Categorie archief: geschiedenis

triple eleven

om 11 uur vanmorgen, 93 jaar geleden
kwam er een einde aan de Eerste Wereldoorlog

De meest gedenkwaardige triple eleven van de vorige eeuw, viel niet op 11 november 1911 maar op 11 november 1918 om 11 uur ‘s morgens. Na ruim vier jaar kwam er een einde aan de Grote Oorlog die pas in 1939 de Eerste Wereldoorlog werd genoemd. Over een mogelijke Derde Wereldoorlog speculeerde Rob de Wijk vandaag in Trouw.

11 november 1918
de New York Times kon op 11 november 1918 vanwege het tijdsverschil met Europa de ochtendeditie openen met het bericht dat de Great War ten einde was.
The Armistice was agreed at 5 a.m. on 11 November, to come into effect at 11 a.m. Paris time, for which reason the occasion is sometimes referred to as “the eleventh hour of the eleventh day of the eleventh month”. It was the result of a hurried and desperate process. German chief of staff Paul von Hindenburg had requested arrangements for a meeting from Ferdinand Foch by telegram on 7 November. He was under pressure of imminent revolution in Berlin, Munich, and elsewhere across Germany. The German delegation headed by Matthias Erzberger crossed the front line in five cars and was escorted for ten hours across the devastated war zone of Northern France. They were then entrained and taken to the secret destination, aboard Foch‘s private train parked in a railway siding in the forest of Compiègne.
 
Bron: en.wikipedia.org

Van de ruim 65 miljoen militairen die aan de Eerste Wereldoorlog hebben deelgenomen, was Claude Choules de laatst overgebleven veteraan. Hij stierf op 5 mei van dit jaar op 110-jarige leeftijd. Sinds 2010 was hij ook de oudste man van het Verenigd Koninkrijk.

wereldoorlog1418.nl

zeventienduizend figuranten

opnieuw gezien op DVD: Waterloo (1970)

Waterloo DVDDe Russisch-Italiaanse monsterproductie Waterloo, die in 1969 in de toenmalige Sovjet Unie (Oekraïne) werd opgenomen, was een van de laatste grote historische spektakelfilms uit de filmgeschiedenis. Er speelden 15. 000 infanteristen mee uit het Sovjet Leger en nog eens 2.000 cavaleristen. Tijdens de opnamen grapte men dat regisseur Sergei Bondarchuk de opperbevelhebber was van het op zeven na grootste leger ter wereld. De film kostte toendertijd 35 miljoen dollar (omgerekend naar 2011 ongeveer 110 miljoen dollar), veel meer dan de toch al peperdure SF-films 2001: A Space Odyssey (1965-68) en Star Wars (1976-77). Helaas bracht Waterloo maar een paar miljoen op. De jeugd had geen interesse meer voor epische films en de filmindustrie ging zich na 1970 meer op gewelddadige en sexy films richten.

still uit Waterloo (1970)
still uit de spektakelfilm Waterloo

Voor scholieren is Waterloo de ultieme educatieve film. Naast al het historische spektakel is er ook nog eens goed acteerwerk van Rod Steiger, Orson Welles en Christopher Plummer. De score van Nino Rota is bijna vanzelfsprekend schatplichtig aan Beethoven , die zijn Eroica oorspronkelijk opdroeg aan de kleine korporaal. Als geen andere componist heeft Beethoven de bliksem die Napoleon in de wereldgeschiedenis sloeg, met zijn wereldschokkende muziek hoorbaar gemaakt.

still uit Waterloo (1970)
still uit de spektakelfilm Waterloo
Next to a battle lost, the saddest thing is a battle won.

Duke of Wellington

Waterloo door William Sadler
schilderij van William Sadler 1782-1840
film is in de twintigste eeuw de opvolger van de historieschilderkunst geworden
To recreate the battlefield authentically, the Russians bulldozed away two hills, laid five miles of roads, transplanted 5,000 trees, sowed fields of rye, barley and wildflowers and reconstructed four historic buildings. To create the mud, more than six miles of underground irrigation piping was specially laid. Most of the battle scenes were filmed using five Panavision cameras simultaneously from ground level, from 100 foot towers, from a helicopter, and from an overhead railway built right across the location.
 
Actual filming was accomplished over 28 weeks, which included 16 days of delay (principally due to bad weather). Many of the battle scenes were filmed in the summer of 1969 in often sweltering heat.
still uit Waterloo (1970)
Maarschalk Michel Ney valt met zijn cavalerie te vroeg aan waardoor de Franse infanterie niet kan volgen. De Engelsen vormen defensieve carrés waartegen de geïsoleerde Franse cavalerie machteloos is. “Schiet op de paarden!” luidt het Engelse commando.
Months before the cameras started filming, the 16,000 Soviet Army soldiers began training to learn 1815 drill and battle formations, as well as the use of sabres, bayonets and handling cannon. A selected 2,000 additional men were also taught to load and fire muskets. This army lived in a large encampment next to the battlefield. Each day after breakfast, they marched to a large wardrobe building, donned their French, British or Prussian uniforms and fifteen minutes later were in position. The soldiers were commanded by officers who took orders from director Sergei Bondarchuk by walkie-talkie. To assist in the direction of this huge, multi-national undertaking, the Russian director had four interpreters permanently at his side: one each for English, Italian, French and Serbo-Croatian.
 
