Categorie archief: film

american dream onder de microscoop

gezien: American Beauty van Sam Mendes (1999)

American BeautyGisterenavond weer eens gekeken naar deze moderne klassieker die vanaf het eerste begin onder je huid kruipt. Een film over gewone mensen die zich afspeelt in een gewone buitenwijk. Ieder personage worstelt met het bestaan en ook al is lang niet iedereen in deze film even sympathiek, je voelt onmiddellijk mededogen met deze verdoolde zielen. Hoewel de atmosferische muziek van Thomas Newman vaak eenzaamheid en verweesdheid oproept, balanceert American Beauty steeds tussen zwaar en licht en blijft de film vooral door de bijtende dialogen tot het einde toe vermakelijk.

Wes Bentley als de buurjongen en Thora Birch als de dochter vormen samen een prachtig duo. De scene waarin ze beiden naar een video zitten te kijken van een plastic zakje dat opwaait door de wind, is onvergetelijk en wat mij betreft legendarischer dan de opwaaiende jurk van Marilyn Monroe in The Seven Year Itch. Vooral ontroerend mooi spel van Kevin Spacey. Ook Annette Bening zet overtuigend een luxevrouwtje neer dat gevangen is in een schijnwereld en daardoor het contact met zichzelf is kwijtgeraakt. Haar einde staat in schril contrast met dat van haar man. Terwijl hij met een groot gat in zijn hoofd en met een gelukzalige glimlach op zijn lippen heel zijn leven aan zich voorbij ziet trekken, zinkt zij hysterisch weg in haar garderobe die geen houvast meer biedt.

Voor een filmdebuut is „American Beauty„ een adembenemend werk. Het script van Alan Ball bevat een schier oneindig aantal subtiliteiten en kleine momentjes – je hebt natuurlijk de prachtige monoloog van Wes Bentley als zonderlinge buurjongen (“Soms is er zoveel schoonheid in de wereld dat ik het gevoel krijg dat ik het niet meer aankan“). Maar nog meer dan dat is het fantastisch hoe we korte scènes krijgen, zoals Lester die in z„n auto zit mee te zingen met een liedje, zich compleet niet bewust van zichzelf, of de manier waarop Lester op een feestje stoned wordt, terwijl z„n vrouw zich bezat.
Wes Bentley en Thora Birch
Wes Bentley en Thora Birch
wat dat scenario betreft, is „American Beauty„ niet alleen een erg subtiel, complex stukje werk, maar ook enorm grappig. Uitspraken als “could you please pass me the fucking asparagus“ zijn bij mij thuis in ieder geval tot het standaard lexicon gaan behoren, evenals “Smile, you„re at Smiley’s!“ Momenten die eens zo geestig zijn, omdat ze niet op zichzelf staan als grappen, maar heel natuurlijk voortvloeien uit de plot en de personages. Dit zijn geen karakters in een komedie die alles doen om ons toch maar aan het lachen te maken. Ze zijn gewoon heel geestig in al hun miserie, hoewel ze zich dat zelf niet beseffen.
 
Bron: Filmbespreking van Dennis Van Dessel

Official Website | Trivia for American Beauty

fatsoensmoraal

gezien: verfilming van Edith Wharton’s Age of Innocence
van Martin Scorsese (1993)

Gisterenavond zond canvas dit prachtige kostuumdrama weer eens uit. Dit genre dat vooral bij de BBC tot in de puntjes beheerst wordt, blijkt ook helemaal toevertrouwd aan Martin Scorsese. Vorig jaar zag ik Aviator waarin deze perfectionist een tijdsbeeld heeft neergezet dat tot in de kleinste details overtuigt. Natuurlijk had hij voor Age of Innocence een magistraal boek tot zijn beschikking dat met microscopische precisie de etiquette van de New Yorkse jet set rond 1870 beschrijft. Die beschrijvingen worden niet alleen schitterend gevisualiseerd, maar zijn ook letterlijk aanwezig in een voice over, die knap verweven is met de dialogen.

Door de hoge dichtheid aan informatie viel de film mij in het begin wat zwaar op de maag. De vertalers hebben aan de twee regels ondertiteling vaak niet genoeg gehad. Dat viel me vooral op met de vertaling van de voice over. Op een gegeven moment is er een bal bij een vooraanstaande familie en wordt het interieur beschreven. De gang naar de balzaal gaat niet zoals in de meeste New Yorkse kringen gebruikelijk was door een lange pronkerige pijpenla, maar door een aaneenschakeling van salons waar de high society zichzelf bebabbelt. In een van die vertrekken hangt het beroemde schilderij de Lente van de Franse jetsetschilder William Bourgereau, maar zijn naam wordt bijvoorbeeld door de ondertitelaars niet vermeld. Je merkt gewoon dat aan alle details is gedacht, maar die zijn natuurlijk ook haarfijn door Edith Wharton in haar roman beschreven. Prachtig acteerwerk van Daniel Day-Lewis en Michelle Pfeiffer die ieder op eigen manier zichzelf proberen te ontworstelen aan de sociale codes waarbinnen ze gevangen zitten.

New York aan het einde van de 19de en begin van de 20ste eeuw. De tijd waarin New York uitgroeide tot de gigantische stad die het nu is. Met de toestroom van steeds meer mensen – vooral uit de lagere klassen – was het voor de elite steeds belangrijker geworden om aan elkaar vast te klampen en hun tradities en etiquette boven alles te behouden. Dit proces begon circa 1850 en zou tot ruim in de 20ste eeuw duren. De historicus Edward Pessen heeft berekend dat in 1846 circa 1% van de rijkste families in New York ruim 47% van de welvaart van de stad in handen had.
 
