we zitten weer middenin de mooiste tijd van het jaar
uitzicht op Arnhem vanuit Meijnerswijk
de meidoorn bloeit weer
Categorie archief: natuur
epicurische wereldverklaring
De Rerum Natura van Lucretius
nieuwe Nederlandse vertaling van Piet Schrijvers bij Historische Uitgeverij
nieuwe Nederlandse vertaling van Piet Schrijvers bij Historische Uitgeverij
Morgen wordt uitgebreid stilgestaan bij de 200e geboortedag van Charles Darwin. Zijn evolutieleer volgens het principe van natuurlijk selectie die hij 150 jaar geleden voor het eerst beschreef in On the Origin of Species is nog steeds hét algemene aanvaarde wetenschappelijke verhaal over het ontstaan van het leven op aarde. Alle religieuze scheppingsverhalen worden sindsdien door de wetenschap als mythologie ontmaskerd.
Daarenboven zagen ze, dat de hemelverschijnselen en de verschillende jaarseizoenen in een vaste orde evolueerden en ze waren niet in staat uit te vorsen door welke oorzaken dit gebeurde. Dus hadden ze als toevlucht alles toe te schrijven aan de goden en te maken dat alles door een knik van hen werd gestuurd.
Bron: De Rerum Natura, boek V – 1183 [ koxkollum.nl ]
Bron: De Rerum Natura, boek V – 1183 [ koxkollum.nl ]
Ruim 2000 jaar geleden was het Lucretius die met zijn leerdicht De Rerum Natura een einde wilde maken aan het bijgeloof van zijn tijd en aan de macht van de goden.
In het vijfde boek van De Rerum Natura behandelt Lucretius het ontstaan van aarde, zon, maan en sterren, van planten en dieren. Ook komt hij met een uitvoerige beschouwing over de evolutie van de mens en zijn cultuur. Onlangs is een nieuwe Nederlandse vertaling van Piet Schrijvers verschenen.
Over Lucretius‘ leven is heel weinig bekend. Zijn kennis van de Griekse en Romeinse letterkunde en filosofie getuigt van een degelijke opvoeding. Uit zijn werk blijkt dat hij goed op de hoogte was van het leven in Rome, maar zijn vertrouwdheid met het platteland wijst erop dat hij niet steeds in Rome woonde. Lucretius’ cognomen Carus verwijst mogelijk naar een Keltische afkomst (uit Noord-Italië?). Hij was waarschijnlijk bevriend met enkele vooraanstaande aristocraten. Aan één van hen, een zekere Memmius (praetor in 58 v.Chr., wellicht dezelfde die ook door Catullus wordt genoemd), heeft hij zijn bewaard gebleven werk opgedragen. ( … ) Zijn werk De Rerum Natura is, behalve om de inhoud, ook om zijn literaire kwaliteiten van grote betekenis, en werd door toedoen van Cicero, die zelf allerminst een aanhanger van Lucretius‘ leer was, postuum uitgegeven.
( Bron: nl.wikipedia.org )
Lucretius’ leerdicht De Rerum Natura (Over de natuur der dingen) beschrijft in zes boeken (in totaal 7400 verzen, dactylische hexameters), de verschijningsvormen van de natuur en hun ontstaan. In het werk predikt hij de levensbeschouwing van de Griekse filosoof Epicurus, die voor zijn fysische verklaringen teruggreep naar de atoomtheorie van Democritus, en stelt zich tot doel de lezers op die manier te bevrijden van de angst voor en het bijgeloof aan de macht van de goden.
In de eerste twee boeken toont hij met de atoomtheorie aan dat de traditionele opvattingen dat de natuur door een scheppende godheid zou zijn ontstaan, totaal onwetenschappelijk zijn.
In het derde boek zet hij uiteen dat de atoomtheorie ook van toepassing is op de mens, op zijn ziel zowel als op zijn lichaam. Van onsterfelijkheid is helemaal geen sprake.
In het vierde boek heeft hij het over de betrouwbaarheid van onze waarnemingen. Wanneer er fouten optreden, komt dat doordat onze geest deze waarnemingen onjuist interpreteert. De waarnemingen vormen ook de grond van onze indrukken van smart en genot, en van de dromen, instincten en driften, inclusief de seksuele. Dit boek eindigt met een satirische schildering van de liefde in al haar verschijningsvormen.
