Categorie archief: muziek

veertig jaar geleden

terug naar september 1974: welke singles stonden er in de Top 40?

Veertig jaar geleden! Vroeger hoorde ik dat mijn vader zeggen. De verwondering dat hij al zover terug kon kijken in zijn eigen verleden ging meestal samen met een zucht van weemoed. Waar, o waar blijft de tijd? In dergelijke verzuchtingen weet je dat je écht ouder geworden bent. Maar ben je ook al oud geworden? Ja en nee. In de herinnering kun je de jonge jaren terugvinden, en daarmee het jonge ik dat er ook nog steeds is zou moeten zijn.

Top 40
vier singles uit de top 40 van september 1974
Rock your baby van George Mccrae, The Hostage van Donna Summer, Sugar Baby Love van Rubettes en Sundown van Gordon Ligthfoot

Misschien is het terugvinden van de jeugd ook het geheim van de Top 2000 die elk jaar tussen kerst en nieuwjaar wordt uitgezonden. We krijgen er maar geen genoeg van. Dat geldt in het bijzonder voor de vijftigplussers die hun “thuisland” in de jaren zestig en zeventig hebben.

gebeurtenissen uit augustus/september 1974
De Amerikaanse president Richard Nixon treedt af na Watergateschandaal – Wapenstilstand op Cyprus waarbij Turkije het bestuur over een derde van het eiland behoudt – De piratenzenders Radio Veronica en Radio Noordzee Internationaal zenden voor het laatst uit – Haile Selassie, de keizer van Ethiopië, wordt afgezet

Top 40 van 7 september 1974 [ top40.nl ]

paradise regained

de Poort van het Paradijs staat soms op een kier

Ik behoor tot degenen die het bitterzoete heksenbrouwsel van John Lennon verkiezen boven de ranja van Paul McCartney. Waar het verschil tussen die twee maximaal gevoeld kan worden, is in de twee songs die verwijzen naar hun jeugd in Liverpool. Penny Lane en Strawberry Field(s Forever) liggen geografisch niet zover uit elkaar, maar muzikaal gezien ligt er een wereld tussen.

Vrienden van ons bezoeken dit weekend Liverpool en gaan er kijken. Ik deed het al virtueel en zag een grauwe, troosteloze straat en een rood hek. Allebei kraak noch smaak. Maar daar gaat het niet om. Het zijn de songs die meerwaarde geven aan deze banale plekken.

Penny Lane is een straat zoals er duizenden zijn onder de Britse suburbian sky. Net als Corronation Street bestaat Penny Lane uit kleine rijtjeshuizen van rode baksteentjes waar de vooruitstekende erkertjes de gossip in stand houden. De straat is verpauperd, maar de barbier is er nog steeds.

Het enige dat ik op mijn virtuele wandeling van Strawberry Field kon waarnemen, was een gesloten hek. Ik zocht nog eens met Google Image Search op “strawberry field gate”. Het hek ging niet open. Wel zag ik tientallen foto’s van dat gesloten hek in alle jaargetijden, soms met poserende “bedevaartgangers” ervoor.

het befaamde rode hek van Strawberry Field op Google Image Search

De foto’s van de ingang van Strawberry Field laten een ontwikkeling in de graffiti zien. Ook blijkt er iemand te zijn die replica’s van dat rode hek aanbiedt en je kunt het in allerlei maten bestellen. Het hek dat je tegenwoordig aantreft, is overigens niet het originele uit Lennon‘s jeugd maar ook een replica.

Nothing is real.

Maar de metafysica van de Paradijspoort blijft onverwoestbaar. In de dagelijkse werkelijkheid is het hek gesloten, maar in genaderijke momenten staat het op een kier en kunnen wij weer even naar binnen glippen. Het is hoopgevend dat de Paradijspoort midden in een troosteloze wereld staat. In Liverpool, Veenendaal or where ever.

Ik denk aan de plekken uit mijn eigen jeugd. De Leinweberstraat, de Klaas Katerstraat, de W.C. Beeremansstraat en het Puskásbosje. Plekken waar de buitenstaander niets anders vindt dan in Penny Lane en Strawberry Field. Banale plekken, maar nog altijd omgeven door een aura. Ooit lag hier het paradijs tijdens die eindeloze vrije woensdagmiddag. Soms keer ik er weer terug. Het Puskásbosje bestaat sinds drie jaar niet meer. Maar in mijn dromen is het er nog steeds. Puskásbosje Forever. Net als de zomer van 1975.

Plekken uit mijn jeugd

the time, the place, the motion

gezien zaterdagmiddag op Een: Grease (1978)
en zondagmiddag op Een: Swing Time (1936)

De Belgische zender Een zond dit weekend twee dansklassiekers uit. De eerste van 36 jaar geleden kan ik mij nog goed herinneren, de laatste van 78 jaar geleden was ver voor mijn tijd. Toch is Swing Time (1936) nog altijd een hele gave film. Samen met Grease (1978) staat deze vermeld in 1001 films die je gezien moet hebben, het naslagwerk dat wij bij de televisie hebben liggen.

de geniale act Bojangles of Harlem van Fred Astaire uit Swing Time met het nummer Turn the Beat around van Vicky Sue Robertson uit 1976

Bill “Bojangles” Robinson (1878-1949) was an American tap dancer and actor, the best known and most highly paid African American entertainer in the first half of the twentieth century. His long career mirrored changes in American entertainment tastes and technology, starting in the age of minstrel shows, moving to vaudeville, Broadway, the recording industry, Hollywood radio, and television.
Bron: en.wikipedia.org

Swing Time [ imdb.com ] | Grease [ imdb.com ]

Faust als prima ballerina

Donderdag gezien op Net 5: Black Swan (2010)

black swanDe mens die zijn ziel aan de duivel verkoopt, is een terugkerend thema in de literatuur, het theater en de film. Een indringende variatie op het Faust-thema is The Devil’s advocate (1997), waarin Al Pacino de duivel speelt en Keanu Reeves de jonge advocaat die zich door zijn ambities laat verstrikken in het web van het kwaad. In The Godfather speelde Al Pacino de rol van Michael Corleone, de zoon die door zijn eergevoel de corruptie van zijn vader niet afwees maar navolgde.

