee Linda Shaw speelt, die onophoudelijk aan het katten is met Jean Maitland. Ook Lucille Ball (1911-1986) heeft een kleine rol. Tussen de krengetjes zit ook een lief meisje, gespeeld door Andrea Leeds.

stage door
jaren dertig affiche

Stage Door is weliswaar een komedie, maar laat ook zien hoe hard het leven tijdens de Grote Depressie was voor jonge vrouwen die een rol op Broadway ambieerden. Alles leek in de crisisjaren in New York om vermaak te draaien, in werkelijkheid moesten de meeste New Yorkers zien te overleven.

Stage Door [ imdb.com ]