Categorie archief: geschiedenis

Facebook Holland

woensdag gezien: Hollanders van de Gouden Eeuw en het Hermitage, Amsterdam

Hollanders van de Gouden Eeuw is een tentoonstelling die de vaderlandse kunstliefhebber niet aan zich voorbij mag laten gaan. Gelukkig is deze unieke opstelling, met meer dan dertig grote groepsportretten uit de zeventiende eeuw, nog tot het einde van 2016 te zien. De “broers en zussen van de Nachtwacht” zijn veelal nooit voor het publiek toegankelijk. Portretten zijn de stiefkinderen van musea en slijten hun leven doorgaans in het depot.

Hermitage 2015-2016
de grote zaal in het Hermitage

De grote zaal met groepsportretten vormt het hart van deze tentoonstelling. Ik heb niet geteld hoeveel personen ons vanaf de vier wanden aankijken, maar het moeten er honderden zijn. Op het gemiddelde regentenportret een groepje van vijf tot acht en op de langwerpige schutterstukken soms wel meer dan twintig. De groepsportretten lijken soms op voetbalelftallen waarbij de koppen strak in het gelid staan.

Maar vaker heb je het gevoel binnen te lopen tijdens een drinkgelag. De snapshot-benadering, waarvan de Nachtwacht natuurlijk het beroemdste voorbeeld is, werd niet door Rembrandt geïntroduceerd maar door Frans Hals. In zijn Haarlemse schutterstukken laat hij zien hoe je leven in de brouwerij brengt. Door de schutters als het ware te betrappen. Zo krijg je ze in ongedwongen poses, sommigen kijken ons met geheven glas lachend aan, alsof we zelf te laat binnenkomen voor deze momentopname. En in zekere zin is dat ook zo.

Hermitage 2015-2016
twee schutters uit de schuttersmaaltijd van de compagnie van Jacob Backer en luitenant Jacob Rogh (1632/34) van Nicolaes Eliaszoon Pickenoy (1588-1650/56)

Want die Hollanders van vier eeuwen terug, dat zijn we ergens nog steeds. Hollanders van de Gouden Eeuw houdt ons een spiegel voor en laat zien dat er behalve de kleding weinig veranderd is. Nog steeds willen we graag gezien worden, begrijpen we het belang van een netwerk en wordt er op status gejaagd. Al is het maar met een Facebook- of LinkedIN-pagina die ons gezicht op internet en dus voor de buitenwereld bepaalt.

De schilders begrepen heel goed dat hun klanten graag belangrijk wilden overkomen, dat ze duidelijk aanwezig wilden zijn en niet weggedrukt in een hoekje. Daarom staan de heren van de schutterij vaak op een rij en is er slechts voor de kapitein van de compagnie een plaatsje op de voorgrond gereserveerd.

Hermitage 2015-2016
twee schutters uit de schuttersmaaltijd van de compagnie van Jacob Backer en luitenant Jacob Rogh (1632/34) van Nicolaes Eliaszoon Pickenoy (1588-1650/56)

hollandersvandegoudeneeuw.nl

22 april 1915

honderd jaar geleden werd bij Ieper voor het eerst gifgas gebruikt
On April 22, 1915, the Germans launched their first and only offensive of the year. Known as the Second Battle of Ypres, the offensive began with the usual artillery bombardment of the enemy’s line. When the shelling died down, the Allied defenders waited for the first wave of German attack troops but instead were thrown into panic when chlorine gas wafted across no-man’s land and down into their trenches. The Germans targeted four miles of the front with the wind-blown poison gas and decimated two divisions of French and Algerian colonial troops. The Allied line was breached, but the Germans, perhaps as shocked as the Allies by the devastating effects of the poison gas, failed to take full advantage, and the Allies held most of their positions.
22 april 1915
Ieper, 22 april 1915
Immediately after the German gas attack at Ypres, France and Britain began developing their own chemical weapons and gas masks.

history.com

A second gas attack, against a Canadian division, on April 24, pushed the Allies further back, and by May they had retreated to the town of Ypres. The Second Battle of Ypres ended on May 25, with insignificant gains for the Germans. The introduction of poison gas, however, would have great significance in World War I.
 
