Categorie archief: film

zelfmoordpact

nu in diverse filmhuizen: Amour fou (2014) van Jessica Hausner
over de dubbele zelfmoord van Heinrich von Kleist en Henriette Vogel

amour fouOp de middelbare school hoorde ik tijdens de les Duitse literatuur voor het eerst van de zelfmoord van Heinrich von Kleist. Het zelfgekozen levenseinde kleefde de Duitse romantici aan. Het begon in de Sturm und Drang met Die Leiden des jungen Werther (1774) die in heel Europa een heuse zelfmoordepidemie veroorzaakte. Het cultiveren van Weltschmerz en zelfmedelijden maakte van zelfdoding een blijvertje onder de gevoelige zielen. De dichteres Caroline von Günderrode deed het in 1806. Het bizarre aan de zelfmoord van Heinrich von Kleist in 1811, is dat hij er niet alleen voor ging. Rüdiger Safranski schrijft in zijn essay over Heinrich von Kleist:

Op 20 november trekken Heinrich von Kleist en Henriette Vogel erop uit naar de kleine Wannsee. Ze nemen hun intrek in een pension. Verlangen licht en schrijfgerei op hun kamer. Ze slapen apart. Henriette heeft de tussendeur afgesloten. De volgende dag dollen ze wat met elkaar. Kleist springt over de planken van de kegelbaan. ‘s Middags laten ze op een heuvel vlak bij het pension een tafeltje neerzetten en koffie serveren. Kleist vraagt de pensionhoudster om een potlood. Als zij met het verlangde terugkomt, hoort ze twee schoten. Op de heuvel treft ze hen allebei dood aan. Henriette op de rug liggend. Kleist ineengezakt voor haar, zijn hoofd vlak bij haar rechterbeen. Op de grond twee pistolen.
amour fou
stills uit Amour fou
Heinrich von Kleist en Henriette Vogel in twee tableau vivants die herinneren aan interieurstukken van Georg Friedrich Kersting
trailer van Amour fou

Amour fou [ imdb.com ]

Van Gogh volgens Hollywood

gisteren gezien op BBC2: Lust for life (1956)

Lust for LifeOp 27 juli is het 125 jaar geleden dat Vincent van Gogh zichzelf met een pistool dodelijk verwondde. Hij overleed twee dagen later in Auvers-sur-Oise. Er zijn weinig schilders die zo tot een mythe zijn uitgegroeid en de Hollywoodfilm uit 1956 heeft waarschijnlijk veel bijgedragen aan het beeld dat we ons van Vincent van Gogh hebben gevormd. Het liedje Starry Starry Night van Don McLean vult dat beeld muzikaal aan. Veel meer dan de filmscore van Miklós Rózsa met zijn explosieve orkest, waarmee de componist Van Gogh’s knallende kleuren in muziek heeft willen omzetten.

Ik zag de Lust for life lang geleden en nu ik de film gisteren nog eens zag, viel mij op hoe eendimensionaal het verhaal verteld wordt. Van Gogh wordt gepresenteerd als gepassioneerde eenling met een bijna hysterische Lebensbejahung. Tegelijkertijd was hij een getormenteerde ziel. Hij werd het prototype van de moderne kunstenaar. Als je de mythologisering rond zijn persoon eraf pelt, moet je wel tot de conclusie dat er ontelbare mannen als Van Gogh rondlopen. Wat Van Gogh uniek maakt, is zijn oorspronkelijke blik op de wereld, grenzend aan bezetenheid.

Lust for Life
Van Gogh bij zijn broer Theo en schoonzus Johanna
Starry, starry night
Paint your palette blue and grey,
Look out on a summer’s day,
With eyes that know the darkness in my soul.
Shadows on the hills,
Sketch the trees and the daffodils,
Catch the breeze and the winter chills,
In colors on the snowy linen land.
 
Bron: vangoghgallery.com

Lust for life [ imdb.com ]

Saudade [ 1 ]

gezien op DVD: Mistérios de Lisboa (2010)

Mistérios de LisboaNadat ik op eerste kerstdag Linhas de Wellington (2012) gezien had, wilde ik beslist meer films zien waaraan de Braziliaanse fotograaf André Szankowski (*1979) heeft meegewerkt. Het lag dus voor de hand dat ik naar het Portugese drama Mistérios de Lisboa zou gaan kijken, dat Szankowski twee jaar eerder maakte met de Chileense regisseur Raúl Ruiz (1941-2011). Dit zou overigens de laatste film van Ruiz zijn, want hij overleed het jaar daarop. Hij was echter nog wel betrokken bij de voorbereidingen van Linhas de Wellington. Deze laatste film is dan ook aan hem opgedragen.

Met Ruiz en Szankowski krijg je slow cinema. Lange takes met langzame vloeiende camerabewegingen. De cinematografie en fotografie van Mistérios de Lisboa bracht onmiddellijk Barry Lyndon (1975) van Stanley Kubrick in mijn herinnering. Ook deze film excelleert in lange trage shots waarbij je het gevoel hebt naar een schilderij zit te kijken waar hier en daar wat in beweegt. Barry Lyndon en Mistérios de Lisboa laten zien dat dat het verkennen van de grens tussen fotografie en film magische momenten op kan leveren. Het helpt overigens wel als de fotografie sterk aanleunt tegen historische schilderkunst. Ook in Mistérios de Lisboa zien we tableau vivants voorbijkomen die doen denken aan genrestukken uit de achttiende en negentiende eeuw.

Mistérios de Lisboa
still uit Mistérios de Lisboa
Barry Lyndon en Mistérios de Lisboa laten zien dat dat het verkennen van de grens tussen fotografie en film magische momenten op kan leveren. Het helpt overigens wel als de fotografie sterk aanleunt tegen historische schilderkunst.

Raúl Ruiz kiest bijna consequent voor het totaal en gebruikt in dialogen nauwelijks de close up. We blijven dus steeds een gevoel van afstand houden. Hij laat de camera ook graag “door muren heen” bewegen, zodat scenes die zich in verschillende ruimten afspelen toch in één take kunnen worden genomen. Vaak blijft de camera voor de deuropening staan, zodat we ons voyeurs voelen.

Wanneer je niet van trage beelden houdt en veel actie wilt zien, dan is Mistérios de Lisboa beslist af te raden. De film staat haaks op de snelle, dynamische wijze van filmen die onze blik geconditioneerd heeft. Maar deze langzame manier van kijken sluit goed aan bij historisch drama dat zich afspeelt in de negentiende of achttiende eeuw: er is veel kaarslicht en heel veel tijd. Zo leefden onze voorouders.

Mistérios de Lisboa
still uit Mistérios de Lisboa

Qua stijl is er overigens een enorm verschil tussen Barry Lyndon (de verfilming van de gelijknamige de schelmenroman uit 1844 van William Makepeace Thackeray (1811-1863)) en Mistérios de Lisboa (de verfilming van de gelijknamige roman uit 1854 van Camilo Castelo Branco (1825-1890)). Het is het verschil tussen ironie en saudade. Nederlanders staan dichter bij het Engelse dan bij het Portugese levensgevoel. De lichte toon van Barry Lyndon zal ons dan ook meer aanspreken dan al die gekwelde zielen in Mistérios de Lisboa.

misteriosdelisboa.com