Categorie archief: boeken

het www onder de hersenpan

Augustinus over de onpeilbare diepten van de geest
Wat ben ik dan, mijn God? Wat ben ik voor een wezen? Leven ben ik, veelsoortig, veelvormig leven, leven van een geweldige onmetelijkheid!
Groot is dat vermogen dat mijn geheugen is: het is op de een of andere manier iets huiveringwekkendst, mijn God, die diepe, onbegrensde veelvoudigheid! En dat geheugen is mijn geest, dat ben ik zelf! Wat ben ik dan, mijn God? Wat ben ik voor een wezen? Leven ben ik, veelsoortig, veelvormig leven, leven van een geweldige onmetelijkheid! En zie, in de velden en grotten en de holen van mijn geheugen, ontelbare vele en in ontelbare veelheid gevuld met ontelbaar veel dingen, die zich daar bevinden door hun beelden, zoals alles wat stoffelijk is, of door hun eigen aanwezigheid, zoals wetenschap en kunst, of door ik weet niet wat voor begrippen of merktekens, zoals de aandoeningen van de geest, die de geest, ook terwijl hij ze niet meer ondergaat, door het geheugen vasthoudt, aangezien alles wat zich in het geheugen bevindt zich in de geest bevindt-daar, te midden van al die dingen loop ik heen en weer, vlieg ik her en der; ik dring er ook tussen, zover ik kan, en nergens is er einde of een grens: zo groot en zo machtig is het geheugen, zo groot en zo machtig is het leven in de mens, die aan de dood onderhevig leeft.
 
(Bron: Belijdenissen van Augustinus, Tiende Boek)
het geheugen
En zie, in de velden en grotten en de holen van mijn geheugen, ontelbare vele en in ontelbare veelheid gevuld met ontelbaar veel dingen, die zich daar bevinden door hun beelden

de paleizen van het geheugen

Augustinus in de Belijdenissen over het geheugen

In het Tiende Boek van de Belijdenissen onderzoekt Augustinus het menselijk brein. Deze tekst van 1600 jaar oud overtreft in frisheid en verwondering veel moderne psychologische teksten.

.. En dan kom ik aan de velden en de weidse gebouwen van het geheugen, waar zich de schatkamers bevinden met de talloze beelden die daar van alle soorten waargenomen dingen binnen zijn gebracht. Daar ligt ook alles wat wij met vergrotingen of verkleiningen of onverschillig welke wijzingen van de door onze waarneming aangeraakte dingen hebben gedacht, en ook alles wat er verder nog in bewaring is gegeven of neergelegd, voorzover het niet is opgezogen en bedolven door het vergeten.
 
Wanneer ik daar ben, beveel ik dat te voorschijn wordt gebracht wat ik maar verkies: bepaalde dingen komen dan onverwijld opdagen, terwijl naar andere langer wordt gezocht en deze om zo te zeggen uit verderweg gelegen bergplaatsen worden opgediept; er zijn er ook die in zwermen komen aanvliegen en die terwijl naar iets anders gevraagd en gezocht wordt, tussenbeide springen, alsof ze willen zeggen: ‘Zijn wij het soms niet?’ En met de hand van mijn hart blijf ik ze wegduwen van het aangezicht van mijn herinneren, net zolang totdat het gewenste doorbreekt en uit de verborgenheid voor mijn ogen treedt. Andere dingen bieden zich zonder moeilijkheden en in ongestoorde volgorde aan, juist zoals ze worden opgeroepen: het voorafgaande maakt plaats voor het volgende en wordt, terwijl het zo plaatsmaakt, opgeborgen om te voorschijn te komen wanneer ik dat weer wens. Dit alles doet zich voor wanneer ik uit mijn herinnering iets aan het vertellen ben.
Rembrandt: de filosoof
Rembrandt: de filosoof
Goed geordend en soort bij soort liggen daar al de dingen opgeborgen, die ieder langs zijn eigen toegang naar binnen zijn gebracht: zo zijn bijvoorbeeld het licht en alle kleuren en vormen van lichamen langs de ogen gekomen, langs de oren alle soorten klanken, alle geuren langs de neusgaten, alle smaken langs de mond, terwijl van het over geheel het lichaam verspreide zintuig gekomen is wat hard is of zacht, wat koud is of warm, glad of ruw, zwaar of licht, hetzij buiten, hetzij binnen het lichaam.
 