Deze groep, de elite, bestond in eerste instantie uit handelaren, veilingmeesters, bankiers en verzekeraars. Na 1860 kwamen hier ook nog industriëlen bij. Tussen deze eerste en laatste groep ontstonden regelmatig spanningen: “het oude versus het nieuwe kapitaal”. De elite bestond over het algemeen uit de zogenaamde White-Anglo-Saxon-Protestants (WASP), nakomelingen van Nederlandse handelaren (nog uit de tijd van Nieuw Amsterdam) en werd later aangevuld met Duits-Joodse kapitalisten.
 
Hoewel er dus spanningen bestonden tussen het “oude” en het “nieuwe” kapitaal en de Amerikaanse Burgeroorlog de elite nog verder uit elkaar dreef (vanwege het abolitionisme) bleef de groep naar buiten toe toch redelijk homogeen en was het erg moeilijk om daar als buitenstaander binnen te “dringen”. Binnen deze context moet “The age of innocence” gezien worden
 
Bron: Philip Vos op geschiedenis.nl
Verloofd met een sociaal acceptabele vrouw (Winona Ryder) en verliefd op een uitgestotene (Michelle Pfeiffer), het dilemma van Newland Archer (Daniel Day-Lewis)
Edith Wharton wist waarover zij het had toen zij ‘The age of innocence’ schreef. Als dochter van een rijke New Yorkse zakenman groeide zij op in het morele en sociale keurslijf waarin de elite zichzelf gevangen hield. Haar roman is een nauwkeurige gedragsstudie van deze gesloten groepering, die als hoogste waarde consolidering van de collectieve machtspositie nastreefde. Het individuele belang, zoals liefde, was hieraan ondergeschikt. Huwelijken dienden het groepsbelang niet in gevaar te brengen. Degene die deze gedragscode doorbrak kon rekenen op uitstoting.
 
Dat merkte Edith Wharton toen zij na een paar jaar een einde maakte aan haar gearrangeerde huwelijk. Met haar echtscheiding maakte zij zich in de New Yorkse society onmogelijk. Ze vertrok naar Europa en vestigde zich in Frankrijk, waar zij zich ontpopte tot een produktief literair talent. Toen zij in 1937 stierf telde haar oeuvre meer dan veertig titels. Aan erkenning ontbrak het niet: ‘The age of innocence’, haar afrekening met de fatsoensmoraal van de Amerikaanse elite, won in 1921 de Pulitzer Prijs.
 
Bron: filmkrant.nl

Biografie van Edith Wharton | Amerikaanse elite onder de microscoop

Grieks-Italiaans drama

gezien: Captain Corelli’s Mandolin (2001) van John Madden
zaterdagavond, Net 5

Afgelopen zaterdag zag ik deze film voor het eerst. Het melodramatische wekte al snel irritatie op, maar geboeid door het historische en geografische decor, bleef ik de film tot het einde uitzien. Vandaag friste ik mijn historische kennis weer even op met een duik in Geert Mak’s In Europa. Op pagina 671-676 verhaalt hij over het drama van Cephallonia, het bombardement van de hoofdstad Argostoli en de minstens zo vernietigende aardbeving van 1953. Over de Italiaanse bezetting die uitliep in een drama, noteert hij het volgende ooggetuigeverslag uit de mond van de toen (in 1999) 89-arige Helena Cosmetatos:

“We hadden goede jaren met de Italianen. Toen ik hier in 1941 met het schip aankwam -je moest toen nog met een klein bootje nar het strand- verloor mijn zoontje bij het overstappen een sandaaltje in zee. Onmiddellijk renden twee Italiaanse soldaten het water in om het op te duiken. Dat was mijn eerste kennismaaking met de bezetters.”
 
Ze wijst de weg naaar het musem, ik moet zelf maar eens gaan kijken. In de middaghitte blader ik door de archiefmappen met brieven en instructies van de Italiaanse bezetter uit 1942, foto’s van vrolijk marcherende soldaten, lachende mannen met een meisje op de motorfiets, en dan een stel clandestiene opnamen van diezelfde jongens, scheef liggend, kapotgeschoten tegen een muur.
 
Bron: geertmak.nl
Cephallonia Cephallonia
De idyllische schoonheid van het Griekse Cephallonia wordt ruw verstoord door de invasie van Italiaanse soldaten op het eens zo rustige eiland. Kapitein Antonio Corelli is een onverwoestbaar joviaal type met een passie voor de mandoline. In eerste instantie vervreemdt hij zich van de dorpelingen, waaronder Pelagia, de dochter van de dorpsdokter. Pelagia, een vrouw met een sterke wil en een goede opleiding, is aanvankelijk voor het hoofd gestoten door het gedrag van de Italiaanse officier, maar geleidelijk aan wordt ze toch gevoelig voor zijn charmes wanneer ze gedwongen worden de woning van haar vader te delen. Als de verloofde van Pelagia, een lokale visser, het leger is ingegaan, worden de gevoelens tussen Antonio en Pelagia steeds sterker.
 
Bron: moviemeter.nl
Cephallonia Cephallonia
From 1940 to 1943 Kefalonia was dominated by the Italians. In September 1943, during the Italian- German conflict, thousands of Italian soldiers from the Acqui division were slaughtered by the Germans. During the same period Argostoli and the settlements around were bombed by the German bombers resulting in many deaths and property destruction.
The short German domination was very trying for the population, as many resistance fighters were executed by the German occupation army only to be followed by the fierce civil war.
The earthquake of 1953 changed the island thoroughly and altered its course in history. Argostoli and most of the villages were totally ruined with a great number of injured and dead. In the years following the earthquake, migration and maritime employment emerged as the solution to unemployment. This resulted in a sharp decline in population and cultural, economic and social inertia.
 
Bron: argostoli.gr

www.captain-corellis-mandolin