Dinsdag bezoeken we Messkirch, de geboorteplaats van Heidegger. Naast de St. Martinskerk staat nog altijd het geboortehuis van Heidegger. Er woont nu blijkbaar een jong gezinnetje want op een van de ramen hebben kinderen kleurige plakplaatjes geplakt. In de gevel is een gedenksteen gemetseld. Hier is hij dus geboren, tegenover de kerk waar zijn vader koster was. Maar toen de kleine Martin geboren werd, waren de katholieken in Messkirch uitgeweken naar een noodkerkje omdat de St. Martinskerk door de Oud-katholieken in gebruik was genomen. Het huisje waar Heidegger in het Dasein kwam, is een wat onooglijk huisje tussen twee fraaie Fachwerkbauten. Het heeft dezelfde kwaliteiten als de blokhut: eenvoudig, sober, gewoontjes. En zo schijnt Heidegger ook geweest te zijn, bepaald geen flamboyante persoonlijkheid zoals zijn broer Fritz. In tegenstelling tot Martin was Fritz een publieke figuur in Messkirch. Zelfs toen Heidegger al wereldberoemd was, kende men hem in Messkirch als ‘de broer van Fritz.’ Omdat Fritz stotterde, sprak hij altijd over het da-Dasein.

In de muur van de St. Martinskerk, schuin tegenover Heidegger‘s geboortehuis, is een reliëf ingemetseld ter nagedachtenis van Conrad Gröber, sinds 1932 aartsbisschop van Freiburg. Tijdens Heidegger’s studiejaren in het Konradihuis in Konstanz hield Gröber zijn studenten op het pad van de rooms-katholicisme.

Vanwege zijn optreden als aartsbisschop van Freiburg tijdens nazi-Duitsland, is Gröber nog altijd omstreden. Maar Meßkirchers hadden voor de oorlog het anti-semitisme nu eenmaal met de paplepel ingegeven gekregen.

Meßkirch [ de.wikip[edia.org ] | Conrad Gröber [ de.wikipedia.org ]

Om een uur of zeven ‘s avonds eindelijk de hut van Martin Heidegger gevonden bovenin een weide in Todtnauberg. De hut lijkt eerder op een bunker dan een blokhut. Het uitzicht is niet verkeerd. We waren aanvankelijk aan de hut voorbij gelopen, hoewel deze aan de Martin Heidegger Rundweg gelegen is, lijken de klein- en achterkleinkinderen de hut verborgen te houden. Want het is nog steeds familiebezit en een museum zal het voorlopig niet worden al is het een bedevaartsoord voor Heideggerfreaks. Op tientallen meters afstand van de hut staat een bord met wat informatie voor de liefhebbers. We lezen dat de hut aan de binnenkant even Spartaans is als aan de buitenkant. De enige luxe in de hut is een klein radiootje dat Heidegger in 1962 had aangeschaft om de Cubacrisis te volgen. Blijkbaar was hij in bange afwachting van een nucleaire oorlog in het idyllische Zwarte Woud. Stromend water en elektriciteit had hij lange tijd niet, maar toen hij eenmaal in Berlijn een aanstelling had gekregen als hoogleraar had hij eindelijk wat geld over om de hut van elektriciteit te voorzien. Michaela vroeg zich af of hij ‘het’ in de hut met Hannah (Arendt) had gedaan. Maar ik denk niet dat hij dat heeft aangedurfd omdat hij toch doodsbenauwd was dat zijn vrouw Elfride de affaire zou ontdekken.

De omgeving is boers en idyllisch, maar het boerenbestaan in Todtnauberg is waarschijnlijk even authentiek als hard. Toen we een paar kilometer aan de hut voorbij waren gelopen kwamen we een pensionado tegen op een scootmobiel. Michaela vroeg hem waar de hut was. De man op de scootmobiel begon zich op een onwaarschijnlijke manier te ont-bergen en gesticuleerde wild in de richting van een paar koeien op de alm. Misschien lag het aan het warme weer of was het verbeelding, maar ik meende toch zeker iets van Heidegger in het gezicht van de man te bespeuren. Is Todtnauberg soms een verzamelplek voor look-a-likes geworden of was dit een van de kleinkinderen van de filosoof? Toen we de hut naderden, hoorden en zagen we in de verte een tractor het gras maaien. De techniek heeft het boerenleven van Todtnauberg allang bereikt. Zou Heidegger het als een bedreiging van het zyn ervaren hebben?

Martin-Heidegger-Rundweg [ todtnauer-ferienland.de ]

Eindelijk is het zover. Na maandenlange voorbereidingen gaan maandag de wandelschoenen en Lederhosen aan. Als we de zijnden op de juiste wijze ontbergen, dan kan het Zijn zich aan ons onthullen. En als we geluk hebben, zien we misschien wel een edelhert in het wild.

De hut is nog steeds privébezit van de familie Heidegger en de weide waar deze staat, is niet toegankelijk. Wel kun je vanaf de Martin-Heidegger-Rundweg de hut zien liggen.

Martin Heidegger [ nl.wikipedia.org ]