Een van de verhaallijnen uit Dinner at Eight gaat over Larry Renault, een filmster van de stille film die de overgang naar de talkies niet goed heeft overleefd. Hij wordt gespeeld door John Barrymore (de opa van Drew), die met deze rol eigenlijk zichzelf speelt. In de tijd van de stille film waarin het vooral om face value draaide, werd hij The Great Profile genoemd. Larry Renault, de aan lager wal en de alcohol geraakte acteur die hij in deze film speelt, heeft dezelfde bijnaam.

Vorige maand zag ik The Artist (2011) die ook het verhaal vertelt van een filmster die na de komst van de geluidsfilm wordt afgedankt. De personage van George Valentin is gebaseerd op Douglas Fairbanks, Clark Gable en Erol Flynn en wordt gespeeld door Jean Dujardin. De yesterday star raakt in een persoonlijke crisis, die tegelijkertijd een uitdrukking is van de algehele crisissfeer rond 1930. Terwijl George Valentin in The Artist een doorstart kan maken als tapdanser, loopt het met Larry Renault in Dinner at Eight anders af. Zoals met veel andere filmsterren in het begin van de jaren dertig.

Dinner at Eight is net als The Artist een tragikomedie. In de lijst met de honderd beste komedies van de twintigste eeuw, samengesteld door de American Film Institute, staat Dinner at Eight op een 85e plaats. In 1933 was deze komedie de opvolger van Grand Hotel (1932) waarin de gebroeders Barrymore en Wallace Beery hadden geschitterd. In Dinner at Eight traden ze weer op in een sterrencast. Maar liefst acht sterren uit het begin van de jaren dertig spelen er mee: Naast de drie eerdergenoemde zien we ook Marie Dressler (als Carlotta Vance, een ouder wordende actrice wier hoogtijdagen al lang voorbij zijn) Jean Harlow (als Kitty Packard , een eenzame, maar verwaande aanstelster), Lee Tracy (als Max Kane, de filmagent van Larry Renault) Edmund Lowe (als dokter Wayne Talbot, die vreemd gaat met Kitty Packard ) en Billie Burke ( als Millicent Jordan, de oppervlakkige vrouw van zakenman Oliver Jordan, gespeeld door Lionel Barrymore). Wallace Beery speelt Dan Packard, een succesvolle maar corrupte zakenman.

Hoewel Platinum Blonde Jean Harlow op de filmaffiches als dé ster van Dinner at Eight gepromoot wordt, is Marie Dressler (1868-1934) voor mij de eigenlijke ster. In de rol van Carlotta Vance speelt ze net als John Barrymore in zekere zin ook zichzelf. De scenaristen hebben haar de snedigste zinnen in de mond gelegd. Ze krijgt ook het laatste woord. Wanneer de genodigden zich aan het eind van de film van de salon naar de eetkamer begeven, is ze in gesprek met de ordinaire Kitty Packard gespeeld door Jean Harlow. De voorloopster van Marilyn Monroe speelt het domme blondje en begint over een boek.

In het scenario zijn veel zure grappen verwerkt. Zo noemt een echtgenote zich een “Garbo widow” wanneer ze klaagt over haar man Ed die bijna elke avond naar de film gaat. Het is een typisch fenomeen uit de eerste helft van de jaren dertig: mannen die de misère van de crisis ontvluchten en zich in de bioscoop laten troosten door de trieste schoonheid van Greta Garbo.

The Platinum Blonde : Jean Harlow
In 1930 kwam Harlows grote doorbraak in een film van Howard Hughes: Hell’s Angels. Hughes bood Jean een contract aan en sindsdien heeft Jean alleen nog maar in legendarische films gespeeld. In 1931 speelde Harlow in de film Platinum Blonde, waardoor ze het tweede sekssymbool werd. Haar volgende beroemde film was Red Dust (1932), een van de zes films waar ook Clark Gable met haar in heeft gespeeld. Op 2 juli 1932 trouwde zij met Paul Bern. Tijdens één van de opnamedagen op 5 september 1932 vernam zij dat Bern zelfmoord had gepleegd. De crew was bang dat Harlow vervangen moest worden, omdat haar hart gebroken was. Toch ging ze door en de film werd ook nog eens een enorm succes. Harlow werd een superster. In 1933 speelde Harlow in nog twee legendarische films: Eerst Dinner at Eight, waar ze haar talenten als komiek bewees, en niet veel later Bombshell, een verhaal gebaseerd op haar eigen leven. (Bron: nl.wikipedia.org)

Dinner at Eight [ nl.wikipedia.org ] | Dinner at Eight [ movie2movie.nl ]

Ik zal niet de enige geweest zijn die bij Philip Seymour Hoffman‘s briljante vertolking van Truman Capote moest denken aan Marc-Marie Huijbregts. De overeenkomsten zijn opvallend. Net als Andy Warhol werd Truman Capote een stijlicoon door zichzelf te cultiveren (lees: aan te dikken). Een gekke stem, een raar pak, een vreemde motoriek. Allemaal een pose zou je denken. Maar authenticiteit toont haar gezicht juist daar waar de afwijkingen in het oog springen. Speelt Capote (of Warhol) nu steeds een rol voor de media of is hij gewoon zichzelf?