Immediately after the German gas attack at Ypres, France and Britain began developing their own chemical weapons and gas masks. With the Germans taking the lead, an extensive number of projectiles filled with deadly substances polluted the trenches of World War I. Mustard gas, introduced by the Germans in 1917, blistered the skin, eyes, and lungs, and killed thousands. Military strategists defended the use of poison gas by saying it reduced the enemy’s ability to respond and thus saved lives in offensives. In reality, defenses against poison gas usually kept pace with offensive developments, and both sides employed sophisticated gas masks and protective clothing that essentially negated the strategic importance of chemical weapons.
 
Bron: history.com

wereldoorlog1418.nl

21 april 1945

zeventig jaar geleden begonnen de artilleriebeschietingen op Berlijn

Op 21 april 1945 om half tien ‘s morgens, een paar uur na de allerlaatste geallieerde luchtaanval, begon het Rode Leger met een intensief artilleriebombardement op de binnenstad van Berlijn. In de Führerbunker schreeuwde Hitler waar die herrie toch vandaan kwam. Burgdorf antwoordde dat het centrum van Berlijn onder vuur lag van zware Sovjet-artillerie. De Führer trok wit weg. “Zijn de Russen dan al zo dichtbij?” vroeg hij geschokt.

Karstadt
Karstadt am Hermannplatz in de jaren dertig
en na de verwoesting op 25 april 1945

Tijdens de artilleriebombardementen vielen veel slachtoffers. Vanaf 21 april zouden er in tien dagen 1,8 miljoen Russische granaten op het centrum van Berlijn afgevuurd worden. Antony Beevor schrijft in Berlin. The downfall 1945 dat vooral vrouwen het slachtoffer werden van deze beschietingen. Ze stonden vaak urenlang in lange rijen te wachten voor de winkel of de waterpomp, hopend op een “crisisrantsoen”. Op de Hermannplatz vond om half twaalf ‘s morgens een gruwelijk incident plaats: de granaten richtten een verschrikkelijk bloedbad aan onder de Berlijners die voor het warenhuis Karstadt in de rij stonden.

Das Geräusch war anders als alles, was die Berliner bisher gehört hatten – anders als das Pfeifen herabsausender Bomben oder das Belllen der Flak. Die Menschen, die vor dem Kaufhaus Karstadt am Hermannplatz standen, hoben erstaunt die Köpfe und lauschten. Es war ein leises Heulen, irgendwo in der Ferne, doch dann verwandelte es sich in ein gräßliches, schrilles Kreischen. Einen Augenblick lang schienen die Menschen wie hypnotisiert. Dann stoben sie auseinander. Doch es war zu spät. Überall auf dem Platz schlugen Artilleriegranaten ein, die ersten, die die Stadt erreichten. Zerfetzte Leichen schlugen gegen die mit Brettern verschlagenen Schaufenster. Männer und Frauen lagen schreiend auf der Straße und wanden sich vor Schmerzen. Es war Sonnabend, der 21. April, Punkt 11 Uhr 30. Berlin war Frontstadt.
 
Bron: Cornelius Ryan: Der letzte Kampf, blz. 261
Karstadt
Het ultra moderne koopparadijs Karstadt in art deco stijl gebouwd, blaakt van het consumentenvertrouwen. Het werd op 21 juni 1929 geopend en de bomen leken de hemel in te groeien. Vijf maanden later zou de bubble op Wall Street uiteenspatten.

Vier dagen later, op 25 april 1945, gaf Krukenberg het bevel om het gigantische gebouw van Karstadt onmiddellijk op te blazen omdat gevreesd werd dat de Sovjets het binnen afzienbare tijd zouden plunderen.

The decision to blow up Karstadt to prevent it from being taken over and plundered by the Soviets was taken quickly. Civilians who were trying to find food inside the building were all forcefully removed already four days earlier, upon Nordland´s arrival. Krukenberg himself gave a signal to blast the old Karstadt away. Gone were the 70,000 m2 of space, the famous roof gardens, the delivery van lift and the 11-storey towers. Ironically, despite the heavy fighting between what by the end became five (!) Soviet armies and two German divisions, hardly any other buildings around Hermannplatz suffered the same fate.
 
Bron: kreuzberged.com

Karstadt am Hermannsplatz [ berliner-untergrundbahn.de ]
Karstadt am Hermannsplatz [ berlin-hermannplatz.de ]