Bron: en.wikipedia.org
still uit Waterloo (1970)
de defensieve carrés vanuit de hemel gezien

Cameravlees [ W&V ] | films over Napoleon 1897-2008
napoleon-battles.com

Bleibt Hart(enstein) !

gezien op ARD: The sinking of the Laconia (2011)
het verscheurde hart van U-Boot commandant Werner Hartenstein

The sinking of the LaconiaFilms over de Tweede Wereldoorlog zijn de laatste twintig jaar steeds verfijnder geworden. In The sinking of the Laconia een Engels-Duitse televisieproductie van Uwe Janson uit 2011 is een goed voorbeeld van deze nieuwe generatie oorlogsfilms. Hierin gaat het niet zozeer over wie goed is en wie fout, maar over de innerlijke strijd die gevoerd moet worden om in de waanzin van de oorlog de menselijkheid te behouden. Dus wordt er vooral ingezoomd op het geweten dat in een spagaat komt tussen de categorische imperatief (rekening houden met de zedelijke vrijheid van álle andere mensen) én het externe bevel alleen de belangen van je eigen volk te dienen. Scenarist Alan Blesdaele schreef zijn verhaal over het gekwelde geweten van U-Boot commandant Werner Hartenstein tegen de achtergrond van een historische gebeurtenis in september 1942 die de geschiedenis is ingegaan als het Laconia-incident.

Het Laconia-incident speelde zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog en was de aanval van een Amerikaanse bommenwerper op de Duitse U-boten U-156, U-506 en U-507 en de Italiaanse onderzeeboot Cappellini op 16 september 1942. De onderzeeboten hadden op dat moment schipbreukelingen van het door de U-156 getorpedeerde Britse schip Laconia bij zich. Door de aanval werden zij gedwongen te duiken en honderden schipbreukelingen in het water achter te laten. Het incident had als gevolg dat de Duitse admiraal Karl Dönitz het verbood om later nog hulp te bieden aan overlevenden.
 
Bron: nl.wikipedia.org
If any ship will assist the ship-wrecked “Laconia” crew, I will not attack providing I am not being attacked by ship or air forces. I picked up 193 men.
4, 53 South, 11, 26 West.

– German submarine.

Laconia Befehl
1. Jegliche Rettungsversuche von Angehörigen versenkter Schiffe, also auch das Auffischen Schwimmender und Anbordgabe auf Rettungsboote, Aufrichten gekenterter Rettungsboote, Abgabe von Nahrungsmitteln und Wasser haben zu unterbleiben. Rettung widerspricht den primitivsten Forderungen der Kriegsführung nach Vernichtung feindlicher Schiffe und deren Besatzungen.
2. Die Befehle über das Mitbringen von Kapitänen und Chefingenieuren bleiben bestehen.
3. Schiffbrüchige nur dann retten, wenn ihre Aussagen für das Boot von Wichtigkeit sind.
4. Bleibt hart. Denkt daran, daß der Gegner bei seinen Bombenangriffen auf deutsche Städte keine Rücksicht auf Frauen und Kinder nimmt!

Drie personen spelen de hoofdrol in het verhaal dat gebaseerd is op ooggetuigenverslagen: de Engels-Duitse Hilda (Franka Potente), de Duitse U-Boot commandant Werner Hartenstein (Ken Duken) en de Engelse Mortimer (Andrew Buchan). De film werd genomineerd voor een BAFTA.

The Sinking Of The Laconia
Bleibt hart. Denkt daran,
daß der Gegner bei seinen Bombenangriffen auf deutsche Städte keine Rücksicht
auf Frauen und Kinder nimmt!

Laconia Befehl, Karl Dönitz

Alan Blesdaele werkte bijna zeven jaar aan het script van The sinking of the Laconia met de historische gebeurtenissen en U-Boot commandant Werner Hartenstein als uitgangspunt. Sommige dialogen zijn echte pareltjes. Een van de passagiers van de Laconia die door de U-Boot van de gewetensvolle commandant Hartenstein gered is, is de Engelse vrouw Hilda, die eigenlijk Duitse is. Hoewel ze door hem gered is, klaagt ze de Duitse commandant aan voor de catastrofe die zijn U-Boot heeft aangericht.

Hartenstein und Hilda
de Duitse U-Boot commandant Hartenstein (Ken Duken) en de Engels-Duitse Hilda (Franka Potente)
Hartenstein: Es freut mich daß Sie nicht nach Afrika gerudert sind.
Hilda: Bevor Sie der Laconia außer Gefecht gesetzt hatten, waren 2500 Seelen an Bord. Davon hat vielleicht die Hälfte der Angriff überlebt. Wie viele sind es? Etwa 200. An Bord 200 und 200 in den Booten. Wie viele Menschen sind noch verzweifelt da draußen? Sie werden sterben. Dafür sind Sie verantwortlich, Kommandant.
Hartenstein: Beide Seiten werfen Bomben, Madam. Wir befinden uns im Krieg.
Hilda: Ich habe niemandem den Krieg erklärt.
Hartenstein: Viele der geborgenen Engländer haben uns gedankt. (…) Was ist an Ihnen so besonderes, Madam?
Hilda: (…) Nichts, Rein gar nichts!

Gustav Julius Werner Hartenstein (1908-1943)
The sinking of the Laconia [ imdb.com ]