Bij kaap Trafalgar (Spanje, 70 mijl NW van Gibraltar) werd de belangrijkste zeeslag geleverd tijdens de Napoleontische Oorlogen. Deze overwinning van de Britten had gevolgen tot ver in de twintigste eeuw. De Britse Royal Navy, geleid door Horatio Nelson vernietigde een Frans-Spaans eskader onder leiding van de Franse officier Pierre De Villeneuve in een slag bij kaap Trafalgar en verzekerde zo, voor een periode van meer dan honderd jaar, de heerschappij over de golven voor de Britten. Hierdoor konden zij, en niet de Fransen, een wereldrijk uitbouwen dat India, Canada, Hong-Kong en Singapore omvatte en werd Londen het Europese financiële centrum.

Op 20 oktober liep de Frans-Spaanse vloot uit om slag te leveren en zochten de tegenstanders een geschikte positie op. De hele dag en nacht bleef De Villeneuve met zijn wanordelijke vloot een weg zoeken om bij dageraad van de volgende dag vast te stellen dat de schepen nog steeds geen perfecte slagorde hadden gevormd.

Nelson had twee rechte linies gevormd en liet het sein Engeland vertrouwt dat iedere man zijn plicht zal doen hijsen. Collingwood, kapitein van de Royal Sovereign zag zijn kans toen hij een opening zag tussen de Fougueux en de Spaanse driedekker Santa Ana en met het eerste breedzijvuur stelde hij 400 Spanjaarden buiten gevecht. De grotere snelheid en uithoudingsvermogen van de Britten wierp zijn vruchten af.

De Victory liep op de tegenstander af zonder te vuren om munitie te sparen. Alhoewel Nelson werd gevraagd om de onderscheidingstekens op zijn borst te bedekken wimpelde hij dit af. De Victory zeilde parallel met de vijandelijke linie naar de voorhoede toe om dan volgens plan, negentig graden wendend, het centrum af te snijden van de voorhoede. De Villeneuve die met zijn Bucentaire in het centrum voer, aarzelde zijn voorhoede het sein te geven om te wenden en zo de Britten in te sluiten. Toen hij dat toch deed duurde het nog een uur vooraleer kapitein Dumanoir Le Pelley van de Formidable hieraan gehoor gaf. Later beweerde hij dat hij het sein door de rook niet had kunnen zien.

Scherpschutters aan boord van de Redoutable kregen aan dek van de Victory een man te zien wiens mouw op de borst was gespeld. Iedere Franse matroos wist dat dit Nelson was en zijn borst vormde een prachtig doelwit. Hij werd geraakt door een dodelijke kogel die in zijn ruggegraat bleef steken. Kapitein Lucas van de Redoutable deed met zijn manschappen een poging om de Victory te enteren maar de Britse driedekker Temeraire verijdelde dat.

De slag verliep zoals Nelson had voorspeld en Collingwood veroverde of vernietigde twaalf van de zestien schepen die hij had aangevallen. Dumanoir besloot met zijn zeven overige schepen dan toch maar te keren maar bij die poging geraakten vier van schepen met elkaar in aanvaring zodat hij zich uit de voeten maakte. Nelson hoorde nog van zijn overwinning vooraleer hij stierf en vroeg om niet over boord te worden gezet.

Aan Britse zijde telde men 1 609 doden en gewonden, de Spanjaarden 1022 doden en 1383 gewonden en aan Franse zijde bedroeg de schatting 3000 doden en meer dan 1100 gewonden. Er werden ongeveer 8000 Fransen en Spanjaarden gevangengenomen. De dag na de slag teisterde een storm die meer dan een halve week aanhield de overlevenden. Daarbij kwamen nog eens honderden scheepslui om en zonk de Spaanse Santissima Trinidad en de Redoutable.

Slag bij Trafalgar | 21/10 toen | heiligen van de dag

De hoofdmassa van de Vandalen trok in het begin van de 5de eeuw onder leiding van hun koning naar het westen, stak in 406 onder Gunderich de Rijn over en vestigde zich in Gallië. De Visigoot Wallia versloeg in 416 de Silingen en drong de Asdingen terug naar Gallië. In 428 drongen zij onder Geiserik weer door tot aan de zuidkust, staken de Middellandse Zee over en stichtten op de noordkust van Afrika, na de verovering van Carthago, in 439 het Rijk van de Vandalen. Van hieruit deden zij herhaaldelijk aanvallen op het Romeinse Rijk.

In 455 plunderden zij Rome. Zij onderdrukten als fanatieke arianen de aanhangers van de Orthodoxe Kerk; overigens namen zij de Romeinse rechts- en bestuursorganisatie over. Keizer Justinianus I zond in 533 Belisarius met een leger naar Noord-Afrika. Door deze verslagen, gaf de Vandaalse koning Gelimer Carthago prijs; hij moest zich in 534 overgeven. Het Vandaalse Rijk verdween daardoor voorgoed.
zie ook: de Slag bij Verona en de Slag bij Piacenza

wie waren de Vandalen? | tijdlijn Romeinse Rijk | 19/10 toen | heiligen van de dag

ambachtelijker
‘De plundering van Rome in 455 door de Vandalen was veel grondiger en ambachtelijker dan die van Alarik ‘
Kosmos boekje

Op 8 oktober had Montenegro aan het Ottomaanse Rijk de oorlog verklaard en op 17 oktober volgden Griekenland, Bulgarije en Serviëmet hun oorlogsverklaring aan de “zieke man van Europa”. Daarmee was de Eerste Balkanoorlog, die tot 28 november zou duren, een feit geworden. Het jaar daarop volgde een Tweede Balkanoorlog (van 8 juli tot 10 augustus 1913) en deze zou vooral tussen Serviëen Bulgarije worden uitgevochten. Een Derde Balkanoorlog in 1914 ging de wereld niet meer voorbij. Een lokaal conflict tussen Serviëen Oostenrijk-Hongarije over Bosnië-Herzegovina zou worden uitvergroot tot de Eerste Wereldoorlog.

De onrust op de Balkan begon al in 1879 met het Verdrag van Berlijn. Het Ottomaanse Rijk was in de tweede helft van de negentiende eeuw verzwakt geraakt en Rusland begon de nationalistische (en vooral ook pan-slavistische) bewegingen op de Balkan te steunen. Dit resulteerde in 1879 tot het ontstaan van drie nieuwe Orthodox-Christelijke koninkrijken op de Balkan: Servië, Bulgarije en Roemenië(Aanvankelijk alleen Walachije en Moldavië. Transsylvaniëbleef tot 1918 onderdeel van de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije). Deze herverdeling van de Balkan werd het begin van een reeks conflicten, precies zoals in de jaren 90 zou gaan gebeuren met de herverkaveling van het voormalige Yoegoslavië.

17/10 toen | heiligen van de dag