Meestal zijn het in de literatuur de mannen die door het kwaad verleid worden. Sommigen door hun geldingsdrang, anderen uit angst, maar de meesten uit ijdelheid. Want, zo zegt de duivel in The Devil’s advocate: “Vanity is definitely my favorite sin. Self-love, the all-natural opiate.”

Black Swan is het verhaal van een jonge perfectionistische balletdanseres. Ze is begin twintig maar nog altijd het kleine meisje van haar moeder. Net als bij een topsporter, wordt haar wereld beheerst door haar ambitie. Alles is ondergeschikt aan haar perfectionisme. Wanneer ze op een dag de kans krijgt de hoofdrol te dansen in een nieuwe interpretatie van het Zwanenmeer van Tsjaikowsky, doet ze alles om deze rol te bemachtigen.

Vanity is definitely my favorite sin. Self-love, the all-natural opiate.

The devil’s advocate (1997)

Maar de regisseur heeft zijn bedenkingen. Voor de witte zwaan is ze inderdaad de perfecte keuze, maar de hoofdrol in het Zwanenmeer is een dubbelrol. Ze moet ook de zwarte zwaan kunnen dansen. En daar is ze te onbedorven voor. Nathalie Portman, die met haar zwanenhals en elegantie nogal doet denken aan Audrey Hepburn, heeft het imago van een fee en niet van een vamp. De regisseur wil dat ze zich inleeft in de rol van de zwarte zwaan. Hij geeft haar de bedenkelijke raad haar wellustige kant te ontdekken en te exploiteren.

De ambitieuze balletdanseres toont zich net als Faust bereid haar ziel te verliezen voor dat ene doel. Achter haar blanke imago, verschuilt zich een torenhoge ambitie en hoogmoed. Het ideale handvat voor het kwaad.

Black Swan [ imdb.com ]

kauwgomballen

maandag op BBC2 : Bye Bye Birdie (1963)

Bye Bye BirdieVóór de Beatlesmania had je in Amerika de gekte rond Elvis Presley. Sindsdien zijn rages onder teenagers een vast bestanddeel van onze massacultuur geworden. Deze rages baseren zich op hormonen en het verlangen om ergens bij te horen. Hun uitwerking vinden ze in groepshysterie. Dat jonge meisjes de meest dankbare slachtoffers zijn, weet iedere marketeer. Jeugdidolen zijn bijna altijd het product van marketingstrategie. Ze verleiden niet alleen jongeren maar ook fabrikanten die hun merknaam graag verbinden met deze idolen.

In 1978 was John Travolta dé ster. Ik was 15 en had de ideale leeftijd om een tieneridool na te volgen. Maar wij jongens hadden het niet bepaald op John Travolta die “onze meisjes” afpikte. Deze jaloezie bracht sommige jongens ertoe een vette kuif te nemen en een zwart leren jack te dragen in de hoop te delen in zijn succes bij de chicks.

bybye birdie still
Ann-Margret als Kim in Bye Bye Birdie

De musicalfilm Bye Bye Birdie uit 1963 heeft de makers van Grease (1978) duidelijk geïnspireerd. Vrouwelijke hysterie en mannelijke coolness worden in deze film over the top getild. Het idool is Conrad Birdie, een stoere rock ‘n roller, in de markt gezet om jonge meisjes in extase te brengen, zodat ze kritiekloos alles willen hebben wat men hun “vogeltje” te maken heeft.

Het aardige van musicalfilms vind ik altijd de kleurrijke beelden. Bye Bye Birdie begint met een smekende Ann Margret op een lopende band voor een hardblauwe achtergrond die gebruikt wordt voor zogenaamde chroma keying. Dat is een techniek waarbij je in één handeling de volledige achtergrond veranderen kan, terwijl de bewegende figuur op de voorgrond daarin naadloos geïntegreerd is.

Bye Bye Birdie
Ann-Margret in titelsong Bye Bye Birdie

Begin jaren zestig is dit harde blauw vooral bekend door de Franse kunstenaar Yves Klein. De zachte pasteltinten uit de jaren vijftig verdwijnen langzaam uit beeld en aan het begin van de jaren zeventig zullen vooral harde kleuren de sfeer bepalen. Bye Bye Birdie laat een overgang te zien.

Felgekleurde effen achtergronden zoals in Bye Bye Birdie zie je ook in The West Side Story.(1961) Het zal ook te maken hebben met de inburgering van de kleurentelevisie in Amerika. Zoals er in de beginjaren van de talkie enorm veel gekwebbeld werd in de film, zo werd het beginjaren zestig letterlijk heel bont gemaakt.

ins Blaue hinein | Bye Bye Birdie [ nl.wikipedia.org ]