Categorie archief: boeken

ons nationaal geheugen [9]

de boekdrukkunst en de opkomst van het boek (1460-1585)

Vorige week maandag werd de Canon van Nederland gepresenteerd, die bestaat uit vijftig vensters waardoor de Nederlander zijn nationaal zelfbewustzijn bij elkaar kan gluren. Door het achtste venster kijken we naar de boekdrukkunst

boekdrukkerij
Eind 16e-eeuwse boekdrukkerij
door Giovanni Stradanus, 1587-1589
In de beginjaren van de drukkunst werd de decoratie van het gedrukte boek met de hand aangebracht door rubricatoren of illuminatoren. Dit waren initialen van verschillende grootte, paragraaftekens, in rood en blauw, soms onderstrepingen, titels van hoofdstukken in rood, en verder konden randen en miniaturen aangebracht worden in de stijl van de handschriften uit de stad of de streek. De decoratie en illuminatie dienden om de structuur van de tekst aan te geven en de gebruiker de weg door het boek te wijzen. Omstreeks 1480 werd deze bewerking, die vaak (maar niet altijd) aan de koper overgelaten werd, vervangen door typografische middelen: gedrukte initialen, randen en illustratie van de tekst door houtsneden, die dezelfde structurerende functie hadden als de handgeschreven of -geschilderde decoratie.
 
Bron: bibliopolis.nl/handboek

bibliopolis.nl | verwijzingen [entoen.nu]

Openbaring van Johannes (Paulus II)

bizarre interpretatie van de Apocalyps door World’s Last Chance

In religieus opzicht zijn de Verenigde Staten een merkwaardig land. Het is de bakermat van veel protestants-christelijke sekten, fundamentalistische groeperingen en de evangelicale beweging. Nergens ter wereld wordt zoveel gespeculeerd over de Eindttijd in het licht van het laatste Bijbelboek. Vijfendertig jaar geleden las mijn vader gretig de bestsellers van Hal Lindsey. Inmiddels heeft deze exegeet een heus orakelimperium opgebouwd. Maar hij is niet de enige. Zo kwam ik gisteren via een linkje op de website van Worlds Last Chance. Deze groepering interpreteert het zeventiende hoofdstuk van de Apocalyps als volgt: Benedictus XVI is de laatste menselijke paus en de volgende paus zal een geïncarneerde duivel zijn in de persoon van een wederopgestane paus Johannes Paulus II.

zeven koningen
En het beest, dat was en niet is, die is ook de achtste koning, en is uit de zeven en gaat ten verderve
Openbaringen, Hoofdstuk 17
1 En een uit de zeven engelen, die de zeven fiolen hadden, kwam en sprak met mij, en zeide tot mij: Kom herwaarts, ik zal u tonen het oordeel der grote hoer, die daar zit op vele wateren; 2 Met welke de koningen der aarde gehoereerd hebben, en die de aarde bewonen zijn dronken geworden van den wijn harer hoererij. 3 En hij bracht mij weg in een woestijn, in den geest, en ik zag een vrouw, zittende op een scharlakenrood beest, dat vol was van namen der godslastering, en had zeven hoofden en tien hoornen. 4 En de vrouw was bekleed met purper en scharlaken, en versierd met goud, en kostelijk gesteente, en paarlen, en had in hare hand een gouden drinkbeker, vol van gruwelen, en van onreinigheid harer hoererij. 5 En op haar voorhoofd was een naam geschreven, namelijk Verborgenheid; het grote Babylon, de moeder der hoererijen en der gruwelen der aarde. 6 En ik zag, dat de vrouw dronken was van het bloed der heiligen, en van het bloed der getuigen van Jezus. En ik verwonderde mij, als ik haar zag, met grote verwondering. 7 En de engel zeide tot mij: Waarom verwondert gij u? Ik zal u zeggen de verborgenheid der vrouw en van het beest, dat haar draagt, hetwelk de zeven hoofden heeft en de tien hoornen. 8 Het beest, dat gij gezien hebt, was en is niet; en het zal opkomen uit den afgrond, en ten verderve gaan; en die op de aarde wonen, zullen verwonderd zijn namen niet zijn geschreven in het boek des levens van de grondlegging der wereld), ziende het beest, dat was en niet is, hoewel het is.
Het Beest van de Apocalyps
Het beest in de Bamberger Apocalyps,
een pareltje van Ottoonse boekverluchtiging
tussen 1000 en 1020 vervaardigd
9 Hier is het verstand, dat wijsheid heeft. De zeven hoofden zijn zeven bergen, op welke de vrouw zit. 10 En het zijn ook zeven koningen; de vijf zijn gevallen, en de een is, en de ander is nog niet gekomen, en wanneer hij zal gekomen zijn, moet hij een weinig tijds blijven. 11 En het beest, dat was en niet is, die is ook de achtste koning, en is uit de zeven en gaat ten verderve. 12 En de tien hoornen, die gij gezien hebt, zijn tien koningen, die het koninkrijk nog niet hebben ontvangen, maar als koningen macht ontvangen op één ure met het beest. 13 Dezen hebben enerlei mening, en zullen hun kracht en macht het beest overgeven. 14 Dezen zullen tegen het Lam krijgen, en het Lam zal hen overwinnen en die met Hem zijn, de geroepenen, en uitverkorenen en gelovigen. 15 En hij zeide tot mij: De wateren, die gij gezien hebt, waar de hoer zit, zijn volken, en scharen, en natiën, en tongen. 16 En de tien hoornen, die gij gezien hebt op het beest, die zullen de hoer haten, en zullen haar woest maken, en naakt; en zij zullen haar vlees eten, en zullen haar met vuur verbranden. 17 Want God heeft hun in hun harten gegeven, dat zij Zijn mening doen, en dat zij enerlei mening doen, en dat zij hun koninkrijk het beest geven, totdat de woorden Gods voleindigd zullen zijn. 18 En de vrouw, die gij gezien hebt, is de grote stad, die het koninkrijk heeft over de koningen der aarde.
 
