Wanneer je een willekeurige voorbijganger op straat vraagt om één kunstwerk uit de achttiende eeuw te noemen, dan is er een grote kans dat je dan als antwoord krijgt : de Matthäus Passion. Johann Sebastiaan Bach componeerde al zijn werk uitsluitend in opdracht. Niet één cantate, fuga of orgelwerk schreef hij puur voor zichzelf. Daar had hij geen tijd voor. Teveel opdrachten. De Matthäus Passion componeerde hij als cantor voor de Thomaskerk in Leipzig in 1727 of 1728. Ieder jaar met Goede Vrijdag zijn er overal in het land vele uitvoeringen en op televisie wordt het beroemde koorwerk elk jaar tussen twaalf en drie uur ‘s middags uitgezonden. Gisterenmiddag was dat de uitvoering van het barokorkest en koor met solisten o.l.v. Ton Koopman op 14 maart 2006.
Een van de meest aangrijpende momenten vind ik de verloochening van Petrus: “Und alsbald krähete der Hahn. Da dachte Petrus an die Worte Jesu, da er zu ihm sagte: “Ehe der Hahn krähen wird, wirst du mich dreimal verleugnen”, und ging hinaus und weinte bitterlich.” Bach heeft het woord “weinte” grote intensiteit gegeven door het over enkele maten uit te spinnen. Ook wanneer je geen belijder bent van het Grote Verhaal, blijft de verloochening van Petrus een diep menselijk drama. Het gaat dan over het verraden van je geliefde, over overspel en gepast berouw. Maar voor Bach en gelovigen gaat het over een kosmisch drama, het schepsel dat zijn Schepper verloochent en daar in navolging van Petrus berouw over heeft. Daarna horen we een van de mooiste aria’s: “Erbarme Dich, Mein Gott, um meiner Zähren willen! Schaue hier, Herz und Auge weint von dir Bitterlich.”
“Dit stuk, dat pakt nog één keer die hele negentiende eeuw samen op een schaal zoals niemand dat ooit gedaan heeft. Een autodidact, die niet eens op het conservatorium gezeten heeft. Hou oud was hij, 26, 27? toen hij dit stuk maakte? Dat is ongeloofelijk geniaal.” aldus dirigent Reinbert de Leeuw over de Gurrelieder (1903) van Arnold Schönberg. 