Om het mogelijk te maken dat al deze dingen zo nodig worden hervat en hernomen, worden ze geherbergd in de wijde verborgenheid van het geheugen, in zijn-hoe moet ik het zeggen?-ontoegankelijke en niet onder woorden te brengen ruimten: ze komen er allemaal langs hun eigen deuren naar binnen en worden er opgeborgen. Overigens zijn het niet de dingen zelf die er binnenkomen: het zijn veeleer de beelden van de waargenomen dingen, die daar ten beschikking staan van het denken dat zich hen herinnert.
 
Hoe die beelden tot stand zijn gebracht? Wie zal het zeggen, ook al blijkt duidelijk door welke zintuigen ze zijn gegrepen en daarbinnen opgeborgen? Want ook al vertoef ik in duisternis en stilte, ik breng, als ik dat wil, in mijn geheugen kleuren te voorschijn en maak onderscheid tussen wit en zwart en tussen andere kleuren waar ik dat wil; daarbij komen geen klanken tussenbeide die storend werken op wat ik door mijn ogen heb opgenomen en bezig ben te beschouwen, en dit terwijl toch ook die klanken zich daar bevinden en er als het ware in een afzonderlijke bergplaats bewaard worden. Ook die klanken immers roep ik op wanneer mij dat zint, en ze zijn dan onverwijld bij de hand; en met mijn tong in rust en mijn keel zonder geluid zing ik dan zoveel ik wil, en die beelden van kleuren, die zich daar toch evengoed bevinden, komen niet storend tussenbeide bij het ophalen van de andere voorraad, die via de oren is binnengestroomd.
 
lees verder…

de stille overname

gelezen in Beweging: het anders-globalisme van Noreena Hertz

De Canadese antiglobaliste Naomi Klein heeft met haar bestseller no logo wereldwijde bekendheid gekregen. Minder bekend is haar Europese tegenhangster Noreena Hertz In een artikel in Beweging, het tijdschrift voor Reformatorische Wijsbegeerte las ik deze week meer over haar. Ze heeft inmiddels vijf boeken op haar naam staan waarvan The Silent Takeover het bekendste is. (in het Nederlands verschenen onder de titel De stille overname bij uitgeverij Contact in 2002. )

Hierin geeft ze een sombere visie op globalisering. Het ‘vrije’ Westen voert sinds 2001 een strijd tegen het wereldwijde terrorisme. Volgens anti-globalisten is dat om de aandacht af te leiden van het terrorisme dat van binnenuit komt: de kapitalisering van de wereld. Er vliegen honderden miljarden dollars elektronisch kapitaal per dag van multinationals, beleggingsmaatschappijen en pensioenfondsen met de snelheid van het licht om de wereld en houden ons allemaal in de greep. Nationale regeringen hebben geen vat meer op dit flitskapitaal. Sterker nog, ze raken zelf ook in de macht van dit mega-grote geld. In haar boek De Stille Overname met de verontrustende ondertitel De globalisering en het einde van de democratie, geeft Hertz een aantal voorbeelden uit de Verenigde Staten waaruit blijkt dat de politiek gewoon (om)gekocht kan worden. Globalisering is een geest uit de fles die de wereld is gaan beheersen, een geest van kapitalisering en economisering. Of in Bijbelse taal gewoon: Mammon.

