Categorie archief: religie

Mnemosyne

Waarom herinneren we ons niet?
Bedwelmd door de wateren van Lethe, zijn we vergeten dat Nous, onze geestelijke gids en mentor, zich wèl herinnert, kennis heeft en – als we het maar konden opbrengen om Psyche, onze ziel, aan haar toe te vertrouwen – voor ons de vluchtige visioenen van geestelijke dingen zou kunnen oproepen: die zwakke maar werkzame teugen uit de bron van wijsheid.
 
(…)
 
Niettemin is gemeenschap tussen goden en mensen altijd mogelijk en zal dat altijd zijn, want het vermogen om de geheime bron van waarheid aan te boren zetelt in de ziel. Maar kennis daarvan komt alleen toe aan hen die omgang hebben met Nous, de kenner in ons, gepersonifieerd als Mnemosyne, Godin van de Herinnering. Wie is deze godin en wat is haar functie?
 
Mnemosyne, moeder van de Muzen, is de dienares van Nous, van wie het de opgave is om Psyche, de ziel, ertoe te bewegen zich de waarheid voor de geest te halen, zodat ze door zich haar goddelijke oorsprong te herinneren, tenslotte het recht op hereniging met Nous verwerft. Onder de overblijfselen van de Orfische mysteriën die in de graven op Kreta en in Zuid-Italiëzijn teruggevonden, zijn acht kleine, heel dunne bladgouden schrijftabletten waarin kleine Griekse letters zijn gegraveerd. Een hiervan uit de buurt van Petelia, bij Strongoli, spreekt over twee bronnen bij de ingang van de Onderwereld: de bron van Lethe of Vergetelheid (zonder naam) links, en die van Mnemosyne of Herinnering rechts:

Gij zult links van het Huis van Hades een bron vinden,
En daarnaast staat een witte cypres.
Nader deze bron niet te dicht.
Maar gij zult er nog een vinden bij het Meer van Herinnering,
Koud water stroomt erdoor, en er staan Wachters voor.
Zeg: „Ik ben een kind van de Aarde en van de Sterrenbezaaide Hemel;
Maar mijn volk is (uitsluitend) van de Hemel. Dit weet uzelf.
En kijk, ik smacht van de dorst en ik verga. Geef mij snel
Het koude water dat stroomt uit het Meer van Herinnering.„
En uit zichzelf zullen zij u te drinken geven uit de heilige Bron,
En daarna zult gij heer zijn onder de andere Helden.

In deze hymne wordt de Orfische kandidaat gewaarschuwd voor het drinken van het water van Lethe.

Lethe
John Roddam Spencer Stanhope
The Waters of Lethe by the PLains of Elysium, 1879 – 1880
De natuur is altijd meedogend en rechtvaardig: omdat de heldere wateren van Mnemosyne aan de onvoorbereiden de dood zouden kunnen brengen, gaat ze op een zorgzame manier te werk waardoor een of meer van haar dochters tot zielenadel kan inspireren. Zoeken we zelfs vandaag de dag niet naar Terpsichore, Melpomene, of Polyhymnia – de Muzen van dans, zang en hymne – zowel voor een innerlijke als een uiterlijke verfrissing? Krijgen wetenschappers in hun zelfopofferende arbeid en onderzoek geen intuïtieve ingevingen van Urania van wie de magische staf naar de hemelse sferen verwijst waar haar hemelse kennis vandaan komt? Ongetwijfeld bevindt ieder mens zich onder de bijzondere hoede van een of meer van de „lieflijk sprekende Negen„ – boodschappers van ons geestelijke zelf, van wie de levenschenkende wijsheid een voortdurende hulp is bij het zich herinneren.
Zo diepgaand werd dit begrepen dat de dichter Hesiodus uitriep:

Onuitsprekelijk gezegend
is hij die door de Muzen wordt bemind.

Bron: theosofie.net

Mnemosyne (Mνημοσύνη) was in de Griekse mythologie een Titanide en de personificatie van het geheugen. Volgens de oude Grieken vond zij de woorden en taal uit. Volgens Hesiodus kregen koningen en dichters hun uitzonderlijke spraakvermogen van Mnemosyne en hun speciale relatie met haar dochters, de muzen.

Mnemosyne is volgens sommige bronnen ook de naam van een rivier in Hades. Doden die van haar wateren dronken zouden hun leven niet vergeten (zoals bij de rivier Lethe het geval was) maar onthouden.

