Categorie archief: geschiedenis

rococo allegorie

zaterdag 13 april 2013

gravure van Charles-Nicolas père Cochin (1688-1754)
naar een ontwerp van Jacques de Lajoüe (1687-1761)

In december ontdekte ik een serie prenten van de Franse graveur Antoine Aveline (1691–1743) naar ontwerpen van Jean Mondon le Fils uit 1736 met fantasievoorstellingen. In de jaren dertig en veertig van de achttiende eeuw hield men van grotesken vol wilde rocaille en elastische architectuur.

La Pharmacie Charles-Nicolas père Cochin naar Jacques de Lajoüe, 1736

Vandaag ontdekte ik een ander werk uit 1736. Het is een serie allegorieën van de Franse graveur Charles-Nicolas père Cochin naar een ontwerp van Jacques de Lajoüe. De apotheek ziet er psychedelisch uit en doet mij in sommige details denken aan de gravures van imaginaire gevangenissen die Piranesi tien jaar later zou maken.

beauxartsparis.fr

tot de laatste kogel

woensdag 10 april 2013

maandag gezien op Nederland 2: Helden zonder Glorie
De strijd om de Grebbeberg van Hans Pool (2011)

Enkele van de weinige overgebleven veteranen vertellen hun verhalen over de verschrikkelijke Slag om de Grebbeberg tijdens de Duitse invasie, vlak voor de capitulatie op 15 mei 1940. Een geschatte 2000 slecht bewapende en getrainde militairen moesten het opnemen tegen meer dan 20.000 Duitsers. Het Hollandse devies was „Tot de laatste man en de laatste kogel.„ Deserteurs werden niet gespaard: Nederlandse officieren dwongen hun troepen te schieten op Nederlandse soldaten die het strijdveld probeerden te verlaten. Weerloze gevangenen werden door de Duitsers als dekking gebruikt en naar het Nederlandse vuur gejaagd of mijnenvelden ingestuurd.

Bron: geschiedenis24.nl

Grebbeberg (foto: Margaritha)

komende afleveringen
maandag 15 april: De waarheid van Wons (Thom Verheul, 2012) over de strijd in het Noorden richting Kornwerderzand.
maandag 22 april: De verloren overwinning (Tonko Dop, 2011), over de luchtlandingen en strijd rond Den Haag.
maandag 6 mei: Herinneringen aan vuur (Heddy Honigmann, 2012) over het Duitse bombardement op Rotterdam.

grebbeberg.nl

Bach & Couperin

zaterdag 6 april 2013

geluisterd naar Suite in F Minor (BWV 823) van J.S. Bach (1715)

Afgelopen week luisterde ik naar klavierwerken van J.S. Bach uit de periode 1700-1715. Van 1708 tot 1717 was Bach in Weimar hoforganist, kamermusicus en later ook concertmeester van hertog Willem Ernst van Saksen-Weimar. Deze regeerde tamelijk autoritair, zoals in de tijd van het absolutisme gebruikelijk was. Hij was ook een beschermheer van kunstenaars. Bach was een virtuoos op het orgel en het klavecimbel. Zo zou Bach op het orgelpedaal loopjes hebben kunnen spelen die de meeste organisten niet eens met de handen gespeeld kregen. De hertog betaalde hem vorstelijk voor zijn diensten. De suite in F mineur componeerde Bach in 1715. Daarin meen ik invloed van François Couperin te horen. We weten dat zijn theoretische werk L’art de toucher le clavecin (1716) grote indruk maakte op Bach. De Suite in F Mineur is twee jaar na Le Premier livre de pièces de clavecin (1713) van Couperin gecomponeerd. In de uitvoering van Christiane Wuyts klinkt deze meditatief, abstract en verrassend modern.

Suite in F Minor [ youtube.com ] | Couperin & Bach [ bach-cantatas.com ]

In de voetsporen van Heidegger

Volgens Hannah Arendt trok er door het denken van haar leermeester Martin Heidegger een storm. “Hij komt uit het oeroude en wat hij achterlaat, is iets volmaakts, dat zoals al het volmaakte terugvalt aan het oeroude.” Wij gingen bij de beroemde blokhut in Todtnauberg kijken of Arendt gelijk had.

