Categorie archief: religie

prins Cem

historische feiten over prins Cem in de tv-serie The Borgias

Vorige week schreef ik hier over een mogelijke historische onjuistheid in episode 2 van de tv-serie The Borgias. In de derde episode die zich afspeelt in 1492 of 1493 zitten in ieder geval een aantal onjuistheden. The Borgias Fan Wiki laat zien wat er verdraaid is of uit een grote duim gezogen.

Prince CemIn de derde episode The Moor is de Ottomaanse prins Cem “te gast” bij The Borgias. Zijn broer de sultan Bayezid II wil van hem af omdat prins Cem ook aanspraak maakt op de troon. Via omzwervingen is Cem in Rome terecht gekomen. De sultan belooft de paus jaarlijks 40.000 dukaten als dekking voor de verblijfskosten van zijn broer. In werkelijkheid wordt Cem tegen betaling van zijn broer door de paus in Rome gevangen houden. Wanneer paus Alexander VI 400.000 dukaten nodig heeft voor de bruidsschat van Lucrezia die hij wil uithuwelijken aan de hertog van Milaan, besluit hij om Cem te laten vermoorden. De sultan heeft er 400.000 dukaten om zijn broer uit de weg te laten ruimen. Kort voordat Cem vermoord wordt, wil hij zich tot het christendom bekeren. De liefdevolle manier waarop christenen met elkaar omgaan, heeft zo’n indruk op hem gemaakt dat hij christen wil worden.

Bovenstaande feiten zijn verdraaid. Prins Cem was in 1489 al in Rome aangekomen waar paus Innocentius VIII hem onder zijn hoede nam. Onder paus Alexander VI bleef Cem als hooggeplaatste gast de gevangene van het Vaticaan. Sultan Bayezid II betaalde de paus jaarlijks een groot bedrag voor deze dienst. Toen koning Charles XIII van Frankrijk in januari 1595 Rome innam, werd Cem gevangen genomen. De koning wilde de Ottomaanse prins naar Frankrijk sturen, maar Cem werd ziek en stierf in Capua op 25 februari 1495. Er wordt soms over gespeculeerd dat hij mogelijk vermoord is, maar daar zijn geen bewijzen voor.

Episode 3 The Moor preview

Het verhaal van prins Cem in episode 3 van The Borgias is dus op verschillende punten verdraaid. Hij werd niet in 1492/93 vermoord maar stierf in 1495 waarschijnlijk een natuurlijke dood. Alexander VI ontving nooit 400.000 dukaten van de sultan om daarmee de bruidsschat van zijn dochter Lucrezia te financieren. Prins Cem heeft zich nooit tot het Christendom willen bekeren. wéll heeft paus Innocentius VIII zijn gijzelaar gebruikt als afschrikmiddel: wanneer sultan Bayezid II campagnes zou ondernemen naar christelijke landen, zou de paus Cem vrijlaten en dat zou grote interne verdeeldheid veroorzaken in het Ottomaanse Rijk.

Bron: Prins Cem [ nl.wikipedia.org ]

Romeinse maffia

gekeken naar deel 1 van Borgia (2011)
en deel 1 en 2 van The Borgias (2011)

The BorgiasSamen met de families Corleone en Soprano is de familie Borgia geknipt voor een kroniek van een corrupte en criminele familie. Na een paar speelfilms over de Borgia’s is het vorig jaar tot een tv-serie gekomen. Tot twee onafhankelijke producties zelfs, en bijna onder dezelfde titel. Borgia van Tom Fontana heeft net als The Borgias van Neil Jordan twee seizoenen achter de rug. Vorige maand begon de AVRO op Nederland 2 op zaterdagavond met het uitzenden van het eerste seizoen van The Borgias. Op UPC on demand is het eerste seizoen van Borgia te zien. Van beide series bekeek ik inmiddels drie afleveringen.

Mijn eerste indruk is dat beide series historisch tamelijk nauwkeurig willen zijn. Het verhaal begint in 1492. In Rome stond toen nog niet de Sint Pieter die we nu kennen, maar na ruim duizend jaar nog altijd de oude basiliek die keizer Constantijn op het graf van Petrus had laten bouwen. De Sixtijnse Kapel, genoemd naar paus Sixtus IV, stond er in 1492 al wel. Paus Sixtus IV had tijdens zijn pontificaat (1471-1484) de wanden van de kapel in 1481 en 1482 laten beschilderen door de beste schilders van zijn tijd. Michelangelo moest in 1492 het gewelf nog beschilderen. De tv-serie Borgia lijkt hier historisch juist. Wanneer de kardinalen in conclaaf zijn om na de dood van paus Innocentius VIII een nieuwe paus te kiezen, zien we het interieur van de Sixtijnse Kapel zoals dat er in 1492 moet hebben uitgezien, met splinternieuwe muurschilderingen maar zonder de beroemde fresco’s van Michelangelo .