capitalism
In het populariserende The Silent Takeover beschrijft Noreena Hertz snel en simpel hoe de verhoudingen tussen overheid en bedrijfsleven sterk veranderen na de olie crisis in 1973. De stijgende olieprijzen zorgen in het Westen voor hogere kosten, waarop werkloosheid, prijsinflatie en recessie volgen. Tot dan had de keynesiaanse leer van overheidsinterventie door opvoeren van bestedingen (recessie ontstaat door te lage bestedingen; als de overheid niet ingrijpt, herstelt de markt niet) geholpen, maar dat gaat nu veranderen. De Britse president James Callaghan zegt op een congres van de Labourpartij: «We dachten altijd dat we ons een weg uit een recessie konden kopen en werkgelegenheid konden vergroten door de overheidsuitgaven enorm op te voeren. Ik kan u in alle eerlijkheid zeggen dat dat niet langer een optie is.» Ook de Amerikaanse president Jimmy Carter gaat over op het «snijden in de staatsuitgaven in een poging de economie te stimuleren». Tijdens de jaren van Callaghan en Carter is de staat nog de instantie om de markt te leiden, maar in 1979 komt het nieuw-rechts van Margaret Tatcher (Hertz heeft het niet zo op de Iron Lady met de hairspray-helm op haar hoofd) en een jaar later Ronald Reagan.
Zij keren zich af van Keynes en de interveniërende staat, en luisteren naar economen als Milton Friedman en Friedrich Hayek die de markt op en neer zien gaan maar niet geloven dat de overheid positieve invloed kan uitoefenen. Ook niet altijd even goed, maar wel beter dan de overheid is de vrije markt in staat producten en diensten te verzorgen. In slechte tijden is het de markt die zichzelf corrigeert: overheidsingrijpen haalt het marktevenwicht onheus uit balans. Voortaan is het de taak van de overheid om het beste klimaat voor de markt te scheppen. Het gevolg: in 1979 zijn kool, gas, staal, elektriciteit, water, spoor, vliegen, telecommunicatie, kernenergie en scheepsbouw geheel, en olie, bankwezen, zeevaart en vervoer voor een groot deel in handen van de Britse overheid. In 1997 zijn genoemde sectoren vrijwel allemaal overgegaan in handen van het bedrijfsleven. Sindsdien, stelt Hertz, bepaalt het bedrijfsleven de hoogte van de werkloosheid, de inflatie en de kwaliteit van de meeste diensten en producten.
 
Bron: groene.nl

Noreena HertzNoreena Hertz maakt zich zorgen over de negatieve effecten van de neoliberale globalisering en ageert daarom voor de herstelling van de staatsmacht die volgens haar teniet is gedaan door de economische macht van multinationals.

Haar oplossing voor de problemen van de globalisering ziet Hertz vooral in een links (sociaaldemocratisch) beleid. Desondanks is ze aanwezig geweest bij andersglobalistische demonstraties als die in Praag in 2000 waar ook veel radicalere activisten op af kwamen. Haar voormalige positie bij de Wereldbank, één van de voornaamste neo-liberale wereldwijde organisaties, en haar academische ervaring maken haar één van de belangrijkste ideologen van de andersglobalistische beweging.

In recente jaren zet Hertz zich vooral in voor schuldenverlichting voor ontwikkelingslanden. Ze redeneert dat de hoge schulden deze landen in hun ontwikkeling tegenhouden. Ook zijn veel de schulden van veel van deze landen de verantwoordelijkheid van door het Westen gesteunde dictators, en worden deze schulden nu op hun voormalige onderdanen verhaald.

Zij schreef diverse boeken over dit onderwerp alsmede allerlei artikelen die zijn gepubliceerd in bladen zoals The Observer, New Statesman en de Washington Post.

Bron: nl.wikipedia.org

Boeken van Noreena Hertz

1997: Russian Business Relationships in the Wake of Reform
2002: The Silent Takeover : Global Capitalism and the Death of Democracy
2002: De stille overname: De globalisering en het einde van de democratie
2005: The Debt Threat : How Debt Is Destroying the Developing World
2005: IOU: The Debt Threat and Why We Must Defuse It

wat is andersglobalisme? | liberales.be over de stille overname