Imitators lijken de authenticiteitsvraag eenduidig te beantwoorden. Zij zijn immers de vleesgeworden pose. Philip Seymour Hoffman kreeg voor zijn rol als Truman Capote de Oscar voor de beste mannelijke hoofdrol. Zijn inleving bleek zo echt dat de filmproducent trots vermeldt: Philip Seymour Hoffman = Truman Capote. Kunnen we dat ook van Marc-Marie Huijbregts zeggen? Nee, Marc-Marie Huijbregts = Marc-Marie Huijbregts maar doet wel sterk aan Truman Capote denken. Voor een deel (zijn zware brilmontuur) is dat misschien opzet, maar voor een ander deel (zijn hoge stem) komt het omdat Marc-Marie Huijbregts en Truman Capote van nature al op elkaar lijken. Authenticiteit is iets raadselachtigs. Omdat authenticiteit ons allen toebehoort, zijn er gelijkenissen mogelijk en is tegelijkertijd ieder mens uniek.

Toen ik in 1981 Time Bandits in de bioscoop zag, had ik het gevoel ondersteboven gedompeld te worden in een krankzinnige fantasiewereld. Terry Gilliam bekend van Monty Python and the Holy Grail (1975), had met zijn eerste fantasyfilm de toon gezet voor een reeks peperdure producties die hij de volgende vijfentwintig jaar zou gaan draaien. Algemeen worden Brazil (1985) en Twelve Monkeys (1995) als zijn meesterwerken beschouwd en The Adventures of Baron Munchausen (1988) als zijn grootste flop. Ook The Brothers Grimm komt er in de meeste kritieken niet goed vanaf.

De film die niet minder dan 80 miljoen dollar kostte, gaat mank aan een rammelend scenario en een overdosis onzin op het niveau van Suske en Wiske. Toch is deze baldadige film over de gebroeders Grimm voor mij het waard om voor een derde maal gezien te worden. Want in visueel opzicht is de film goed verzorgd. Alle clichés om een sprookjesachtige horrorsfeer op te roepen, zijn met enthousiasme uit de kast getrokken.

Het verhaal speelt zich af in 1812 wanneer Napoleon in het midden van Duitsland het Koninkrijk Westfalen heeft gevestigd. De gebroeders Grimm krijgen de opdracht om in het fictieve dorpje Marbaden een zaak op te lossen. Negen kinderen zijn er in korte tijd spoorloos verdwenen en het dorpje beeft van angst. Production designer Guy Hendrix Dyas ontwierp de filmset van Marbaden met een twintigtal stenen en houten bouwsels. Volgens zijn ontwerp moet het Duitse platteland tweehonderd jaar geleden sprekend op Transylvanië hebben geleken. De boeren die er wonen zijn de Verlichting nog niet ingeslingerd en geloven nog in weerwolven, heksen en trollen. De couleur locale in het Westfaalse dorpje stemt overeen met die in het dorpje uit Schlafes Bruder: grauw met veel modder en bijgeloof.

Aan de rand van het dorp ligt het uitgestrekte donkere woud waarin de boerenbevolking traditioneel haar angst projecteert. De volkssprookjes die de historische Brüder Grimm uit Kassel verzamelden, getuigen hiervan. De romantische schrijver Ludwig Tieck die kunstsprookjes schreef, beschreef in Der Blonde Eckbert het donkere woud als een oerruimte waarin het bovennatuurlijke nog een plaats heeft. Voor Terry Gilliam is het bos een projectiescherm voor griezelige grenservaringen met het bovennatuurlijke, die meestal niet ontkomen aan zijn riducalisering. Hoewel Gilliam Amerikaan is, deelt hij de typisch Engelse mix van horror en humor met zijn collega’s van Monty Python. Met veel genoegen schotelt hij ons een paar sadistische martelscenes voor die eerder doen grimlachen dan gruwelen.

Net als in Time Bandits uit 1981 spelen er in The Brothers Grimm Napoleontische soldaten mee. Gilliam voelt zich blijkbaar helemaal thuis in deze tijd en maakt graag gebruik van de wrijvingen tussen de Duitse bevolking en de Franse bezetters en het volkse bijgeloof met de Franse Verlichting. Wanneer op een gegeven moment de Franse generaal Delatombe het bevel geeft om het woud plat te branden, zou je daar de gewelddadige rationaliteit van de Verlichting in kunnen zien die wil afrekenen met het duistere verleden. Maar voor echte gelaagdheid is er geen plaats in het circus van Terry Gilliam. Het is vooral een feest van Pythoneske onzin en heerlijke vette plaatjes.

The Brothers Grimm [ W&V ] | The Brothers Grimm [ bol.com ]