Categorie archief: film

de scores van Scorsese

gezien op Canvas: Emotions through music met Martin Scorsese
of targeting the emotional center

Bernard HerrmannWanneer je over filmmuziek spreekt, kun je moeilijk om de invloed van Richard Wagner heen. In de documentaire Emotions through music doet Martin Scorsese dat ook niet. Aan de hand van de scores bij zijn films neemt hij ons mee op reis door de geschiedenis van de filmmuziek. Scorsese ontwijkt evenmin de regisseur Cecil B. DeMille, bekend om zijn bombastische drama’s met kamerbrede muziek in de geest van de negentiende eeuw. Niet alleen uit eerbetoon omdat aan Scorsese in januari de Cecil B. DeMille-Award werd toegekend, maar ook omdat je de films van DeMille door hun epische dramatiek Wagneriaans kunt noemen. Scorsese verwijst nog op een andere manier naar Wagner met de legendarische filmcomponist Bernard Herrmann (1911-1975) die vlak voor zijn dood de score voor Taxi Driver (1976) had geschreven. In 1958 had Bernard Herrmann de muziek bij Vertigo van Alfred Hitchcock gecomponeerd. In de score van Vertigo horen we de echo van Liebestod uit Wagner‘s Tristan und Isolde.

VertigoThe heart of obsession
 
Hitchcock‘s film Vertigo is about obsession, which means that it’s about circling back to the same moment, again and again … And the music is also built around spirals and circles, fulfilment and despair. Herrmann really understood what Hitchcock was going for he wanted to penetrate to the heart of obsession. (Martin Scorsese over de score bij Vertigo van Bernard Herrman)
ertrinken,
versinken, -
unbewusst, -
höchste Lust!

uit: Liebestod van Wagner

Oscar-winnaar Martin Scorsese (na zes nominaties lukte het in 2007 eindelijk toch met The Departed) praat in deze documentaire over de muzikale invloeden in zijn leven en in zijn films. Hij is één van de weinige regisseurs voor wie muziek niet gewoon als achtergrond bij de beelden dient, maar een cruciale rol speelt in de evolutie en de evocatie van emoties in zijn films. Tijdens zijn jeugd in Little Italy in New York maakte hij kennis met vele soorten muziek, van jazz over funk tot klassiek. Hij praat over zijn liefde voor o.a. Mascagni en Bach en vertelt over zijn persoonlijke inbreng in de soundtrack van film als Taxi Driver, Raging Bull, Casino, The Age of Innocence, Mean Streets and The Aviator. Het gesprek is rijkelijk geïllustreerd met fragmenten uit zijn films zodat de documentaire zowel film- als muziekliefhebbers zal aanspreken.
 
Bron: programmas.canvas.be

bernardherrmann.org | filmmuziek.be | filmmuziek [ nl.wikipedia.org ]

tatiësk :: niets is wat het lijkt

Tati, een kwestie van kijken van Ann Meskens

filmstillIemand zijn, spelen dat je iemand bent of doen alsof je speelt dat je iemand bent. De Vlaamse filosofe Ann Meskens schreef een boek over Jacques Tati en tegelijkertijd een pleidooi om meer oog te hebben voor het spel van de werkelijkheid. Zondagmorgen zag ik haar in gesprek met Wim Brands in het VPRO-programma Boeken waarbij, zoals je in een programma over boeken mag verwachten, weer verwezen werd naar andere boeken, o.a. Homo Ludens van Johan Huizinga, De Spektakelmaatschappij van Guy Debord en naar het omvangrijke oeuvre van de socioloog Henri Lefebvre. Ann Meskens vertelt in haar boek hoe de jonge Jacques Tati op een keer in de trein aan het perron stilstaat en opmerkt hoe in de tegenoverliggende wagon de treinpassagiers doen alsof ze treinpassagiers spelen. Door deze opmerkingsgave kan de werkelijkheid ineens opgetild worden, boven het alledaagse uitstijgen en poëzie worden. Mesken‘s boek over Tati is vooral een pleidooi voor deze opmerkingsgave die het leven rijker en gelukkiger kan maken.