Bron: nl.wikipedia.org

Griekse Mythologie

een messiaanse parabel ?

The Matrix als gnostisch evangelie

Op de persoonlijke website van Dick Wursten uit Antwerpen vond ik een aantal zeer boeiende artikelen : over de cantates van Bach, over Psalmen, over geloof en post-modernisme (‘God in stukken’), over fundamentalisme als uitdaging, over een pelgrimage naar Vezelay, over een beklimming van de Mont-Ventoux in de voetsporen van Petrarca en over de films The Passion of Christ en The Matrix. De laatste film bevat zoveel symboliek en betekenislagen dat het een ‘speeltuin’ is geworden voor filosofen en theologen. Er is in de film een duidelijke verwijzing naar de christelijke heilsgeschiedenis. Ik heb alleen het eerste deel van de film gezien, The Matrix Reloaded komt ooit misschien nog eens.

Matrix has you
synopsis van de Matrix en het christelijk evangelie
In veel discussiefora over The Matrix wordt op een veel te simplistische en directe wijze naar parallellen gezocht tussen de personen en gebeurtenissen van the Matrix en het evangelie rondom Jezus Messias. De parallellie zou een x=y moeten zijn. Zo eendimensionaal zijn de WachowskiBros gelukkig niet. Zij blijven de dubbelzinnigheid ook in de dubbele bodems volhouden. Wil men een gelijkstelling dan zou men naast de Matrix een compleet Messias-verhaal moeten zetten dat zelf ook vol dubbelzinnigheden zit. Het lijkt mij dat de gnostische variant van het christendom dan het meest in aanmerking komt (voor het geval u het niet weet: Van de 2de t/m de 4de eeuw had de zich langzaam settelende vorm van kerkelijk georganiseerd crhistendom (wat wij nu „orthodox„ noemen, maar orthodoxie is altijd een naam die achteraf door de winnaar aan zijn eigen eertijds omstreden opinie is gegeven) een geduchte concurrent in een syncretistische verlossingsleer (incl. oosterse invloeden !), die Jezus niet alleen als redder maar ook als een mystagoog vereerde, omdat hij de geheime kennis aan zijn volgelingen heeft onthult, waardoor de gang van zaken in deze wereld plots transparant werd tot op de werkelijke wereld daarachter[1]. Met name Matrix Reloaded met de introductie van The Architect doet gnostisch aan.”
 
Bron: dick.wursten.be
„…maar orthodoxie is altijd een naam die achteraf door de winnaar aan zijn eigen eertijds omstreden opinie is gegeven’

Met deze uitspraak kan ik niet instemmen. Door het woord ‘orthodox’ zo te benaderen, roept het antipathie op. Vaak wordt het woord in (neo-)gnostische teksten in deze betekenis gebruikt: orthodox als overwinnaar (onderdrukker) en gnosticisme als underdog (onderdrukte). Het is voorspelbaar waar de sympathie dan bij voorbaat al naartoe gaat… Letterlijk betekent het woord ‘ortho-dox’ : rechte (juiste) lofprijzing (of leer).

The Matrix; Religious Symbolism

religie en politiek in de VS

Deze week in Newsweek: The Politics of Jesus
Newsweek coverIn the days before the midterm elections, 62 percent of evangelicals say that religion plays too small a role in American political and cultural life today, compared to 37 percent of the American public, according to the November 2-3, 2006, Newsweek Poll, part of the November 13 cover package “The Politics of Jesus” (on newsstands Monday, November 6). Twenty-nine percent of the American public is equally divided over whether the role religion plays is too big or about right; whereas 21 percent of evangelicals say that the role religion plays is about right; and 14 percent say it plays too big a role.
 
Twenty-six percent of evangelicals say that their top priority this election day will be Iraq, compared to 32 percent of the American public, according to the Newsweek Poll. Sixteen percent of evangelicals say that terrorism is most important; 13 percent say the economy and 12 percent say health care; 10 percent say immigration; 9 percent say abortion compared to 5 percent of the American public; and 3 percent say stem cell research is at the top of their list. Despite the evangelical evolution, wedge politics are still sharp — from stem cells to gay marriage to late-term elections, reports Senior Editor Lisa Miller in the cover story. “Where you get such strong support is on issues where there is clarity,” explains Tony Perkins, president of the Family Research Council. “For those who believe in the Bible, there’s no question in marriage, there’s no question on the sanctity of human life.”
 
Bron: biz.yahoo.com

website van Newsweek