Categorie archief: Orthodoxie

acteur van Christus

zondag geluisterd naar VRT 1 Touché:
Friedl’ Lesage in gesprek met Jozef van den Berg
Jozef van den Berg
In het najaar verschijnt het boek Jozef Van den Berg – Van poppenspeler tot acteur van Christus bij uitgeverij Lannoo
Jozef Van den Berg was in jaren 70 en 80 een internationaal vermaard theatermaker. Tot God hem een roeping gaf en Jozef alles opgaf omwille van die roeping. In 2006 interviewde Friedl’ Lesage Jozef Van den Berg onder zijn kweeperenboom in het Nederlandse Neerijnen. Op 14 september 1989 verkondigde hij, op het podium van deSingel in Antwerpen dat hij door God werd geroepen. Vijf minuten voor de voorstelling ‘Genoeg gewacht’ zou beginnen, vertelde hij het publiek dat hij er mee ophield. De mensen geloofden hem niet, ze dachten dat het theater was. Na een zware innerlijke strijd verliet hij zijn gezin en sindsdien leeft hij het échte leven, als acteur van Christus en als volgeling van de Grieks-Orthodoxe kerk. Dit jaar is het 25 jaar geleden dat Jozef Van den Berg de planken vaarwel zei. Friedl’ Lesage zoekt hem opnieuw op in diezelfde hut in Neerijnen.
 
Bron: radio1.be

Jozef van den Berg – van poppenspeler tot acteur van Christus

de onzichtbare vriend

Zaterdag 3 mei gaat De onzichtbare vriend van Hans Busstra in première.
Kun je een einde aan je twijfel maken als de zekerheden waarmee je bent opgevoed je ontvallen? Maker Hans Busstra reist in zijn film De onzichtbare vriend met deze vraag langs zijn familie en vrienden. Begrijpen zij zijn zoektocht en hoe zijn zij daar zelf mee bezig? Zo filmt hij ook zijn ontmoetingen met ds. Klaas Hendrikse (God bestaat niet) en Joop van Ooijen (Jezus Redt!). Hij dompelt zich onder in een Jezuskamp. Anderhalf jaar lang reflecteert hij in zijn videodagboeken: vindt hij de Jezus die hij zoekt?
 
Bron: eo.nl
Jozef
de voormalige acteur en poppenspeler Jozef van den Berg leeft sinds 1991 als acteur van Christus en kluizenaar in Neerijnen. Hij is een van de personen die Hans Busstra in zijn documentaire ontmoet.
De onzichtbare vriend gaat over een voor de maker onoplosbare worsteling met het christelijke geloof. Steeds wanneer hij denkt God gevonden te hebben lijkt hij hem ook weer kwijt te raken. Het drijft Hans soms tot wanhoop, maar zou in deze golfbeweging van geloof en twijfel misschien ook een soort rust te vinden zijn?
 
Bron: eo.nl

de onzichtbare vriend [ sngfilm.nl ]

noli me tangere

Vandaag is het Pasen en vieren we de Opstanding van Christus
noli me tangere
icoon uit de Byzantijnse Traditie
de verschijning van Jezus aan Maria Magdalena bij het graf
En Maria stond buiten bij het graf, wenende. Als zij dan weende, bukte zij in het graf; En zag twee engelen in witte klederen zitten, een aan het hoofd, en een aan de voeten, waar het lichaam van Jezus gelegen had.En die zeiden tot haar: Vrouw! wat weent gij? Zij zeide tot hen: Omdat zij mijn Heere weggenomen hebben, en ik weet niet, waar zij Hem gelegd hebben. En als zij dit gezegd had, keerde zij zich achterwaarts, en zag Jezus staan, en zij wist niet, dat het Jezus was.
 
Johannes 20: 11-14
noli me tangere
Fra Bartolomeo 1506
Jezus zeide tot haar: Vrouw, wat weent gij? Wien zoekt gij? Zij, menende, dat het de hovenier was, zeide tot Hem: Heere, zo gij Hem weggedragen hebt, zeg mij, waar gij Hem gelegd hebt, en ik zal Hem wegnemen. Jezus zeide tot haar: Maria! Zij, zich omkerende, zeide tot Hem: Rabbouni, hetwelk is gezegd: Meester. Jezus zeide tot haar: Raak Mij niet aan, want Ik ben nog niet opgevaren tot Mijn Vader; maar ga heen tot Mijn broeders, en zeg hun: Ik vare op tot Mijn Vader en uw Vader, en tot Mijn God en uw God. Maria Magdaléna ging en boodschapte den discipelen, dat zij den Heere gezien had, en dat Hij haar dit gezegd had.
 
Johannes 20: 15-18
noli me tangere
Antonio Rafael Mengs 1769
Jezus zeide tot haar: Raak Mij niet aan, want Ik ben nog niet opgevaren tot Mijn Vader.

