Categorie archief: 17e eeuw

poëzie uit Haarlem

De Haarlemse landschapsschilder Cornelis Vroom (1591-1661)

Cornelis Vroom was de zoon van de bekende zeeschilder Hendrick Vroom. Hij zou zijn vader als marineschilder navolgen, maar hij schilderde ook landschappen. Het Frans Hals Museum in Haarlem heeft er een in zijn bezit. Vroom beïnvloedde de tweede generatie landschapsschilders in zijn stad, onder wie Jacob van Ruisdael en Nicolaes Berchem.

Cornelis Vroom
Cornelis Vroom 1626
Rivierlandschap met antieke graftombe

Rivierlandschap met antieke graftombe is een zogenaamd Italianiserend landschap. Dit genre zou rond het midden van de zeventiende eeuw erg populair worden onder de welgestelde burgers van de Republiek. Cornelis Vroom weet een idyllische sfeer te bereiken met weinig middelen. Door zijn langwerpige formaat, frontale aanblik en waterpartij met weerspiegeling op de voorgrond, roept het rust en stabiliteit op. In de rivierlandschappen van Daubigny vinden we eenzelfde sfeer.

Cornelis Vroom [ nl.wikipedia.org ] | Frans Hals Museum

overvloed & onbehagen

iedere dinsdagavond op Nederland 2: De Gouden Eeuw
vanavond aflevering 1: Land in zicht

Wordt de nieuwe dertiendelige tv-serie over de Gouden Eeuw die de VPRO/NTR vanaf vanavond gaat uitzenden een nationale geschiedenisles of een verkapte inburgeringscursus? De programmamakers willen in deze serie de vaderlandse geschiedenis van de zeventiende eeuw als een spiegel voor het huidige Nederland houden. De kans is dus groot dat er in verleden en heden gespeurd gaat worden naar onze identiteit.

Had Maxima gelijk? En als hij/zij dan toch blijkt te bestaan, waar mag de Nederlander dan trots op zijn en waar moet hij/zij zich voor schamen? Staan de Hollandse tolerantie en de VOC-mentaliteit zwart-wit tegenover elkaar of zijn ze juist met elkaar vervlochten? En waar is eigenlijk de Hollandse domineesgeest gebleven in het post-christelijke Nederland?

gouden eeuw
goudeneeuw.ntr.nl
Hoe ziet de Nederlandse identiteit eruit? Die vraag komt voor het eerst op tijdens de Tachtigjarige oorlog tegen Spanje (1568-1648), tegenwoordig de Opstand genoemd. De Nederlanden zijn in die tijd een lappendeken van gewesten zonder gemeenschappelijke taal of leiding. Ze willen juist hun autonomie behouden, maar de strijd tegen de Spanjaarden vraagt dat ze zich te verenigen.
 
Ze weten zich daarbij gesteund door het Wilhelmus, dat over een „vaderland„ spreekt en de troepen aanvuurt. Als auteur van het lied wordt Philips van Marnix van Sint Aldegonde genoemd, de rechterhand van opperbevelhebber Willem van Oranje. Dezelfde Marnix is in 1585 burgemeester van de hoofdstad van het opstandige gebied, Antwerpen, als die moet capituleren voor de Spanjaarden. Antwerpen verloren, Willem van Oranje kort daarvoor vermoord – de Opstand staat er beroerd voor. Wie kan vermoeden dat de noordelijke Nederlanden voor een Gouden Eeuw staan?
 
Bron: goudeneeuw.ntr.nl

400 jaar grachtengordel

volgend jaar bestaat de Amsterdamse grachtengordel 400 jaar

2013 wordt een druk herdenkingsjaar: Utrecht viert 300 jaar Vrede van Utrecht Nederland 200 jaar Koninkrijk en het is 400 jaar geleden dat de aanleg van de Amsterdamse grachtengordel begon. Twee jaar geleden kwam deze eindelijk op de Werelderfgoedlijst van UNESCO te staan. Zo is er in 2013 genoeg aanleiding om extra buitenlandse toeristen naar Amsterdam te lokken.

Gerrit Berckheyde, 1672
Gouden Bocht in de Herengracht
door Gerrit Berckheyde, 1672

De herdenking vestigt ook de aandacht op onze nationale identiteit, want de grachtengordel is net zo Hollands als de Avenue des Champs-Élysées Frans is. De geest van de Gouden Eeuw is misschien nergens zo mooi belichaamd als op de Amsterdamse grachten. De panden zijn smal en vrij sober, typische Hollandse zuinigheid. Tegelijkertijd wordt de rijkdom getoond in de weelderige ornamenten die veel gevels bekronen. Vooral in de eerste deel van de zeventiende eeuw, toen de Franse chique zich nog niet was doorgedrongen, heerste er overvloed en onbehagen in de Republiek. Een van de mooiste schilderijen van de grachtengordel is het schilderij van de zogenaamde “Gouden Bocht” is de Herengracht door Gerrit Berkenheijde.

De grachtengordel is het onderdeel van de Amsterdamse binnenstad dat langs de vier hoofdgrachten: Singel, de Herengracht, de Keizersgracht en de Prinsengracht ligt. Vanaf de Brouwersgracht buigen deze grachten zich evenwijdig aan elkaar geleidelijk naar het zuidoosten, maken een drietal flauwe bochten en monden uit in de Amstel. De verlengingen van de hoofdgrachten: de Nieuwe Herengracht, Nieuwe Keizersgracht en Nieuwe Prinsengracht lopen vanaf de Amstel geleidelijk westnoordwestelijk tot aan de Muidergracht, waarna de Plantage begint.
 
De grachtengordel is een systeem van straten, kades, bruggen en woonhuizen op tamelijk identieke kavels van gelijke lengte en breedte met gesloten binnentuinen, de zogenoemde keurblokken. Veel grachtenpanden getuigen vanaf de gracht of de straatkant van de welvaart in de Gouden Eeuw, maar in de meeste gevallen van de 18e eeuw. Omdat de panden in de loop der eeuwen diverse malen zijn verbouwd, komen naast elkaar veel verschillende architectuurstijlen en gevels voor. Ondanks doorbraken in de 19e eeuw en in een aantal gevallen lelijke of te kolossale nieuwbouw is de schilderachtige grachtengordel een van de belangrijkste toeristische attracties van Amsterdam en staat sinds 1 augustus 2010 op de Werelderfgoedlijst. De grachtengordel, met een helder, ijzersterk stedenbouwkundig concept, is venster nummer 12 van de Canon van Amsterdam.
 
Bron: nl.wikipedia.org
Amsterdam 1544
Amsterdam 1544
Voordat de grachtengordel in de zeventiende eeuw werd aangelegd, waren er al grachten in Amsterdam.
Amsterdam 1613-1662
Amsterdam 1613
grachtengordel en uitbreiding tot 1662

amsterdamsegrachtenhuizen.info | degroenegrachten.nl