Categorie archief: geschiedenis

onder het stof vandaan

De achttiende eeuw in het voorbijgaan op weyerman.nl

Jacob Campo WeyermanDe website van de Stichting Jacob Campo Weyerman is ongetwijfeld de meest uitgebreide en informatieve website over de achttiende eeuw in Nederland. De periode tussen het einde van de Gouden Eeuw en de tijd na 1848 wordt in ons land vaak weggemoffeld. Op weyerman.nl wordt veel onder het stof vandaan gehaald. Op de blog staat dagelijks een post over een onderwerp dat in het nieuws is en dat op een of andere manier met de achttiende eeuw in Nederland te maken heeft.

In de reeks De achttiende eeuw in het voorbijgaan bezoekt weyerman.nl plaatsen in Nederland waar de achttiende eeuw nog aanwezig is: van schelpengrotten tot verdedigingswerken, van kerken tot kruitmolens, van Groningen tot Vaals.

De achttiende eeuw in het voorbijgaan

1 fundatie van Renswoude
2 museum het Dolhuys
3 Noordeloos
4 renovatie, zo deed je het
5 de windvaan van Zwanenburg
6 dijkdoorbraken in Ameide
7 watermanagement in de 18e eeuw
8 de kerk van Nieuwpoort
9 ontploffende kruitmolens
10 barok Deventer
11 Weyerman, Haastrecht en Jacob Bisdom
12 het mysterie van de Engelse handschoen
13 de beroemdste lakenfabrikeur van Vaals
14 bij Vaals de grens over
15 Nederlandse obelisken
16 Borlez, Waleffe en Weyerman
17 hoed u voor d’n observant
18 volkszin in Kampen
19 zeemansgraf
20 van ‘s-Graveland via Ankeveen naar Nederhorst den Berg
21 de Fraeylemaborg
22 Democritus en Heraclitus in Groningen
23 twee drie of vier schelpengrotten in Nederland
24 Zutphense schelpengrot blijkt schelpenkoepel
25 Apeldoornse schelpengrot is gebouwd voor vogels
26 Rosendaelse bedriegertjes met schelpen
27 de schelpengrot van Rosendael
28 vrolijke kuiven in Enkhuizen
29 de bulten van Hardenberg
30 in en om het Drentse veen
31 jaartallen in Middelburg
32 jaartallen en mosselen in Middelburg
33 et in arcadia ego?

weyerman.nl | Jacob Campo Weyerman (1677-1747)

the American Dream

gezien: Nuovomondo – Golden Door (2006)

Golden DoorNuovomondo van Emanuele Crialese wordt nog wel eens vergeleken met Kaos (1984) van de gebroeders Taviani, een film die zich ook op Sicilië afspeelt aan het begin van de twintigste eeuw. Het realisme dat in Italië een lange traditie kent, lijkt wel op Sicilië geboren. Het droge, zinderende landschap, de lange stilten en de vulkaanuitbarsting van scheldwoorden, de blik op oneindig, de vuile voeten en de traagheid. Het zijn allemaal elementen die we van Caravaggio tot aan Il vangelo secondo Matteo van Pasolini en de westerns van Sergio Leone tegenkomen.

Nuovomondo gaat over een episode uit de Siciliaanse geschiedenis waarin een groot deel van de verarmde bevolking emigreerde naar Amerika. We volgen de familie Mancuso. In poëtische en vaak trage beelden schildert Crialese hoe het leven honderd jaar geleden op Sicilië was. De bevolking is straatarm, op het platteland is geen toekomst meer en het bijgeloof is er springlevend.

Wanneer er van een geëmigreerd familielid een ansichtkaart uit het verre Amerika komt met daarop een boer naast een gigantische vrucht, gelooft men dat Amerika het Land van Cocagne is, een land van overvloed, van melk en honing. Kortom: het Beloofde Land. Dat wordt mooi verbeeld in de dagdromen van Salvatore Mancuso. Hij ziet kinderen met reusachtige appels en winterpenen sjouwen terwijl hij zelf tot aan zijn schouders in de melk staat.

postcard 1909
Leich 1909
ansichtkaart uit Florida

De realiteit is uiteraard anders. Aangekomen op Ellis Island in de baai van New York, na een claustrofobische zeereis, blijkt Amerika minder zonnig te zijn dan op Siciliëwas voorgesteld. De meeste emigranten uit Siciliëhebben geen geld om naar Californië door te reizen en verpauperen in de slums van de grote steden in het Oosten.

postcard 1910
Mitchell 1910
ansichtkaart uit Californië
Tot aan 1880 was de Italiaanse emigratie naar de VS relatief beperkt en bestond het merendeel van de emigranten uit Noord-Italianen. In de meeste gevallen gaven deze migranten weinig om hun Italiaanse wortels en verdwenen zij in de Amerikaanse smeltkroes. Na 1880 kwam de Italiaanse emigratie naar dit land echt op gang. Tot 1900 waren het overwegend Noord-Italianen die hun weg vonden naar de Verenigde Staten. Na de eeuwwisseling werd de emigratie nog veel massaler en waren het vooral de Zuid-Italianen afkomstig van het platteland die domineerden. In de periode van 1900 tot 1914 bereikte de Italiaanse emigratie naar Noord-Amerika haar hoogtepunt. Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam aan deze grote stroom een einde, en in 1924 werd zij nog verder aan banden gelegd door de Johnson-Reed Act, die voor elk land een immigratiequota oplegde.
 