Iemand zijn, spelen dat je iemand bent of doen alsof je speelt dat je iemand bent.
Tati, een kwestie van kijkenMet haar boek over de Franse acteur, komiek en regisseur Jacques Tati (1908-1982) leert de Vlaamse filosofe Ann Meskens ons anders naar het leven te kijken. Wat gebeurt er als je ontdekt dat wij allemaal figuranten zijn? Dat alles om ons heen in scene is gezet?
 
De jonge Jacques Tatischeff, zoals zijn officiële naam luidde, groeide op in een chique Parijse voorstad. Zijn vader was van Russische afkomst, zijn moeder van Nederlands-Italiaanse komaf. Hij genoot een strenge opvoeding, maar op school blonk hij niet uit. Na een kortstondige rugbycarrière belandde hij via het variététheater in de filmwereld.
  
Zijn eerste film Jour de Fête draaide Tati in 1947. Tijdens zijn filmcarrière maakte hij zes lange speelfilms, en vier korte films, waarin hij altijd zelf de hoofdrol speelde. Films die tot het genre slapstickcomedy worden gerekend en in de cinematografie als klassiekers worden beschouwd. Kenmerkend voor zijn stijl is zijn camerawerk. Hij filmde de scènes in totaalshot, zodat hij het gedrag van de mensheid kon vastleggen. Met zijn observaties kon hij de werkelijkheid optillen. In de scènes zitten voortdurend subtiele elementen verstopt, van verborgen grapjes tot moderne maatschappijkritiek, details die pas na grondig bestuderen zichtbaar worden.
 
Bron: boeken.vpro.nl

Ann Meskens kijkt met de ogen van Tati [ trouw.nl ]

water & vuur

gezien: Master and Commander (2003) van Peter Weir

Patrick O'Brian, Master and CommanderAls je in maritieme geschiedenis geïnteresseerd bent, is de kans groot dat je al eens een boek van Patrick O’Brian (1914-2000) hebt gelezen. Zijn roman Master and Commander uit 1969 stond aan het begin van een reeks romans over kapitein Jack Aubrey en scheepsarts Stephen Maturin aan boord van het achttiende eeuwse fregat HMS Surprise. Patrick O’ Brian was 55 toen hij aan zijn levenswerk begon en vlak voor zijn dood in 2000, was hij aan zijn laatste roman bezig The Final Unfinished Voyage of Jack Aubrey die onvoltooid gebleven is, maar in 2004 werd gepubliceerd. De verfilming van Master and Commander kon de schrijver niet meer meemaken, maar hij zou er mee ingestemd hebben dat deze in handen was gegeven van Peter Weir. Deze ouwe rot in het vak maakte in 1975 al het meesterwerk Picnic at Hanging Rock. Daar had hij toen een budget voor nodig van nog geen half miljoen dollar. De verfilming van Master and Commander kostte driehonderd maal zoveel!

Peter Weir behoort samen met David Lynch tot die zeldzame regisseurs die het onheilspellende aantrekkelijk en sexy kunnen maken. En die eigenschap komt uitstekend van pas om van Master and Commander een indringende film te maken over de oorlog op zee, de hel op het water. Maanden lang met honderdvijftig man eindeloos lange dagen wachtend op zee, wachtend op de hel die gaat losbarsten. Peter Weir die met een co-auteur het filmscenario schreef, maakte drastische keuzes, liet veel uit de roman weg en spon nieuwe verhaallijnen uit. De keuze om de film in 1805 te situeren en in niet in 1812, was een marketingtechnische. In 1812 was de Engelse zeemacht in oorlog met de Verenigde Staten en de productiemaatschappij wilde niet het risico lopen dat dit bij het Amerikaanse publiek weerstand zou oproepen. Daarom werd het toneel verschoven naar de Derde Coalitieoorlog in 1805 toen Engeland in oorlog met Frankrijk was. Zoals in de film het Franse schip door de Engelsen gekraakt wordt, zo zal de Franse filmpers deze film gekraakt hebben.

still
still uit Master and Commander

De romans van Patrick O’Brian roepen een wereld op die tot in de details beschreven wordt en waarin je helemaal meegenomen wordt. Peter Weir heeft deze vervoerende manier van vertellen schitterend in film gebracht. De oscar voor de beste cinematografie werd terecht verzilverd. Met effectieve cinematografie worden we in de eerste scene het verhaal binnengezogen. Weir maakt veel gebruik van een aftastende camera en filmt soms dicht op de huid.

