Komend jaar worden er twee oorlogen herdacht die tweehonderd jaar geleden plaatsvonden. De Russische veldtocht van Napoleon die op 22 juni 1812 begon en die op 12 december 1812 jammerlijk eindigde. En de War of 1812. Vier dagen voordat Napoleon aan zijn veldtocht zou beginnen, verklaarden de Verenigde Staten de oorlog aan Engeland en de strijd werd uitgevochten in Canada, in het Great Lake District, op Amerikaans grondgebied en op de Atlantische Oceaan.

In 1812 was er een strijdtoneel ontstaan, dat in aanmerking zou kunnen komen voor de titel ‘Wereldoorlog’. (Evenals de Zevenjarige Oorlog (1756-1863) die in Noord-Amerika, Europa, Europa, India en de Filipijnen werd uitgevochten.) De War of 1812 (die tot 1815 duurde) wordt dit jaar in de Verenigde Staten en in Canada herdacht. Omdat de grenzen tussen de Britse en de Amerikaanse gebiedsdelen in Noord-Amerika na de oorlog niet veranderden, zou je kunnen zeggen dat de oorlog in een gelijkspel geëindigd was. Toch was deze oorlog een morele overwinning voor Engeland en de Engelse én Franse kolonisten in Canada. Engeland had laten zien dat het de supermacht in de wereld was en dat deze niet met zich liet spotten. Zo werd in 1814 Washington ingenomen en werd het Amerikaanse ‘heilige der heiligen’, het Witte Huis, platgebrand. Amerika werd dus door Engeland in het hart getroffen.

De kolonisten in Ontario en Quebec hadden na de oorlog een veel groter zelfbewustzijn gekregen en voelden zich nu pas echt Canadezen. Toch behaalden de Amerikanen ook nog een succesje met deze oorlog. In de Vrede van Gent die in 1814 een eind maakte aan de oorlog werd afgesproken dat de Amerikanen nooit meer een aanval op Canada zouden doen. In ruil daarvoor zouden de Engelsen geen indianenstammen meer als bondgenoten gebruiken om de Amerikaanse expansie naar het Westen tegen te gaan.

Overigens hebben de Amerikanen het al druk met de Civil War Sesquicentennial (2011-2015). Terwijl de Civil War heel Amerika betreft, heeft de War of 1812 vooral voor de staten van New Engeland grote betekenis .

The War of 1812 (tv-serie uit 1999) | The War of 1812 (film uit 2011)
visit1812.com | starspangled200.org | 1812niagaraonthelake.ca | Maryland and the War of 1812

Toen ik in 1981 Time Bandits in de bioscoop zag, had ik het gevoel ondersteboven gedompeld te worden in een krankzinnige fantasiewereld. Terry Gilliam bekend van Monty Python and the Holy Grail (1975), had met zijn eerste fantasyfilm de toon gezet voor een reeks peperdure producties die hij de volgende vijfentwintig jaar zou gaan draaien. Algemeen worden Brazil (1985) en Twelve Monkeys (1995) als zijn meesterwerken beschouwd en The Adventures of Baron Munchausen (1988) als zijn grootste flop. Ook The Brothers Grimm komt er in de meeste kritieken niet goed vanaf.

De film die niet minder dan 80 miljoen dollar kostte, gaat mank aan een rammelend scenario en een overdosis onzin op het niveau van Suske en Wiske. Toch is deze baldadige film over de gebroeders Grimm voor mij het waard om voor een derde maal gezien te worden. Want in visueel opzicht is de film goed verzorgd. Alle clichés om een sprookjesachtige horrorsfeer op te roepen, zijn met enthousiasme uit de kast getrokken.

Het verhaal speelt zich af in 1812 wanneer Napoleon in het midden van Duitsland het Koninkrijk Westfalen heeft gevestigd. De gebroeders Grimm krijgen de opdracht om in het fictieve dorpje Marbaden een zaak op te lossen. Negen kinderen zijn er in korte tijd spoorloos verdwenen en het dorpje beeft van angst. Production designer Guy Hendrix Dyas ontwierp de filmset van Marbaden met een twintigtal stenen en houten bouwsels. Volgens zijn ontwerp moet het Duitse platteland tweehonderd jaar geleden sprekend op Transylvanië hebben geleken. De boeren die er wonen zijn de Verlichting nog niet ingeslingerd en geloven nog in weerwolven, heksen en trollen. De couleur locale in het Westfaalse dorpje stemt overeen met die in het dorpje uit Schlafes Bruder: grauw met veel modder en bijgeloof.

