Categorie archief: architectuur

verloren utopie

gezien op DVD: Histoire(s) d’une utopie à vendre (2006) van Yves Cantraine
documentaire over het Rijksadministratief Centrum in Brussel

het Rijksadministratief CentrumVoormalige ambtenaren en ander personeel vertellen in de documentaire Histoire(s) d’une utopie à vendre van Yves Cantraine hoe het is om in een gigantisch complex te werken. Het Rijksadministratief Centrum, dat tussen 1958 en 1985 gebouwd werd, moest onderdak bieden aan 14.000 ambtenaren. Het was de belichaming van het naoorlogse België. Een verloren utopie, zo blijkt achteraf. In 2003 besloot de federale overheid dat de ambtenaren het RAC moesten verlaten omdat er asbest was aangetroffen in de gebouwen. Projectontwikkelaars namen de zaak over en er volgde een grondige renovatie en gedeeltelijke afbraak. De documentaire vertelt niet alleen het verhaal van mensen, maar ook dat van de teloorgang van het utopisch modernisme. En, hoe kan het ook anders, hier en daar sijpelt ook het verdriet van België door.

Histoire d'une utopie à vendre
Histoire(s) d’une utopie à vendre
van Yves Cantraine (2006)
In 2004 werd het Rijksadministratief Centrum te Brussel ontruimd. In dit reusachtige kantoorcomplex dat na de Expo 58 gebouwd werd werkten duizenden ambtenaren, zowel Vlamingen als Walen. Het RAC werd opgevat als een futuristische utopie, een heuse stad-in-de-stad. Maar hoe heeft men geleefd en gewerkt in deze futuristische ambtenarenstad? Kaderleden, bedienden, arbeiders, keukenpersoneel vertellen… En vandaag blijven hun herinneringen nazinderen in de verlaten kantoren en gangen van het RAC.
 
Bron: cinenews.be
Rijksadministratief Centrum Brussel
in het oorspronkelijke ontwerp stond de financiëntoren (links) niet loodrecht op het langwerpige arcadengebouw, waardoor er een doorgang was naar de Boulevard du Jardin Botanique aan de noordzijde van het complex. Doordat later de financiëntoren loodrecht op het arcadengebouw kwam te staan, werd de opening afgesloten en voelden de ambtenaren zich opgesloten.
Rijksadministratief Centrum Brussel
nadat de Belgische staat de financiëntoren aan een projectontwikkelaar verkocht had, werd de vliesgevel van spiegelglas (onder) vervangen door een eigentijdse facade. (boven)

Rijksadministratief Centrum Brussel [ nl.wikipedia.org ]

terug naar Sint Gilles

gisteren keerden we na zes jaar terug naar het Brusselse stadsdeel Sint Gilles

In 2009 liep ik met Michaela onze eerste stadswandeling langs Art Nouveau door het stadsdeel Saint Gilles. Deze wijk ontwikkelde zich vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw. Tussen 1866 en 1900 groeide Sint Gilles van bijna tienduizend naar ruim vijftigduizend inwoners. Naast Art Nouveau die rond 1900 bloeide, kom je erg veel historisme tegen. Twee van de grootste gebouwen die in historische bouwstijlen zijn gebouwd, zijn het gemeentehuis en de gevangenis van Sint Gilles.

Sint Gilles
stadhuis van Sint Gilles aan het begin van de twintigste eeuw in neorenaissance stijl gebouwd.
Sint Gilles
gevangenis van Sint Gilles (1883)
in Engelse neogotiek.
Sint Gilles
Michaela in Sint Gilles

In Sint Gilles bevindt zich ook het woonhuis-atelier van Victor Horta waarin tegenwoordig het Hortamuseum gevestigd is.

voorbijganger in Saint Gilles [ W&V ]

21 april 1945

zeventig jaar geleden begonnen de artilleriebeschietingen op Berlijn

Op 21 april 1945 om half tien ‘s morgens, een paar uur na de allerlaatste geallieerde luchtaanval, begon het Rode Leger met een intensief artilleriebombardement op de binnenstad van Berlijn. In de Führerbunker schreeuwde Hitler waar die herrie toch vandaan kwam. Burgdorf antwoordde dat het centrum van Berlijn onder vuur lag van zware Sovjet-artillerie. De Führer trok wit weg. “Zijn de Russen dan al zo dichtbij?” vroeg hij geschokt.

Karstadt
Karstadt am Hermannplatz in de jaren dertig
en na de verwoesting op 25 april 1945

Tijdens de artilleriebombardementen vielen veel slachtoffers. Vanaf 21 april zouden er in tien dagen 1,8 miljoen Russische granaten op het centrum van Berlijn afgevuurd worden. Antony Beevor schrijft in Berlin. The downfall 1945 dat vooral vrouwen het slachtoffer werden van deze beschietingen. Ze stonden vaak urenlang in lange rijen te wachten voor de winkel of de waterpomp, hopend op een “crisisrantsoen”. Op de Hermannplatz vond om half twaalf ‘s morgens een gruwelijk incident plaats: de granaten richtten een verschrikkelijk bloedbad aan onder de Berlijners die voor het warenhuis Karstadt in de rij stonden.

Das Geräusch war anders als alles, was die Berliner bisher gehört hatten – anders als das Pfeifen herabsausender Bomben oder das Belllen der Flak. Die Menschen, die vor dem Kaufhaus Karstadt am Hermannplatz standen, hoben erstaunt die Köpfe und lauschten. Es war ein leises Heulen, irgendwo in der Ferne, doch dann verwandelte es sich in ein gräßliches, schrilles Kreischen. Einen Augenblick lang schienen die Menschen wie hypnotisiert. Dann stoben sie auseinander. Doch es war zu spät. Überall auf dem Platz schlugen Artilleriegranaten ein, die ersten, die die Stadt erreichten. Zerfetzte Leichen schlugen gegen die mit Brettern verschlagenen Schaufenster. Männer und Frauen lagen schreiend auf der Straße und wanden sich vor Schmerzen. Es war Sonnabend, der 21. April, Punkt 11 Uhr 30. Berlin war Frontstadt.
 
Bron: Cornelius Ryan: Der letzte Kampf, blz. 261
Karstadt
Het ultra moderne koopparadijs Karstadt in art deco stijl gebouwd, blaakt van het consumentenvertrouwen. Het werd op 21 juni 1929 geopend en de bomen leken de hemel in te groeien. Vijf maanden later zou de bubble op Wall Street uiteenspatten.

Vier dagen later, op 25 april 1945, gaf Krukenberg het bevel om het gigantische gebouw van Karstadt onmiddellijk op te blazen omdat gevreesd werd dat de Sovjets het binnen afzienbare tijd zouden plunderen.

The decision to blow up Karstadt to prevent it from being taken over and plundered by the Soviets was taken quickly. Civilians who were trying to find food inside the building were all forcefully removed already four days earlier, upon Nordland´s arrival. Krukenberg himself gave a signal to blast the old Karstadt away. Gone were the 70,000 m2 of space, the famous roof gardens, the delivery van lift and the 11-storey towers. Ironically, despite the heavy fighting between what by the end became five (!) Soviet armies and two German divisions, hardly any other buildings around Hermannplatz suffered the same fate.
 
Bron: kreuzberged.com

Karstadt am Hermannsplatz [ berliner-untergrundbahn.de ]
Karstadt am Hermannsplatz [ berlin-hermannplatz.de ]