Afgelopen zomer bezocht ik in museum Het Valkhof in Nijmegen de schitterende tentoonstelling Spiegel van de Russische Ziel, waarbij de iconen uit Pskov de meeste indruk op mij maakten. Maar ik was ook zeer verrast door een tentoonstelling in een tentoonstelling, ingericht in een intiem kabinet. Een Russisch Sprookje heette dit pareltje en was een initiatief van Albert Lemmens en Serge-Aljosja Stommels, beiden verzamelaars van Russische boekkunst en grafiek uit de 20e eeuw. Een deel van hun verzameling werd getoond en bij deze gelegenheid was ook een klein boekje uitgegeven. Ik heb het onmiddellijk aangeschaft en dankzij de voortreffelijke documentatie op de begeleidende CD Rom is het mijn belangrijkste wegwijzer voor Russische grafiek geworden.

 

De Russische boekkunst uit de 20ste eeuw staat vaak nog onder invloed van de 18e- en 19e-eeuwse Luboks. Dat is een genre uit de Russische volkskunst: prenten voor de gewone man. Acht jaar geleden bezocht ik in het museum Het Catherijneconvent een tentoonstelling Engelen, monniken en demonen over de Russische lubok. Daarvan heb ik ook de catalogus in mijn bezit. Zo heb ik tezamen met het boekje Een Russisch Sprookje een aardige opstapje voor de Russische grafiek. Het Internet brengt mij vervolgens verder.

Russian Lubok

Sinds ik een beetje gevorderd begin te raken met de Russische taal, bezoek ik regelmatig Russische sites. Zo kwam ik gisterenavond terecht bij ozon.ru het Russische amazon.com, zullen we maar zeggen ( of bol.com, zoals je wilt ). En daar kwam ik de onvermijdelijke Dan Brown weer tegen… De hype beperkt zich niet alleen tot Amerika en Nederland.

De omslag van de Russische uitgave oogt macaber. Het cyrillische schrift, gecombineerd met doodshoofd roept bij mij onherroepelijk associaties op met alchemistische symboliek, hekserij en occultisme. De bezoekers van ozon.ru waarderen De Da Vinci Code met vier sterren.

danbrown.com | interview [ in het Russisch ]

Op 21 januari 2004 werd op crimezone.nl geschreven:

Bijna een jaar later wordt de bestsellerlijst in Nederland aangevoerd door maar liefst 4 titels van Dan Brown en bovendien staat er nog een boek van Simon Cox (De geheimen van De Da Vinci Code) op een negende plaats. De helft van de bestseller top 10 is een jaar nadat de hype begon, nog helemaal in de ban van De Da Vinci code.

Ik ben niet zo’n hypetype. Het enige hypeboek dat ik het afgelopen jaar gelezen heb (een verjaardagscadeau), is de bestseller van Geert Mak. Maar De Da Vinci Code zal ik beslist niet kopen. Het herinnert mij aan de Celestijnse Belofte-hype (James Redfield) van 10 jaar geleden. Ik heb dat boek toen voor de helft gelezen en werd helemaal week van de MacDonald-mystiek. Als ik de recensies een beetje gevolgd heb, is De Da Vinci Code een ingenieuze vervlechting van feiten en fictie. Ik hou daar eigenlijk niet zo van. De Slinger van Foucault kon ik hoofdzakelijk waarderen als een boeiende verzameling voetnoten.

Wat mij aan het boek van Dan Brown tegenstaat als ik de recensies lees, is de ‘historische’ visie op het leven van Jezus Christus. Het vermengen van feiten en fictie kan natuurlijk best tot een geloofwaardig verhaal leiden, maar uiteindelijk blijft het een if-story. De reden waarom deze if-story niet alleen enthousiast ontvangen, maar tegelijkertijd ook zo serieus genomen wordt, zit hem waarschijnlijk in het feit dat het boek, evenals de gnostici al eeuwenlang doen, de visie van de Kerk betwijfelt en weerlegt. Dat doet het in deze tijd erg goed. Er is erg veel afkeer van geïnstitutionaliseerde godsdienst en de eigen(zinnige) visie wordt bijzonder hoog aangeslagen. De paradox is dat De Da Vinci Code al bijna geinstitutionaliseerd is in Nederland.

titels over de Da Vinci Code in de Koninklijke Bibliotheek