Een halve eeuw geleden leek de wereld mij een stuk mooier. Of moet ik zeggen dat ik hou van die bril met vistavison glazen en een zweem van technicolor over de dingen. Maar toch ook van die dingen zelf. Aangeraakt door ongeremd optimisme en vooruitgangsgeloof, leken zij de hemel op aarde te brengen. Een valse voorstelling, ik weet het. Maar illusies verzachten ook met terugwerkende kracht de werkelijkheid en daarom blijf ik de zoete pijn van de nostalgie koesteren. Een goede manier om mij even helemaal onder te dompelen in het verleden, is het kijken van een oude film en dan te letten op ogenschijnlijke bijzaken: een geparkeerde auto, de kleding van de voorbijgangers op straat, het meubilair in de lounge van het hotel, de uithangborden in de stad…

North by Northwest stond gisteren op het menu, de Hitchcock-klassieker waarvan gezegd wordt dat het de eerste “James Bond” film was. En het is waar. Het flinterdunne spionageverhaaltje, de humoristische dialogen, de gentleman en het meisje, de vele locatiewisselingen, de modernistische ranch, de actiescenes (o.a. bij een landmark), het tijdsbeeld. Het lijkt soms sprekend Goldfinger, maar dat zeg ik omdat ik Goldfinger (1963) al vele malen gezien had, voordat ik North by Nortwest zag. Het was toch Hitchcock die het ‘James Bond concept’ als eerste in de praktijk bracht, ook al maakte hij nooit één James Bond film.

Voor de ‘inhoud’ (voor zover je bij een onzinplot over inhoud kunt spreken) hoef ik crowdpleasers als North by Northwest of Goldfinger niet te zien. Maar als tijdsdocument vind ik ze wel interessant. In mijn verbeelding dring ik dan ergens op de achtergrond of net buiten beeld de film binnen in een wereld die niet meer bestaat. Het maakt mij niet altijd uit of het tijdsbeeld echt is of gereconstrueerd. Een perfectionist als Martin Scorcese doet dat laatste met Aviator bijvoorbeeld tot in de puntjes. Hij liet voor die film zelfs alles in technicolor opnemen. Het is de filmische werkelijkheid, de wereld als voorstelling en een metafoor van de werkelijkheid zélf. “Maar ondertussen bromt onder dit alles de blinde wil, die ons allen voortstuwt door de tijd, doelloos draaiend om een tijdloos midden…” zou de pessimistische filosoof eraan toevoegen.

andere bekende films uit 1959
Ben-Hur, Some Like it hot, The Nun’s Story, Anatomy of a Murder, Tiger Bay, Sleeping Beauty, Hound of the Baskervilles, Pillow Talk, Rio Bravo,
Bron: movies.toptenreviews.com

oldtimers in North by Northwest [ imcdb.org ]

Wanneer je alleen naar de score van a beautiful mind luistert, dan weet je dat deze film is opgezet als een heroïsche biopic. Het gaat om een man met een missie, een man die wil lijden voor zijn ideaal. In plaats van dat hij oceanen en bergen trotseert, of mensenmassa’s in beweging brengt, voert hij in zijn geest een eenzame strijd om een geniale idee als eerste te mogen ontvangen. Daarin wordt hij tegengewerkt door zijn paranoïde schizofrenie. De man waar deze film over gaat, is de wiskundige en Nobelprijswinnaar John Forbes Nash die inmiddels tachtig is. Ik vond het geen slechte film, wel wat zwaar aangezet en soms irriteerden mij de dialogen en situaties die wat overdreven werden neergezet. Toch won de film in 2002 verschillende oscars.

John Forbes Nash Jr. (Bluefield, 13 juni 1928) is een wiskundige, die in zijn beste tijd geniaal genoemd werd. Hij kreeg vooral bekendheid door zijn werk op het gebied van de speltheorie. Hij ontving hiervoor samen met twee andere speltheoretici, Reinhard Selten en John Harsanyi, de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie in 1994. Tevens is hij een van de bedenkers van het spel hex. Na een veelbelovend begin van zijn wiskundige carrière openbaarde zich bij Nash rond zijn 30e jaar schizofrenie, een geestesziekte waarvan hij pas ongeveer 25 jaar later redelijk lijkt te zijn hersteld. ( Bron: nl.wikipedia.org)

abeautifulmind.com [official website]

Voor mijn generatie is Doris Day vooral bekend geworden door het liedje van Doe Maar. Vanavond komt er een documentaire over haar waaruit ongetwijfeld zal blijken hoe mateloos populair deze actrice een halve eeuw geleden was. Kort na de sexuele revolutie zouden haar films vrijwel onmiddellijk bij de andere relieken van de duffe jaren vijftig worden bijgezet. Maar ook daar is weer verandering in gekomen. Een film als Down with Love een remake van Lover come Back uit 2003 die met veel liefde voor de vroege sixties is gemaakt, laat bijvoorbeeld zien dat de wereld van toen nu misschien wel duf lijkt, maar in feite heel hip was. Het modernisme was zo’ n beetje op zijn hoogtepunt aangekomen en daarmee ook het naoorlogse vooruitgangsoptimisme. In het tijdsbeeld is dat optimisme overal zichtbaar: in de mode, de grafische en industriële vormgeving, de pop art en natuurlijk ook in de muziek. Het vooruitgangsoptimisme uit die jaren liet zich nog niet begrenzen door het pijnlijke besef van een stervende planeet en kon ongeremd zijn gang gaan. En deze kracht laat zich nog steeds voelen. Achteraf bleken het naïeve jaren, maar ze waren tenminste wel heel blij.

dorisday.net