Voetnoten bij de 19e eeuw

In het Rijk van de Geest is alles tegenwoordige tijd en daar alleen ben je onsterfelijk. Zolang je maar niet vergeten wordt, leef je voort. Maar als je bent weggezonken in het collectieve geheugen, kun je met een lemma op wikipedia.org weer boven water komen.

Amerikaanse Burgeroorlog

Deze serie begon op 9 april 2010, precies 145 jaar na het einde van de Civil War, misschien wel het grootste trauma uit de Amerikaanse geschiedenis. Het laatste artikel verscheen op 3 juli 2013. Dat was precies 150 jaar na de Slag bij Gettysburg, het keerpunt in de oorlog.

Napoleon en zijn schilders

Weinig historische figuren zijn zo vaak geschilderd als Napoleon Bonaparte. Niet alleen tijdens zijn bewind maar ook daarna bleven schilders historische gebeurtenissen vastleggen met Napoleon in het centrum van de aandacht. Geschiedvervalsing. Omdat het moest.

Landschapsschilders uit de Goethezeit

Met de Goethezeit wordt in Duitsland de periode 1770-1830 aangeduid. Niet alleen de filosofie, literatuur, beeldhouwkunst, architectuur en muziek kwamen in het Duitse taalgebied tot bloei maar ook de romantische landschapsschilderkunst.

Schilders in Italië

Tot in de 19e eeuw was de reis naar Italië voor veel kunstenaars een verplicht nummer. Tijdens de Grand Tour werden Venetië, Florence en Rome bezocht waar de meesters bestudeerd werden. Maar het Italiaanse landschap bleek voor veel kunstenaars aantrekkelijker.

De schilder en zijn broodheer

Nu de overheid zich als mecenas heeft teruggetrokken worden veel kunstenaars weer afhankelijk van rijke opdrachtgevers en verzamelaars. Net als vroeger dus, toen veel kunstenaars vaak tegen wil en dank de lakeien van de heersende klasse waren.

De waakzaamheid van het hart

De Philokalia is een verzameling geestelijke geschriften die tussen de vierde en veertiende eeuw (in het Grieks) geschreven zijn en in de achttiende eeuw door de heilige Nikodimos van de berg Athos gebundeld zijn. Zijn tijdgenoot Paisius Velichkovsky maakte een vertaling in het Kerkslavisch.

Ovidius’ Metamorphosen

In de Middeleeuwen was er eigenlijk maar één boek. Na de revolutie van de boekdrukkunst kreeg de Bijbel concurrentie van eigentijdse maar vooral ook van klassieke geschriften. De compilatie van mythen die Ovidius aan het begin van onze jaartelling in klassiek Latijn had samengesteld, werd een inspiratiebron voor ontelbare schilders.

Dantes Divina Commedia

Dante stelt zich het Inferno voor als een trechter die breed begint onder het aardoppervlak en dan toeloopt naar het ijskoude middelpunt van de aarde. Daar zetelt Lucifer. Er zijn negen kringen. Dante en Vergilius ontmoetten er steeds grotere zonden en grotere zondaars.

Wolkenkrabbers

Chicago en New York werden eind 19e eeuw proeftuinen waar de skyscraper dankzij een stalen constructie steeds hoger kon worden. Er lagen ook twee Amerikaanse gedachten aan ten grondslag: "Form follows function" en "The sky is the limit."

Op zoek naar de atoomstijl

In de zomer van 2009 was in het Atomium in Brussel de tentoonstelling A la recherche du “Style Atome” te zien. Het is een swingende stijl uit de jaren vijftig die nog steeds beoefend wordt. Noem het geen retro. De atoomstijl is iets speciaals.

Een avontuur van luitenant Blueberry

In 1963 begon de Franse striptekenaar Jean Giraud (1938-2012) samen met scenarist Jean-Michel Charlier (1924-1989) aan zijn levenswerk: Blueberry. Ze lieten zich daarbij inspireren door de spaghettiwestern. Het 50-jarige jubileum van zijn antiheld maakte Giraud net niet meer mee. Hij overleed in 2012.

My favourite things

Belgian woodcuts & Russian Luboks. Underground comics & Midcentury Modern. Genesis, Pink Floyd & Film Noir ... These are a few of my favorite things ...

Woest & Vredig

vrije geluiden in de wwwoestijn