Categorie archief: film

de linies van Torres Vedras

gezien op Eerste Kerstdag: Linhas de Wellington (2012)

Linhas de WellingtonOp 27 september 1810 werden de Franse troepen van maarschalk André Masséna (1758-1817) in de Serra do Buçaco verslagen door het Anglo-Portugese leger onder het opperbevel van Arthur Wellesley, eerste hertog van Wellington. Ondanks deze overwinning was het Anglo-Portugese leger toch gedwongen zich terug te trekken voor de overmacht van het revolutionaire Franse leger. Wellington trok daarna zijn troepen samen bij Torres Vedras ten noorden van Lissabon achter een reeks versterkte linies. Deze grootschalige militaire operatie had grote gevolgen voor de bevolking van de hele regio rond Torres Vedras. Tienduizenden Portugezen moesten hun huizen verlaten waarna Wellintong in de geëvacueerde regio de tactiek van de verschroeide aarde toepaste. De Fransen konden zich daardoor niet meer bevoorraden wanneer ze de Portugese hoofdstad wilden innemen.

De Linies van Torres Vedras waren een reeks forten die tijdens de napoleontische oorlogen in het geheim werden aangelegd om de Portugese hoofdstad Lissabon te beschermen tegen de Fransen. De linies werden tussen november 1809 en september 1810 aangelegd door duizenden Portugese arbeiders. Drie linies werden ten noorden van Lissabon gebouwd. De honderden forten werden verdedigd door zo’n 65.000 Britse en Portugese troepen en meer dan 1000 stuks artillerie, en een leger van zo’n 50.000 geallieerde troepen stond klaar achter de linies. Ten noorden van deze linies werd de tactiek van de verschroeide aarde toegepast, waarbij alles dat de Fransen van hulp zou kunnen zijn werd weggehaald, verborgen of verbrand. Ook werden zo’n 200.000 inwoners van het gebied achter de linies geëvacueerd.
 
Toen het werk klaar was, stonden er 600 kanonnen en 152 forten langs twee linies tussen de zee en de rivier de Taag. De ene was 46 km lang en liep van de monding van de Sizandra, ten westen van Torres Vedras, naar Alhandra, ten zuiden van Vila Franca de Xira, De tweede liep achter de eerste tot aan de zee en was 39 km lang. Een korte derde linie was bedoeld voor het geval men zich op schepen zou moeten terugtrekken. Een vierde linie werd ten zuiden van de stad aangelegd om bescherming te bieden tegen een invasie van zee.
 
Bron: wikipedia.org

Deze situatie vormt het toneel van het Portugese drama Linhas de Wellington (2012). In Nederland is deze verschrikkelijke episode uit de Napoleontische oorlogen nauwelijks bekend, maar op de Portugese geschiedenis heeft deze strijd die op eigen grondgebied uitgevochten werd, dezelfde impact als de Tweede Wereldoorlog of Tachtigjarige Oorlog op onze vaderlandse geschiedenis.

lines of wellington
website linesofwellington.com

Linhas de Wellington was in 2014 de Portugese inzending voor de oscar voor de beste buitenlandse film maar werd niet genomineerd. De film duurt lang en is daardoor meer geschikt als miniserie. De fotografie van art director André Szankowski en het product design zijn fenomenaal.

Linhas de Wellington [ imdb.com ] | linesofwellington.com

boeiende metafoor

gisteren gezien op TV5: Le Tableau (2011)

Le TableauIn een brief aan aan Gabriele Piccolomini schreef Leonardo da Vinci de beroemde zin: “Noi tutti siamo esiliati viventi entro le cornice di una strano quadro. Chi sa questo vive da grande, gli altri sono insetti.” (Wij zijn alle ballingen, levend binnen de lijsten van een vreemd schilderij. Wie dit weet, leeft groot. De overige zijn insecten.) Godfried Bomans gebruikte deze als motto van Erik of het klein insectenboek en fantaseerde volgens het inzicht van Da Vinci een hele wereld binnen de lijst van het schilderij van de Wollewei.

Het idee om een schilderij binnen te stappen en daar een wereld te ontdekken, gaat waarschijnlijk terug tot vóór Leonardo da Vinci. Het relativeert onze wereld tot een dimensie waar we alleen in onze geest bovenuit kunnen stijgen.