Aan de rand van het dorp ligt het uitgestrekte donkere woud waarin de boerenbevolking traditioneel haar angst projecteert. De volkssprookjes die de historische Brüder Grimm uit Kassel verzamelden, getuigen hiervan. De romantische schrijver Ludwig Tieck die kunstsprookjes schreef, beschreef in Der Blonde Eckbert het donkere woud als een oerruimte waarin het bovennatuurlijke nog een plaats heeft. Voor Terry Gilliam is het bos een projectiescherm voor griezelige grenservaringen met het bovennatuurlijke, die meestal niet ontkomen aan zijn riducalisering. Hoewel Gilliam Amerikaan is, deelt hij de typisch Engelse mix van horror en humor met zijn collega’s van Monty Python. Met veel genoegen schotelt hij ons een paar sadistische martelscenes voor die eerder doen grimlachen dan gruwelen.

Net als in Time Bandits uit 1981 spelen er in The Brothers Grimm Napoleontische soldaten mee. Gilliam voelt zich blijkbaar helemaal thuis in deze tijd en maakt graag gebruik van de wrijvingen tussen de Duitse bevolking en de Franse bezetters en het volkse bijgeloof met de Franse Verlichting. Wanneer op een gegeven moment de Franse generaal Delatombe het bevel geeft om het woud plat te branden, zou je daar de gewelddadige rationaliteit van de Verlichting in kunnen zien die wil afrekenen met het duistere verleden. Maar voor echte gelaagdheid is er geen plaats in het circus van Terry Gilliam. Het is vooral een feest van Pythoneske onzin en heerlijke vette plaatjes.

The Brothers Grimm [ W&V ] | The Brothers Grimm [ bol.com ]

The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007) is de eerste film die ik in het nieuwe jaar gezien heb en representatief voor mijn filmvoorkeur. Het is een biopic met voice over tegen een historische achtergrond en met mooie fotografie. Zelfs bij een zwak scenario blijft er bij dit soort films visueel nog genoeg te genieten. Deze film over wild west legende Jesse James is gebaseerd op de roman van Ron Hansen en heeft een goed scenario. Hoofdpersoon is Robert Ford, een jonge bewonderaar van Jesse, goed gespeeld door Casey Affleck. Ook Brad Pitt zit stevig in zijn rol als de grijnzende, grillige en gevatte Jesse James die wordt opgeslokt door zijn eigen donkere kant. In The Fight Club en Twelve Monkeys had hij bewezen dat hij een duistere en onvoorspelbare geest overtuigend vertolken kan. Roger Deakins werd voor de zoveelste maal genomineerd voor een oscar voor de beste cinematografie.

Jesse vocht met zijn broer en een aantal vrienden als vrijschutter in de burgeroorlog. Zo waren ze op zeker ogenblik aangesloten bij de bende van William Quantrill. Aan het eind van de oorlog keerde hij terug naar huis. Het land van zijn moeder bleek echter, onder dwang, verkocht te zijn aan investeerders die het land wilden gebruiken om een spoorweg aan te leggen. Ook bij andere veehouders en boeren bleek dit het geval. Jesse en zijn broer Frank vormden een posse die zich verzette tegen de investeerders. Ze deden dit door de aanleg van de spoorwegen te saboteren en banken te overvallen waar de investeerders hun geld hadden opgeslagen. Door de morele achtergrond van Jesse’s handelen was hij voor velen een held. Zijn overvallen kenmerkten zich ook door zijn vriendelijkheid en charisma. Jesse maakte veel gebruik van dynamiet, als afschrikmiddel en was zachtaardig voor de slachtoffers van zijn overvallen. Slechts tegen de investeerders en ieder aan hun kant was Jesse meedogenloos.
 
De James-Younger bende bestond voornamelijk uit broers van twee families: James en Younger. Toen de Younger-broers besloten ook andere banken te overvallen, stapte Jesse uit de bende. Terwijl hij een nieuw leven probeerde op te bouwen met zijn vrouw, werd Jesse uiteindelijk doodgeschoten door Robert Ford.
 
Bron: nl.wikipedia.org