Het vijfde boek behandelt het ontstaan van aarde, zon, maan en sterren, van planten en dieren, en eindigt met een uitvoerige beschouwing over de evolutie van de mens en zijn cultuur.
In het zesde boek worden bijzondere meteorologische verschijnselen besproken en vanuit de atoomtheorie verklaard. Extreme weersomstandigheden en natuurrampen ontstaan via natuurlijke weg, en hebben niets met goddelijke ingrepen te maken. Het boek eindigt abrupt met de evocatie van de pest te Athene: het is duidelijk dat de dood Lucretius heeft verhinderd de laatste hand aan zijn werk te leggen.
In de eerste twee boeken toont hij met de atoomtheorie aan dat de traditionele opvattingen dat de natuur door een scheppende godheid zou zijn ontstaan, totaal onwetenschappelijk zijn.
In het derde boek zet hij uiteen dat de atoomtheorie ook van toepassing is op de mens, op zijn ziel zowel als op zijn lichaam. Van onsterfelijkheid is helemaal geen sprake.
In het vierde boek heeft hij het over de betrouwbaarheid van onze waarnemingen. Wanneer er fouten optreden, komt dat doordat onze geest deze waarnemingen onjuist interpreteert. De waarnemingen vormen ook de grond van onze indrukken van smart en genot, en van de dromen, instincten en driften, inclusief de seksuele. Dit boek eindigt met een satirische schildering van de liefde in al haar verschijningsvormen.
Het vijfde boek behandelt het ontstaan van aarde, zon, maan en sterren, van planten en dieren, en eindigt met een uitvoerige beschouwing over de evolutie van de mens en zijn cultuur.
In het zesde boek worden bijzondere meteorologische verschijnselen besproken en vanuit de atoomtheorie verklaard. Extreme weersomstandigheden en natuurrampen ontstaan via natuurlijke weg, en hebben niets met goddelijke ingrepen te maken. Het boek eindigt abrupt met de evocatie van de pest te Athene: het is duidelijk dat de dood Lucretius heeft verhinderd de laatste hand aan zijn werk te leggen.
recensie in Trouw | recensie in NRC | Lucretius [ koxkollum.nl ] | Lucretius Links
natuurvorsers
zojuist verschenen: De grote natuuronderzoekers van Robert Huxley
Dit rijk geïllustreerde boek vertelt het verhaal van de grote natuurvorsers uit de geschiedenis – van de Griek Aristoteles uit de klassieke oudheid tot en met de revolutionaire Engelsman Charles Darwin (wiens grootvader Erasmus overigens ook een plaats in het boek kreeg) uit de negentiende eeuw. Bijna veertig bekende en minder bekende wetenschappers, onder wie Antoni van Leeuwenhoek, Carolus Linnaeus, Alexander von Humboldt en Maria Sibylla Merian, trekken aan de lezer voorbij. Ieder portret is geschreven door een specialist. Elk historisch tijdvak – oudheid, renaissance, verlichting en de negentiende eeuw – wordt apart ingeleid.Bron: gottmer.nl
Alexander von Humboldt (1769-1859)
is een van de grootste natuurvorsers uit de geschiedenis, hier geportretteerd in 1806
tijdens zijn grote reis door Zuid-Amerika
is een van de grootste natuurvorsers uit de geschiedenis, hier geportretteerd in 1806
tijdens zijn grote reis door Zuid-Amerika
Van 1799 tot 1804 maakte Alexander von Humboldt samen met Aimé Bonpland een expeditie naar Amerika. Op de Canarische eilanden onderzocht Humboldt de vulkaan Pico de Teide, en mat de temperatuur in de krater. Het paar landde later in Cumaná, Venezuela, vanwaaruit kust en binnenland onderzocht werden. Via de Apure en Orinoco bereikten ze de Rio Negro, en ze keerden via het ‘natuurlijke kanaal’ de Casiquiare terug. Na een bezoek aan Cuba reisden Humboldt en Bonpland naar het Andesgebied. Ze bezochten Ecuador. Humboldt beklom de bergen in de Peruviaanse Andes om de relatie tussen temperatuur en hoogte te bestuderen. Bonpland en hij bereikten de top van de Pichincha en kwamen op de Chimborazo tot 5610m hoogte. Hierna werd nog Mexico bezocht, waar Humboldt zijn Geschiedenis van Nieuw-Spanje schreef, waarna hij via de Verenigde Staten naar Europa terugkeerde. ( Bron: nl.wikipedia.org )