Het eerste beeld is de donkere en eindeloze verlatenheid van de oceaan waarboven het oog van de camera zweeft. Dan snijdt een schip diagonaal door het beeld en is snel weer verdwenen als een nachtelijk roofdier. De muziek is donker en onheilspellend. We lezen in een opschrift wat de missie van dit schip is: Het fregat HMS Surprise moet een Frans schip opsporen, vernietigen en de buit veroveren. Het schip blijkt een oorlogsschip dat ten strijde trekt. Daarna duikt de camera in de ingewanden van het schip en volgt een lange shot van voren naar achteren. Deze shot roept herinneringen op aan Das Boot van Wolfgang Petersen uit 1981. Een dergelijke shot werkt als een soort autopsie waardoor het schip op een levend wezen gaat lijken. Dat wordt nog versterkt omdat we geen bemanning te zien krijgen. In eerste instantie lijkt het schip op een spookschip. In de daarop volgende scene breekt de dag aan en wordt ‘het schip’ wakker. Nu krijgen we de bemanning te zien, ruwe zeebonken, officieren, maar ook jongens uit rijke families in uniform. We zien geen enkele vrouw en Weir zal dat gedurende de hele film volhouden. It’s a men’s world. Het is een magistrale beginscene. Door een paar ‘simpele’ shots zijn we nu zelf aan boord gekomen en we weten waar we zijn: op een Engels schip ergens voor de kust van Braziliëin 1805 met de missie een Frans schip te vernietigen.

still
still uit Master and Commander

Master and Commander (2003) behoort samen met Gettysburg (1993) tot een van de beste oorlogsfilms die ik de laatste jaren gezien heb. Dat komt vooral omdat de romans van Patrick O’Brian en Michael Shaara ijzersterk zijn. De nadruk ligt op de mensen, op de duivelse dilemma’s waar zij voor gezet worden en op het proces van ontmenselijking waarin zij gevangen zijn. De druk wordt door de situatie verpletterend. Wanneer op een ongelukkig moment het roer kapot geschoten was en het fregat doelloos op het water dobbert, als speelbal van de golven en als schietschijf voor de vijand, spreekt de kapitein het doodvonnis uit: “We zitten als haringen in een ton gevangen!”

Tall Ship RoseTall Ship Rose is a replica of an 18th century Royal Navy frigate that cruised the American coast during the Revolutionary War. Built in Lunenburg, Nova Scotia, the Rose operated as a sail training vessel from 1985 to 2001. Thousands of people from all over the world experienced adventure at sea aboard the Rose as she ranged from her homeport in New England as far north as Labrador and as far south as Grenada, into the Great Lakes as far west as Duluth and east to the Atlantic coast of Europe. In 2003 the ship appeared as the HMS Surprise in the 20th Century fox film Master and Commander: Far Side of the World starring Russell Crowe and directed by Peter Weir.

foto’s van de Tall Ship Rose als de HMS Surprise

Na de korte zeeslag aan het begin van de film, krijgen we langzaam maar zeker te zien hoe de verschillende mensen aan boord van de Surprise tegenover elkaar staan – hun mentaliteit, hun angsten, hun ambities. De spanningen die naar boven komen wanneer het drinkwater op dreigt te raken, het bijgeloof dat er heerst… Dit soort van zee-oorlogen werden op lange termijn uitgevochten; eens de kapitein een tactiek vastgelegd heeft, houdt de uitvoering van zijn plannen gewoonlijk eerst nog eens drie, vier weken zeilen in. En tussendoor hebben de mannen aan boord maar weinig te doen behalve op elkaars lip te zitten. Maar weinig motivatie buiten de eer die ze het vinden om te mogen dienen op een schip van de koning, en hun blinde vertrouwen in de kapitein die ze dienen. We krijgen de indruk dat een oorlog op zee in die tijd bestond uit wachten, en nog meer wachten, op dat éne moment waarop het geweld zal losbarsten.
 
Bron: digg.be

Master and Commander: The Far Side of the World [ en.wikipedia.org ]