De Fransman Jean-François Laguionie maakte in 2011 de animatiefilm Le Tableau (het schilderij) rond een interessante uitwerking van de schilderij-metafoor. De Schilder (met hoofdletter) heeft een schilderij gemaakt dat onvoltooid is gebleven. Er leven soorten personages in dit onvoltooide schilderij: de Toupins, die volledig geschilderd zijn, de Pafinis, die al “gedoodverfd” zijn, maar nog niet helemaal ingekleurd en de Reufs, die nog in het stadium van een schets verkeren. De Toupins (de voltooiden) besluiten om de macht over te nemen. Ze jagen de Pafinis uit het kasteel en maken de Reufs tot slaaf. Drie figuurtjes, Ramo, Lola, en Plume, besluiten op zoek te gaan naar de Schilder omdat ze ervan overtuigd zijn dat Hij alleen de harmonie kan herstellen door het schilderij te voltooien. In hun zoektocht naar de Schilder reizen zijn personages door zijn andere schilderijen en raken daarbij telkens in de driedimensionale “tussenwereld” verzeild.

Le Tableau
still uit Le Tableau
de figuurtjes die uit het schilderij zijn ontsnapt, zijn de Schilder op het spoor: zijn zelfportret.

Le Tableau[ imdb.com ]

jeugdsentiment 1972

gisteren gezien: Pippi Langkous (1969) en The Aristocats (1970)

Pippi LangkousJeugdsentiment leert mij dat uitgemolken onderwerpen als twee boeven die door twee politieagenten achterna gezeten worden of een taartengevecht mij ooit in vuur en vlam konden zetten. Pippi Langkous is een compilatie van situaties die na ons tiende levensjaar sleets geworden zijn, maar superleuk zijn als je acht of negen bent. In 1972 was ik negen jaar oud. Van de films uit 1969 en 1970 was een 21-delige televisieserie gemaakt die in het voorjaar van 1972 op de Nederlandse televisie werd uitgezonden. Naar elke aflevering keek ik een week lang uit. De vale kleuren uit 1969 heb ik nooit gezien, want wij zagen Pippi thuis in hetzelfde zwart-wit als de lachfilmpjes uit Comedy Capers.

Ruim veertig jaar later is Pippi Langkous nog altijd goed voor een glimlach. Dat komt natuurlijk ook door de kleine hoofdrolspeelster Inger Nilsson met haar gezichtje waar het plezier van afspat. De “special effects” zijn houterig maar in combinatie met de oldtimer van de agenten lijken we daarmee terug te gaan naar de tijd van Mélies. Gelikte trucages hadden die charme niet gegeven. Eigenlijk is Pippi Langkous een soort oefening in anarchisme voor kinderen. Stoute dingen doen mag. Jij bent de baas want jij bent de sterkste. Een oersimpel thema. Misschien dat Pippi Langkous daarom zo diep weet aan te spreken.

Eigenlijk is Pippi Langkous een soort oefening in anarchisme voor kinderen. Stoute dingen doen mag. Jij bent de baas want jij bent de sterkste. Een oersimpel thema.

AristocatsAnder jeugdsentiment kwam ik daarna tegen op de Vlaamse zender Een. The Aristocats heb ik nooit gezien, maar door de Aristocats-plaatjes die ik in 1972 verzamelde, had ik kennis gemaakt met de katten uit deze Disneyfilm. Ik vond de plaatjes heel mooi, vooral de achtergronden in aquarelverf. Het is nog een klassieke tekenfilm gemaakt in de geest van de jaren zestig. De film werd in 1970 uitgebracht en het was de laatste tekenfilm waar Walt Disney vlak voor zijn dood in 1966 nog zijn goedkeuring aan gaf. De sfeer, maar natuurlijk ook het thema, doet sterk denken aan One Hundred and One Dalmatians (1961). De stijl waarin de decors getekend zijn wordt wel eens Victorian Modern genoemd. Je ziet deze ook in die andere film van Disney Mary Poppins uit 1964: barok smeedijzerwerk en meubels met krullen. Ook de score van George Bruns zit met zijn Mancini-achtige orkestratie in de eerste helft van de jaren zestig.

Aristocats plaatjes
jeugdsentiment – van het plaatjesalbum uit 1972 heb ik nooit afstand kunnen doen

Pippi Langkous [ imdb.com ] | The Aristocats [ imdb.com ]