Bron: Statenvertaling

Bamberg ApocalypsThe Bamberg Apocalypse
(Bamberg, Staatsbibliothek, MS A. II. 42) is an 11th century richly illuminated manuscript containing the Book of Revelations and a Gospel Lectionary. It was created in the scriptorium at Reichenau between 1000 and 1020 and is closely related to other Reichenau manuscripts including the Pericopes of Henry II and the Munich Gospels of Otto III. It was commissioned by Otto III. The manuscript was unfinished at the time of Otto’s death and was ordered completed by Henry II, who then, along with his wife, Cunigunde, donated it to the newly established Collegiate Abbey of St. Stephan at Bamberg. It is the only extant illustrated Ottonian Apocalypse manuscript. The manuscript has 106 folios and is illuminated with 57 gilded miniatures and over 100 gilded initials.
Bron: en.wikipedia.org

meer afbeeldingen uit de Apocalyps | apocalyptic-theories.com
worldslastchance.com | nog maar één paus? [katholieknieuwsblad.nl]

wat een mooite!

Paul Biegel (1925-2006) op 21 oktober overleden

de kleine kapiteinDertien jaar geleden ontmoette ik Paul Biegel voor het eerst en het laatst in de Arnhemse kinderboekwinkel Eigenlijk had ik nooit iets van hem gelezen. Ik kende zijn verhalen De kleine kapitein (1972) met illustraties van de inmiddels ook al overleden Carl Hollander uit de Donald Duck en De vloek van Woestewolf (1974) van de gelijknamige televisieserie.

Omdat ik in 1993 bezig was met het illustreren van een prentenboek voor peuters, wilde ik de oude meester graag ontmoeten. Gisteren zag ik op het journaal van acht uur dat Paul Biegel overleden is. Misschien dat ik binnenkort zijn Nachtverhaal weer eens ga lezen waarmee hij in 1993 een gouden griffel won. Zijn taalgebruik is soms archaïsch en soms met heel eigen woorden, wat hij bij Marten Toonder moet hebben geleerd. Typische Biegel-woorden zijn: mooite en tover.

Kinderboekenweek
programma van de kinderboekenweek 1993. Ook Max Velthuis leeft niet meer
handtekening van Paul Biegel
gesigneerd schutblad van mijn exemplaar van Nachtverhaal

Paul BiegelPaul Biegel wilde eigenlijk pianist worden, maar toen bleek dat hij niet goed genoeg was voor het conservatorium, ging hij een jaar naar Amerika, waar hij voor een krant schreef. Toen hij terugkwam in Nederland werd hij redacteur van de Avrobode. Ook begon hij rechten te studeren in Amsterdam. Dat mislukte ook, waarna hij stripverhalen ging schrijven voor de Toonder Studio’s. Daar leerde hij het schrijversvak. In 1962 verscheen zijn eerste boek, en sindsdien zijn er meer dan 60 boeken van hem verschenen. Ook vertaalde hij werk van anderen.

Vrijwel alle boeken van Paul Biegel bevatten sprookjesachtige elementen. Ze gaan over rovers, prinsessen, feeën, koningen en dwergen. En zelfs als zijn hoofdpersonen gewone mensen zijn, dan gebeuren er toch wel ongebruikelijke, toverachtige dingen. In zijn boeken voor wat oudere kinderen hangt vaak een donkere, dreigende sfeer, die hij in een heel eigen stijl weet neer te zetten. De boeken gaan over de strijd tussen goed en kwaad, over reizen naar het onbekende. Voor een aantal van zijn boeken baseerde hij zich op oude verhalen en legendes. In veel boeken spelen dieren een belangrijke rol.

Bron: home.wanadoo.nl/richard.thiel