Het aantal Italiaanse emigranten was in verhouding tot andere groepen die ook hun weg naar dit land vonden relatief groot. Zo verhuisden er tussen 1820 en 1920 in totaal ruim 4,1 miljoen Italianen naartoe. Alleen Ierland (4,4 miljoen) en Duitsland (5.5 miljoen) wisten dit aantal te overtreffen.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Nuovomondo – Golden Door [imdb.com ]

grote vrouwen

dinsdagavond gezien bij de ZDF: Frauen die Geschichte machten
Katharina der Große (1729-1796)

Sophie SchollTraditiegetrouw zendt de ZDF aan het einde van het jaar een reeks historische docudrama’s uit. Bijna dertig jaar lang was Guido Knopp chef van de afdeling geschiedenis bij het Zweites Deutsches Fernsehen. Vorig jaar nam hij met de serie Weltenbrand afscheid en werd hij door Peter Arens opgevolgd. De ZDF brengt nu de eerste serie die onder zijn leiding is ontstaan: Frauen die Geschichte machten.

Historisch gezien is de emancipatie van de vrouw is een piepjong fenomeen zodat bijna alle grote historische figuren mannen zijn. In de twee series Die Deutschen kwamen twintig grote Duitsers voorbij waaronder welgeteld twee vrouwen: Hildegard von Bingen en Rosa Luxemburg. Deze zaten allebei in de tweede reeks. De eerste reeks bestond uitsluitend uit mannen.

Luise van PruisenOm de zaak enigszins in balans te brengen, heeft de ZDF een serie gemaakt over zes grote historische vrouwen: Cleopatra, Jeanne d’Arc, Elisabeth I. van Engeland, Katharina de Grote van Rusland, Koningin Luise van Pruisen en Sophie Scholl. De eerste drie afleveringen werden vorige week uitgezonden, dinsdagavond volgde de vierde aflevering die gewijd was aan Catherina de Grote van Rusland. Dat deze machtige tsarina oorspronkelijk een Duitse prinses was, wordt nog wel eens vergeten. Het docudrama belicht 18 jaar van haar leven van 1744 wanneer ze voor het eerst aan het Russische hof verschijnt tot aan 1762 wanneer ze aan de macht komt.

Mit 14 Jahren ging Sophie Auguste Friederike von Anhalt-Zerbst nach Russland. Sie war eine Prinzessin aus einem unbedeutenden deutschen Fürstenhaus, und doch hatte man sie ausgewählt, den als Thronfolger vorgesehenen Großfürsten Peter zu ehelichen. Für die Heirat konvertierte Sophie vom protestantischen zum orthodoxen Glauben und erhielt den Namen, mit dem sie in die Geschichte einging: Katharina.
 
18 Jahre lang lebte sie am Zarenhof, gefangen in einer Ehe, die für sie zur Qual wurde. Peter und sie waren noch Kinder, als man sie zum Paar machte. Der junge Großfürst war voller Komplexe und kindlicher Leidenschaften. Am liebsten spielte er mit Holzsoldaten oder musizierte. Katharina langweilte sich in der höfischen Gesellschaft und empfand die Feste und Lustbarkeiten als öde und sinnlos. Sie entdeckte die Welt der Bücher für sich: Romane, antike Historiker und vor allem die Schriften der Aufklärer zogen sie in ihren Bann.
 
Bron: zdf.de
Katherina II
Catherina II van Rusland

Frauen die Geschichte machten

Kleopatra - mit Macht und Eros: zondag 1.12. 2013, 19: 30
Jeanne d’Arc – Kampf um die Freiheit: dinsdag 3. 12. 2013, 20:15
Elisabeth I. - Verheiratet mit England: zondag 8.12. 2013, 19: 30
Katharina die Große - Der Weg auf den Zarenthron: dinsdag 10.12. 2013, 20:15
Königin Luise – Die preußische Madonna: zondag 15.12. 2013, 19: 30
Sophie Scholl – Die Seele des Widerstands: dinsdag 17.12. 2013, 20:15

Frauen die Geschichte machten [ zdf.de ]