Raphael
Raphael ca. 1506
Dama con il liocorno (Giulia Farnese?)

Een eerste mogelijke historische onjuistheid die ik ben tegengekomen, is in de tweede aflevering van The Borgias. Een van de maîtresses van paus Alexander VI (Rodrigo Borgia) was de Romeinse schoonheid Giuilia Farnese. De paus laat haar schilderen door Pinturicchio met een jonge geit op schoot. Op het schilderij moet dat een baby eenhoorn worden. Dit portret verwijst niet naar een werk van Pinturicchio, maar naar een bekend portret dat Raphael omstreeks 1506 geschilderd heeft. Aangezien kunsthistorici aannemen dat het meisje op Raphael‘s portret Giuilia Farnese is maar dit niet met zekerheid kunnen zeggen, hoeft hier dus geen sprake te zijn van een historische onjuistheid. Ook Lucrezia laat zich door Pinturicchio schilderen. Het staat vast dat hij haar rond 1495 geschilderd heeft.

Lucrezia Borgia door Pinturicchio Rond 1500 kwam een einde aan de relatie tussen Giuilia Farnese en de paus, een periode waarin Giulia ook haar echtgenoot verloor. Na zich aanvankelijk teruggetrokken te hebben in Carbognano, trad zij na enkele jaren opnieuw in het huwelijk, ditmaal met Giovanni Capece van Bozzuto, een Napolitaans edelman. In de periode 1506-1522 werd Giulia aangesteld als gouverneur van Carbognano. In 1523 verhuisde Giulia naar Rome, waar ze introk bij haar broer kardinaal Alessandro. Daar overleed zij op 23 maart 1524.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Borgia [ imdb.com ] | The Borgias [ imdb.com ]

de schilder en zijn broodheer [ 5 ]

Jean-Baptiste Regnault en de Franse Revolutie
 

Doordat de overheid zich als geïnstitutionaliseerde mecenas terugtrekt, worden veel kunstenaars die ooit afhankelijk waren van subsidie, nu gedwongen een knieval te maken voor „de markt„. In veel gevallen moeten deze kunstenaars om te overleven, net als vroeger, weer de persoonlijke en commerciële belangen gaan dienen van rijke particuliere opdrachtgevers.

Een serie over de schilder en zijn opdrachtgever in de periode 1712-1912. Aflevering 5: Jean-Baptiste Regnault schilderde La Liberté ou la Mort voor de Salon van 1795

Regnault 1795
La Liberté ou la Mort 1795
Het hoogste punt in de voorstelling is de rode Jakobijnenmuts linksboven. Deze allegorie is een triomf voor de Jakobijnen.

Toen ik voor het eerst de allegorie La Liberté ou la Mort zag, dacht ik dat het een schilderij uit een vrijmetselaarsloge was. Vreemd is deze associatie niet, want het revolutionaire Frankrijk werd geestelijk gevoed door de Verlichting. Symbolen die de vrijmetselarij gebruikt, zoals het alziend oog, kom je ook tegen in het revolutionaire Frankrijk en Amerika van de late achttiende eeuw. Regnault schilderde in zijn allegorie overigens geen alziend oog maar een triangel, die de drieslag Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap symboliseert.

Regnault 1795
detail van La Liberté

La Liberté ou la Mort uit 1795 verbeeldt de overwinning van de revolutie op de gewelddadige gebeurtenissen van 1793-1794. Deze worden voorgesteld als Magere Hein met de Zeis. Dat beeld was zeer concreet geworden in een tijd waarin de guillotine overuren maakte.

Regnault 1795
detail van La Mort

Net als Jacques Louis David maakte Jean-Baptiste Regnault dankbaar gebruik van de christelijke symboliek. Het nieuwe Frankrijk was een post-christelijke staat. Er was een nieuwe jaartelling gekomen en de christelijke religie was vervangen door een Dienst aan het Opperwezen waarin de Rede de hoogste plaats had. Aan christelijke symbolen werd een nieuwe betekenis gegeven. De Triniteit Vader, Zoon en Heilige Geest werd vervangen door Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap.

Regnault 1795
detail van de Schutsengel

Regnault combineert in de allegorie twee momenten uit het leven van Jezus. De beschermengel van de idealen van de revolutie maakt het gebaar “het is volbracht” aan het kruis maar verwijst ook naar de Verrijzenis. De brandende vlam op zijn hoofd verwijst weer naar Pinksteren. Op de aarde onder is niet alleen Frankrijk maar West-Europa te zien. De hemelse allegorie profeteert eigenlijk al de verspreiding van de Franse Revolutie over Europa die spoedig onder Napoleon zal gaan plaatsvinden.

Jean-Baptiste Regnault [ nl.wikipedia.org ]