Johannes 20:17

twee Jezusfilms

vrijdag gezien op BBC 2: King of Kings (1961) van Nicholas Ray
en op DVD: Il Vangelo secondo Matteo (1964) van Pier Paolo Pasolini

king of kings DVDDe vier evangeliën in de Bijbel worden synoptische evangeliën genoemd. Ze lopen min of meer parallel en overlappen elkaar gedeeltelijk. Samen vertellen ze het verhaal van Jezus’ leven op aarde. Geldt dat ook voor de ontelbare beelden en afbeeldingen van Jezus? Kunnen we die ook synoptisch noemen? Geven alle iconen, beelden en schilderijen die er van Hem gemaakt zijn, samen een beeld van Jezus zoals Hij is?

Mógen we eigenlijk wel een beeld van Hem maken?

In de achtste en negende eeuw woedde er in het Byzantijnse Rijk een heftige strijd over deze kwestie. De iconoclasten meenden, in navolging van het tweede gebod dat er geen afbeelding van Jezus gemaakt mocht worden. Tegenover de iconoclasten stonden de iconodulen die ervan overtuigd waren dat Jezus wel afgebeeld mag worden en dat de icoon van Christus zelfs een grote en heilige getuigenis van het geloof is. God is immers mens geworden en daarmee heeft God Zélf als het ware het joodse gebod overtreden, dat God volledig transcendent hoort te blijven. Door de menswording van God in Christus, is de afbeelding van Christus én God dus mogelijk geworden.

Tegenover de iconoclasten stonden de iconodulen die ervan overtuigd waren dat Jezus wel afgebeeld mag worden en dat de icoon van Christus zelfs een grote en heilige getuigenis van het geloof is.

De Orthodoxe Kerk volgt nog altijd deze opvatting. In 843 eindigde de iconenstrijd in een overwinning van de icoon. Deze belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van de Kerk wordt ieder jaar op de Eerste Zondag van de Grote Vasten gevierd. De Orthodoxe Kerk omarmt de icoon maar wijst vrijstaande beelden af. Op het platte vlak van de icoon wordt de ruimtelijke illusie vermeden. De icoon moet doelbewust een doorgang blijven naar een geestelijke wereld en mag niet teveel versmelten met de wereld van de zintuigen.

bergrede
Jezus als “rugfiguur” in de bergrede
in King of Kings (1961)

Binnen de Traditie van de Kerk is men zich ervan bewust hoe verwarrend beelden kunnen zijn die ons te dicht naderen. Afgodsbeelden uit de oude culturen zijn voor ons stenen objecten. Maar voor die culturen waren het in de eerste plaats de woonplaatsen van die afgoden. De beelden waren bezield met een macht. Sommigen afgoden vroegen om mensenoffers en ontvingen deze ook.

Theater en film zijn kunstvormen die zich bij uitstek vermengen met de zintuiglijke wereld. We weten dat ze niet echt zijn, al kruipen ze onder de huid. Film is de kunstvorm die misschien wel het dichtst onze dromen benaderd. We kijken naar spookbeelden op een scherm, zoals we in een droom naar spookbeelden in ons hoofd kijken.

De icoon moet doelbewust een doorgang blijven naar een geestelijke wereld en mag niet teveel versmelten met de wereld van de zintuigen.

In elke film over Jezus zien we een Jezus die Jezus niet is. Anders dan bij de Christusicoon is er geen venster op een andere wereld waarin we Christus kunnen ontmoeten zoals Hij is. In een film over Jezus ontmoeten we hoogstens een historische figuur die in een historisch verantwoord Heilig Land rondwandelt.

il vangelo secondo Matteo
Margherita Caruso als de jonge Maria
in Il Vangelo secondo Matteo (1964)

Ik keek weer eens naar twee bekende Jezusfilms van ongeveer een halve eeuw oud. De eerste werd vrijdagmiddag door BBC 2 uitgezonden: King of Kings (1961) van Nicholas Ray. De tweede heb ik op DVD: Il Vangelo secondo Matteo (1964) van Pier Paolo Pasolini. Het zijn twee uitersten. De eerste in breed en kleurrijk Technirama met kamerbrede score van Miklós Rósza, de tweede in sobere grijstinten. King of Kings is een bombastisch Hollywoodproduct met “polygoonstem” van Orson Welles. Il Vangelo secondo Matteo is een droge registratie van het Mattheusevangelie met ingetogen beelden. King of Kings benadert een enorm olieverfschilderij. Il Vangelo secondo Matteo komt in de buurt van een icoon.

imdb.com | en.wikipedia.org | Il Vangelo secondo Matteo [ imdb.com ]

de dood van God

vandaag is het Goede Vrijdag
On Great and Holy Friday the Orthodox Church commemorates the death of Christ on the Cross. This is the culmination of the observance of His Passion by which our Lord suffered and died for our sins. This commemoration begins on Thursday evening with the Matins of Holy Friday and concludes with a Vespers on Friday afternoon that observes the unnailing of Christ from the Cross and the placement of His body in the tomb.
 
Bron: lent.goarch.org
Epitaphios
icoon van de graflegging
The day of Christ’s death is the day of sin. The sin which polluted God’s creation from the breaking dawn of time reached its frightful climax on the hill of Golgotha. There, sin and evil, destruction and death came into their own. Ungodly men had Him nailed to the Cross, in order to destroy Him. However, His death condemned irrevocably the fallen world by revealing its true and abnormal nature.
 
Bron: lent.goarch.org

Great and Holy Friday [ lent.goarch.org ]